Ц.БАЯР

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилга “Тэрбум мод” аяныг дэмжин, “Ногоон ирээдүйг бүтээнэ” гэх эрхэм зорилготой үндэсний шилдэг бүтээн байгуулагч “NCD” группээс 20 жилийнхээ ойн хүрээнд 2022 онд  20 мянган  мод тарих аян эхлүүлээд байгаа билээ. 

Жил бүрийн тав, аравдугаар сарын эхний долоо хоногийн Бямба гарагийг Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн санаачлагаар бүх нийт “Мод тарих Үндэсний өдөр” болгон тэмдэглэдэг. Энэ хүрээнд “NCD” групп Богд уулсын Ум аманд 2014 оноос хойш 6200 гаруй мод тарьсан юм. Энэ жил Улаанбаатар хотоос 50 км-ийн зайд байрлах бидний хэлж заншсанаар 52-ын даваанд нэмж 500 мод суулгалаа. 

“NCD” группийн хувьд Улаанбаатар хотын агаарын бохирдыг бууруулах, ногоон байгууламж, ногоон орчныг бий болгох чиглэлээр өнгөрсөн хугацаанд өөрийн бүтээн байгуулж буй хотхон хорооллуудын орчны тохижилт болон Туул голын эрэг дагуу, Богд Хан уулын арын хэсэг болох Ум аманд, Дорноговь аймгийн Хамрын хийд , СХД-ийн XX  хорооны нутаг дэвсгэр Баянголын ам зэрэг газруудад долоон  “Ривер гарден” хотхон барихуйц буюу нийт 180 мянган мод, бут, сөөг тарьж, ургуулан, 13 хөлбөмбөгийн талбайтай дүйцэхүйц талбайд буюу 100 мянга орчим метр квадрат талбайг зүлэгжүүлжээ.  Энэ бүх ажлыг мэргэжлийн хүнээр тарьж, ургуулан, арчилсаар ирсэн билээ. 

Анх 2013 онд Улаанбаатар хотын агаар, орчны бохирдол, дуу чимээний бохирдлыг бууруулах, экосистемийн тэнцвэрт байдлыг бий болгоход өөрсдийн хувь нэмрээ оруулах зорилгоор Богд уулын Ум аманд мод тарьж эхэлсэн. Тухайн үед тарьж байсан суулгац дунджаар 1.5 метрийн хэмжээтэй суулгац байсан бол өдгөө жилд дунджаар 50-60 см урган хамгийн өндөр нь  гэхэд хэдийн таван метрт хүрч, 6200 гаруй мод бүхий бичил ой үүсээд байна. Тус бичил ойд Богд уулын тусгай хамгаалалттай 32 аманд ургадаг шинэс, нарс, улиангар зэрэг эндемик моддыг тарихаас гадна нийт найман төрлийн ургамал үрслүүлэн бойжуулсан байна. Энэхүү Богд уулын Ум амын ойжуулалт нь хувийн аж ахуй нэгжийн санаачлан хийсэн хамгийн анхны уулын усжуулалтын системтэй томоохон төсөл гэдгээрээ онцлог юм. Түүнчлэн 2015 онд “Хамгаалагдсан үндэс өндөр бүтээмжит” технологиор жилдээ мянган ширхэг мод тарих хүчин чадал бүхий мод үржүүлгийн газрыг Баянголын аманд эхлүүлж, халаалттай хүлэмж бүхий мод үржүүлгийн газар байгуулан ажиллаж байна.

Зөвхөн Улаанбаатар хотын ногоон байгууламжид анхаараад зогсохгүй нийгмийн хариуцлагын хүрээнд барьж байгуулсан төслүүдийнхээ гадна талбайн ногоон байгууламжид тэд анхаарлаа хандуулсаар ирсэн. Тухайлбал, энэ онд Ховд аймгийн Булган сумын өрхийн эмнэлэгийн барилгыг 100 хувь өөрийн хөрөнгөөр барьж өгөхдөө гадна талбайд нь гацуур, нарс, монос зэрэг нийт найман төрлийн 100 гаруй мод суулган, 263 метр квадрат талбайг батууль болон согооворын холимог үрээр зүлэгжүүлэх ажлыг ч мөн хийж гүйцэтгэсэн байдаг юм. Үүнээс өмнө 2014 онд Төв аймгийн Баян суманд 65 хүүхдийн Дэлбээ цэцэрлэг барьж, улсад хүлээлгэн өгөхдөө мөн л 1000 гаруй м2 талбайд зүлэгжүүлжлт хийж,  нарс, улиангар, улиас, хус, тэхийн шээг, үхрийн нүд гэх мэт нийт 70 ширхэг мод, сөөг тарьж ургуулж байсан удаатай.

Эх сурвалж: www.polit.mn