М.ГАН

Энэ оны төсөвт өөрчлөлт оруулах төслийг өнөөдрөөс эхлэн парламент хэлэлцэж эхэлнэ. Нэгэнт эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндхэн болж, Оюутолгой зэрэг эрдэс баялгийн салбараас орж ирэх ёстой мөнгө дутсан тул орлогоо бууруулж, тэвчиж болох зардлуудаа танах гэж байна.

Монгол Улсын 2013 оны төсвийн тодотголын өөрчлөлтүүдийг тусгахад нэгдсэн төсвийн тэнцвэржүүлсэн нийт орлого 799.2 тэрбум төгрөгөөр буурч 6,289.1 тэрбум төгрөг, нийт зарлага 814.8 тэрбум төгрөгөөр буурч нэгдсэн төсвийн нийт зарлага 6,629.8 тэрбум төгрөг болж, нэгдсэн төсвийн нийт алдагдал 340.7 тэрбум төгрөгт хүрч ДНБ-ний 2.0 хувьтай тэнцэхээр байна.

Төсвийн тодотголоор улсын төсвийн нийт орлого 666.1 тэрбум төгрөгөөр, нийт зарлага 809.5 тэрбум төгрөгөөр буурч, улсын төсвийн нийт алдагдал 143.4 тэрбум төгрөгөөр буурч 608.1 тэрбум төгрөгт хүрэхээр тооцжээ.

Импортын хэмжээ эхний найман сарын байдлаар 8.6 хувиар буурч, 4.2 тэрбум ам.долларт хүрээд байна. Импортын бууралтад машин, тоног төхөөрөмж, түлш, шатахуун, төмөрлөгийн бүтээгдэхүүний импорт буурсан нь голлон нөлөөлжээ.

Төсвийн тухай хуульд  “Урьдчилан тоо­цоолох боломжгүй нөхцөл байдлын улмаас төсвийн орлого буурах, зарлага нэмэгдэж, нэгд­сэн төсвийн алдагдал дотоодын нийт бүтээгдэхүүний гурван хувиар нэмэгдэх тохиолдолд тухайн жилийн төсвийн тодотголын төслийг боловсруулж, Улсын Их хуралд өргөн мэдүүлнэ” гэсэн заалтын дагуу төсөвт тодотгол хийжээ.

Оюутолгой төс­лийн Хөрөнгө хөрөнгө оруулалтын гэрээнд өөрч­лөлт оруулах асуудал өнөөг хүртэл шийдэгдээгүйн улмаас энэ оны төсөвт төвлөрүүлэхээр тооцсон 445.7 тэрбум төгрөг, үүнээс улсын төсөвт 290.9 тэрбум төгрөг, Хүний хөгжлийн санд 154.8 тэрбум төгрөгийн орлого буурахаар байна. Нэлээд хэмжээний орлого буурах тул төсвийн ерөнхийлөн захирагчдын урсгал зардлаас бууруулж, орон нутгийн зарим хөрөнгө оруулалтыг ч танахаар болжээ.