Чэндү хотын амны хөндийн эрүүл мэндийн музейд хадгалагдаж буй археологийн олдворууд шүдний сойзны түүхийг Тан улсын үе хүртэл хөтөлнө. Өнөөдөр бидний өдөр тутам хэрэглэдэг шүдний сойз хэдэн зуун жилийн түүхтэй мэт санагддаг. Гэвч Хятадын нутаг дэвсгэрээс илэрсэн археологийн олдворууд амны хөндийн ариун цэврийн зориулалттай хэрэгслийг 1300 гаруй жилийн өмнөөс хэрэглэж байсныг гэрчилж байна. Чэндү хотод байрлах амны хөндийн эрүүл мэндийн музейд дэлгэсэн "Малтлагаар олдсон шүдний сойзны бүртгэл" нь Тан, Ляо, Алт, Юань, Мин улсын үеийн булш болон археологийн дурсгалт газруудаас илэрсэн шүд цэвэрлэх хэрэгслүүдийн сонирхолтой түүхийг өгүүлнэ. Тан улсын үеэс эхтэй хамгийн эртний олдвор бүртгэлд дурдсанаар, хамгийн эртний олдворууд Тан улсын үед буюу 618-907 онд хамаарч байна. 1985 онд Чэндү хотоос Тан улсын үеийн дөрвөн ширхэг ясан шүд цэвэрлэх хэрэгсэл олдсон бол 2002 онд Шиань хотоос мөн энэ үеийн нэг ясан хэрэгсэл илэрчээ. Энэ нь тухайн үеийн хүмүүс шүд, амны хөндийн ариун цэврийг сахих тусгай зориулалтын хэрэгсэл хэрэглэж байсныг харуулсан сонирхолтой баримт юм. Ляо улсын үеийн олдвор хамгийн олон. Харин бүртгэлээс харахад хамгийн олон төрлийн олдвор Ляо улсын үед буюу 907-1125 онд хамаарч байна. Өвөр Монгол болон Ляонин мужийн нутаг дэвсгэрээс Ляо улсын үеийн олон тооны ясан болон модон шүд цэвэрлэх хэрэгсэл олджээ. Тухайлбал, Өвөр Монголын Чифэн хотоос Ляо улсын үеийн гүнжийн булшнаас хоёр ширхэг ясан сойзны иш илэрсэн байна. Мөн бусад булшнаас олдсон зарим модон хэрэгслийн хэлбэр нь өнөөгийн шүдний сойзтой тун төстэй байжээ. Ляо улс нь Киданчуудын байгуулсан улс бөгөөд тухайн үеийн Монголын тал нутгийн түүх, нүүдэлчин соёл иргэншилтэй нягт холбоотой бүс нутагт эдгээр олдвор илэрсэн нь онцгой сонирхол татна. Хонины яснаас алт, мөнгө хүртэл Шүд цэвэрлэх хэрэгслийг тухайн үед төрөл бүрийн материалаар хийдэг байжээ. Өвөр Монголын нутгаас Алт улсын үеийн, хонины ясаар хийсэн 7.8 сантиметр урт хэрэгсэл олдсон бол Мин улсын үеийн ханхүүгийн булшнаас илүү нарийн хийцтэй эдлэлүүд илэрсэн байна. Шаньдун мужаас олдсон Мин улсын үеийн булшнаас мөнгөн утсаар хийж, алтан хээгээр чимэглэсэн шүд цэвэрлэх хоёр хэрэгсэл, мөн ясан эдлэл болон шүдний чигчлүүр зэрэг зүйлс хамт олджээ. Энэ нь шүд, амны хөндийн ариун цэвэр тухайн үеийн хүмүүсийн өдөр тутмын амьдралд тодорхой байр суурь эзэлж байсныг харуулж байна. Шүдний эрүүл мэндийг эртнээс анхаарч иржээ Музейн өөр нэг хэсэгт "Уламжлалт Хятад анагаах ухаан ба шүдний эрүүл мэнд" хэмээн онцолжээ. Хятадын уламжлалт анагаах ухаан хэдэн мянган жилийн турш хөгжихдөө шүд, амны хөндийн өвчнийг хүний биеийн ерөнхий эрүүл мэндтэй холбон авч үзэж ирсэн байна. Эртний эмчилгээний арга ухаанд төрөл бүрийн ургамлын гаралтай эм, танг ашиглан шүд, буйл болон амны хөндийн өвчнийг эмчлэх аргыг хөгжүүлж байжээ. Өнөөдөр бидний өдөр бүр хэрэглэдэг энгийн шүдний сойзны цаана ийнхүү олон зуун, бүр мянга гаруй жилийн түүх нуугдаж байна. Тан улсын үеийн ясан хэрэгслээс Ляо улсын булшнаас олдсон модон сойз, Мин улсын үеийн алт мөнгөөр чимэглэсэн эдлэл хүртэлх энэхүү түүх нь хүний эрүүл мэнд, ариун цэврийн талаарх ойлголт эрт дээр үеэс хөгжиж ирснийг харуулж байна. Үргэлжлэл бий...

Эх сурвалж:www.polit.mn