-Нөмрөг нутгийн ард түмэн, ахан дүүс маань дэмжиж байгаад би баяртай байгаа-
Д.АРИУН
Завхан аймгийн Нөмрөг суманд босгосон цамхаг баяр наадмын өдрүүдэд цахим орчинд анхаарал татсан сэдвийн нэг болов. Олон хүн Улаанбаатараас 1000 км-ийн алсад орших сум, тэнд босгосон цамхагийн талаар санаа бодлоо илэрхийлжээ. Тэдэн дунд шүүмжилж өөчилсөн нэгэн байхад магтаж урам өгсөн нь олон байна. Орой дээрээ соёмботой Эйфелийн цамхагийг Нөмрөг суманд босгосон эзэн нь тус сумын уугуул Я.Сэлэнгэ аж. Түүнтэй утсаар холбогдож цөөн асуултад хариулт авлаа.
-Ийм цамхаг босгох санал санаачилга гаргасан нь бас хийж бүтээсэн нь таныг гэж нутгийн улс зааж өглөө?
-Би Нөмрөг сумын уугуул Ядамжав, Ядам нарын гурав дахь хүү нь. Миний аав уран гартай хүн байсныг нутгийнхан мэднэ. Би өөрөө Хөвсгөлд ой модны сургууль төгсөөд түүнээс хойш баялаг бүтээж, ажиллаж, амьдарч яваа эгэл нэгэн. Энэ цамхагийг хоёр жилийн өмнө босгосон юм. Босгож байхдаа ч, өнгөрсөн хоёр жилийн хугацаанд ч ийм яриа хөөрөө дуулиан шуугианы эзэн болно гэж бодож байсангүй. Нөмрөг нутгийн ард түмэн, ахан дүүс маань анх биднийг ийм санаачилга гаргаад хийхэд, авчирч босгоход ч, өнөөдөр ч дэмжиж байгаад би баяртай байгаа. Дайраад өнгөрсөн зарим нэг нь элдэв юм ярьж, бичиж байх шиг байна.
-Зарим хүн төсвийн мөнгөтэй холбож хардаад шүүмжлээд байх шиг байна билээ?
-Би Орхон аймаг дахь Нөмрөг сумын нутгийн зөвлөлийг удирддаг. Нутгийн зөвлөлд бүртгэлтэй 80 гаруй өрх байдаг. Айл бүр 20 мянган төгрөг гаргаад дурсгалын ийм цамхаг бүтээсэн. Яг гардаж хийсэн нь би өөрөө бас надтай хамт юм хийдэг хоёр дүү хүү бид гурав. Гурав хуваагдаж салдаг байдлаар хийсэн, нийтдээ найман метр гаруй өндөр. Бид сум орон нутгийн төсөв санхүүгээс мөнгө аваагүй. Бидний санал санаачилгаараа хийж бүтээснээр минь сум орны удирдлага руу дайрч давшлах арга болгох гэж байгаа нь харамсалтай юм. Энэ сошиал гэдэг юмыг яаж ч ярьж болдог хэцүү орчин юм байна даа.
-Бэлгэдлийн тухайд?
-Хүний гараар бүтээсэн хүн төрөлхтний гайхамшгийн нэг нь Эйфелийн цамхаг гэдгийг дэлхий мэднэ. Эйфелийн цамхагийг дэлхийн улс орнуудад том жижиг янз бүрээр л босгосон байдгийн нэгийг би Польшид үзэж сонирхож л явсан. Хүний гараар бүтээсэн гайхамшиг Эйфелийн цамхагийн дээр хөх Монгол мөнх оршихын бэлгэдэл болгож Соёмбоо залсан юм. Агуулга бэлгэдлийг ойлгох нь ойлгож, ойлгохгүй нь мушгина л биз дээ.
-Шүүмжлээд байвал улам гоё болгоно доо гэж таныг хэлсэн гэж нутгийн улс ярьж байсан?
-Улам гоё болгоё гэсэн санаанууд сошиалын сэтгэгдэл дунд олон байна гэсэн. Болох биз ээ. Би одоо /өчигдөр/ нутагтаа ирчихсэн, өмнө хийсэн өөр нэг ажлынхаа тохижилт дээр ажиллаж байна. Завхан аймгийн Нөмрөг сум хутагт хувилгаадын нутаг гэдгээрээ алдартай. Би сумын төв рүү орох Баян-Улаанд “Хутагт хувилгаадын нутаг” гэсэн самбарыг дөрвөн жилийн өмнө босгож байсан. Ангийн хамт олноо уриалаад ангийн уулзалтынхаа үеэр бид тал талаасаа мөнгө цуглуулж байгаад хийсэн. Тэрнийхээ орчныг нь тохижуулж байна. Манай Нөмрөг хотгойд сум. Хотгойдуудын үүх түүх, ёс заншил, уламжлалыг хадгалж авч үлдсэн нутаг. Тиймээс нутагтаа “Хотгойд цагаан идээний зах” барьж өгөх гээд нутаг оронтойгоо холбоотой бүтээн байгуулалт хийгээд явж байна.
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин
2022 ОНЫ ДОЛДУГААР САРЫН 27. ЛХАГВА ГАРАГ. № 142 (6874)