Х.ОЮУНБОЛД “Үндэсний түүхийн музей”-д түүхэн бодит явдлаас сэдэвлэсэн “2000” уран сайхны киноны уран бүтээлчид мэдээлэл хийлээ. Монголын түүхэн цаг үеийн үйл явдал болох манжийн дарангуйллыг эсэргүүцсэн Улиастайн цэргийн бослогын тухай тус кинонд өгүүлэх ажээ. Кино эх орончдын өдрөөр буюу гуравдугаар сарын 1-нд нээлтээ хийх юм. Уран бүтээлчдээс сэтгэгдлийг нь сонслоо.

СГЗ, киноны продюссер, хутагт судлаач П. Батсайхан:  Улиастайн бослогыг эртнээс судалж эхэлсэн

-1880-аад оны үед Монголын түүхэнд тохиосон нэгэн томоохон үйл явдал нь Улиастайн бослого  гэж нэрлэгдсэн 2000 цэргийн бослого юм. Энэ тухай судалгааг би эртнээс хийж эхэлсэн. Түүнчлэн тухайн үед Завханд ажиллаж,амьдарч байсан хүмүүсийн үр хүүхдүүд намайг энэ сэдвийг сонгож, кино хийх гол түлхэц болсон. Харин киног хийснээр нэг л зүйлийг сайн ойлголоо. Тэр нь юу вэ гэвэл “Мөхөх төрийн бодлого дотор мандах төрийн бодлого” байдаг юм байна.  Мөн сэцдээ сонсдоггүй ноёд, цэрэг эх орончдоо хамгаалдаггүй төрийг олж харлаа. Тиймээс бодит түүхийг үнэний түүчээ болгож хойч үедээ үлдээх нь миний зорилго байсан. “2000” кино миний бүтээсэн тав дахь түүхэн кино. Бүтээлийн гол санаа нь бид цөөхүүлээ ч нэгдэж чадвал юуг ч бүтээж чаддаг юм гэсэн санаа бий.

Дэмчиг тайжийн дүрийг бүтээсэн Ардын жүжигчин П.Цэрэндагва: Тэр үед болсон үйл явдлыг мэдэх нутгийн олон хүнтэй уулзсан.

-Бид өөрсдийнхөө  мартчихсан, гээсэн,орхичихсон түүхийг яагаад санаж болдоггүй юм бэ гэсэн санаа намайг энэ кинонд тоглуулах хөшүүрэг болсон. Би дүр дээр ажиллах явцдаа тэр үед болсон үйл явдлыг  мэдэх нутгийн олон хүнтэй уулзсан. Тухайн үед ард олны бодол санаа, аж амьдрал ямар байсан, ухаан бодол нь юунд чиглэгдэж байсныг ойлгож,  ухаараад эргээд дүрээ харахад их сайхан санагдаж байлаа. Түүнчлэн өнгөрсөн үеэ харж, нягталж, дэнсэлж, ухаарч, ойлгоход минь энэ бүтээл том алхам болсон.

Хатны дүр бүтээсэн, хийлч Ч.Дэлгэрцэцэг: Кинонд тоглох гайхамшигтай байлаа

-Би бараг 20 жилийн өмнө анх уран бүтээлийн гараагаа эхэлж байлаа. Энэ хугацаанд даацтай кинонд тоглохсон гэж хүсч, боддог байсан. Миний хүсэл биелж, түүхэн кинонд ажиллах боломж бүрдсэнд баяртай байна. “2000” кинонд манж амбаныг өөртөө дурлуулдаг монгол хатны дүрийг бүтээлээ. Кинонд тоглох гайхамшигтай байлаа. Зураг авалтын үед орчиндоо өөрийн эрхгүй уусдаг юм байна. Дараа нь гэртээ ирэхэд ямар том гэрт амьдарч, ямар их хэрэглэдэг юм бэ гэсэн бодол төрсөн шүү. Монголд 200 жил ноёрхсон Манжийн ноёрхол унахад ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн энэ бослогын талаар өгүүлэх тус бүтээлд Ардын жүжигчин Д.Мэндбаяр, гавьяат жүжигчин Д.Гүрсэд, Д. Төмөртогтох, Н.Батцэцэг, У.Батбаатар,Соёлын тэргүүний ажилтан Ц.Цэрэнболд, Д. Баттөмөр, С.Болд-Эрдэнэ, С.Ариунбямба,  Ч. Дэлгэрцэцэг нар тоглосон юм. Харин ерөнхий найруулагчаар Б. Отгонзориг, ерөнхий зураглаачаар Э. Доржсүрэн ажиллаж, хөгжмийг  “Морин хуур”-ын чуулгын ерөнхий удирдаач, уран сайхны удирдагч соёлын тэргүүний ажилтан Д.Түвшинсайхан бичжээ. Таван сарын турш зураг авалт нь үргэлжилсэн “2000” кино нь  Манжийн үеийг тусгасан бусад уран сайхны киноноос ялгаатай нь дайн тулаанаас илүүтэйг тухайн  үеийн хүмүүсийн амьдрал, ахуйг харуулсан аж. Эх сурвалж: www.polit.mn