Ч.Бямбаа 

2027 онд болох Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг өмнөх хуулиар зохион байгуулна. Учир нь УИХ Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хуульд өөрчлөлт оруулаагүй учраас 2021 оны хуулиар зохион байгуулах юм.

Тэгвэл он гараад Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшилт эхлэх бөгөөд санал авах өдөр хүртэл үйл явцыг хуульд нарийн зааж өгсөн.

Нэр дэвшүүлэх ажиллагаа дөрөвдүгээр сарын 30-аас тавдугаар сарын 2 хүртэл үргэлжлэх бол тавдугаар сарын 5-ны дотор нам, эвслүүд нэр дэвшигчийнхээ нэрийг Сонгуулийн ерөнхий хороонд хүргүүлэх хуулийн заалттай. Гэхдээ хуулийн нэр дэвшилтээс өмнө нам, эвслүүд дотроо нэр дэвшүүлэх ажиллагаа зохион байгуулж, нэг нэр дэвшигчийг тодруулна.

Хуульд зааснаар УИХ-д суудалтай нам, эвслүүд Ерөнхийлөгчийн сонгуульд хүнээ нэр дэвшүүлэх эрхтэй. Тиймээс 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн үр дүнгээр парламентад суудал авсан 5 нам, эвсэл Ерөнхийлөгчийн сонгуульд оролцож болно.

1. Монгол Улсын Үндсэн хуульд зааснаар 50 нас хүрсэн, сүүлийн таваас доошгүй жил эх орондоо байнга оршин суусан, Монгол Улсын Үндсэн хууль, энэ хуульд заасан бусад шаардлагыг хангасан Монгол Улсын уугуул иргэн Ерөнхийлөгчөөр сонгогдох эрхтэй.

2. Монгол Улсаас гадаад улсад суугаа Элчин сайдын яам, Олон улсын байгууллагын дэргэд суугаа Монгол Улсын Байнгын Төлөөлөгчийн газар, Монгол Улсын Ерөнхий консулын газар, Консулын газар, Консулын төлөөлөгчийн газар байрладаг гадаад улсад байгаа сонгуулийн эрх бүхий иргэн сонгуульд оролцож, санал өгөх эрхтэй.

3. Нэр дэвшигч нь Авлигатай тэмцэх газарт нэр дэвшигчийн хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг гаргах бөгөөд уг мэдүүлгийг тус газар нь сонгуулийн сурталчилгаа эхлэх өдрөөс эхлэн өөрийн байгууллагын цахим хуудаст нээлттэй байршуулах зохицуулалтыг хуульчилсан. Энэ нь сонгогч тухайн нэр дэвшигчийн хөрөнгө орлогын талаарх мэдээлэлтэй нээлттэй танилцах боломжийг бүрдүүлсэн чухал ач холбогдолтой зохицуулалт болсон.

4. Сонгуулийн сурталчилгааны тухайд хуулиар зөвшөөрсөн 8 төрлийн арга хэлбэрээр сонгуулийн сурталчилгаа явуулах боломжтой бөгөөд нийт 15 хоног явагдана.

5. Хуулийн хамгийн чухал зохицуулалтын нэг болох хяналтын тооллогыг сонгуулийн санал хураалт дууссаны дараа бүх сонгуулийн хэсэгт хяналтын тооллогыг 100 хувь, гар аргаар хийх бөгөөд гараар тоолох хяналтын тооллогын үеэр хэвлэл мэдээллийн байгууллагын төлөөлөл болон ажиглагчдыг байлцуулна. 

6. Нэг хүн сонгуулийн өөр өөр хэсгүүдэд санал өгдөг гэх хардлагыг нэг мөр шийдвэрлэх зорилгоор сонгогч саналаа өгснийг илэрхийлэх бэхэн тэмдэглэгээг хийхээр тус тус зохицуулжээ. 

Эх сурвалж: www.polit.mn