Б.ЗАЯА

Монголд үйлдвэржилт, бүтээн байгуулалт нэмэгдэж, олны хөл хөдөлгөөн ихсэх тусам осол, гэмтлийн тоо өссөөр байна. Гэмтэж, бэртсэн иргэдэд хамгийн түрүүнд үзүүлэх эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээнд шаардлагатай зүйл нь цус юм. Харин цусны доноруудын багагүй хувийг эзэлдэг оюутан, залуусын амралтын улирал эхэлж байна. Тиймээс цусны нөөц хэр байгаа талаар Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвийн донорын үзлэгийн их эмч П.Чинбатаас тодрууллаа.

-Их, дээд сургуулиуд амарч оюутан, суралцагчид орон нутгийг зорих нь. Тэд танай төвийн үйл ажиллагаанд багагүй хувь нэмэр оруулдаг хүмүүс. Тэгэхээр цусны нөөц багасна биз?

-Жил бүрийн энэ үед тулгамддаг асуудал мөн. Бид улирлаар төлөвлөгөө гаргахдаа үүнийг тусгаад нөөцөө хангалттай бүрдүүлэхийг хичээдэг. Саяхан гамшгийн үеийн нөөц бэлдэхээр Дархан-Уул аймагт ажиллаад  300 донорын цустай болоод ирсэн. Оюутнууд амарчихаар зорилтот бүлгээр албан байгууллага, төрийн бус байгууллага, цэргийн ангиудыг сонгож цусаа цуглуулна.

-Одоогоор цусны нөөц хэр байгаа вэ?

-14 хоногийн нөөцтэй. Үүнийг хангалттай гэж үзэж болно.

-Сүүлийн жилүүдэд осол, аваар олноор гарах болж иргэд эмнэлгийн тусламж авах тохиолдол нэмэгдэж байгаа. Хэдэн жилийн өмнөхтэй харьцуулбал цусны хэрэглээ нэмэгдсэн үү?

-Нийгмийн байдал, иргэдийн амьдралын хэв маяг өөрчлөгдөж зөвхөн гэмтэл ослоос гадна эрхтэн шилжүүлэх зэрэг том хагалгааг хийх болсноор цусны хэрэглээ жилээс жилд өсч байгаа. Нөөцөө хангахын тулд бид хуучин арга барилаа өөрчилж, сургалт, сурталчилгааг олон нийтэд хүргэхэд анхаарч байна. Зөвхөн явуулын хэлбэрээр бус суурин газарт доноруудаа хүлээн авч, мэдээлэл түгээсний үрд дүнд өнгөрсөн хоёр жилд төв дээр ирж цусаа хандивлагчид нэмэгдсэн. Гэхдээ олон улсын жишигт тухайн улсын хүн амын гурван хувь нь донор байвал цусны нөөц хангалттай гэж үздэг. Харин манай улсын хувьд 0.8 хувьтай байгаа. Өнгөрсөн жил 19 мянган донор цусаа хандивласан. Үүнээс 70 хувь нь шинэ донор, үлдсэн 30 хувь нь идэвхтэн донорууд байсан. Бид 1.5 хувь болгохын тулд идэвхтэн доноруудаа нэмэгдүүлэхийг зорьж байна.