З.ЦЭЦЭГ

-Үүнтэй зэрэгцэн тус улсад наймдугаар сарын 31-нд Дэлхийн нүүдэлчдийн VI наадам нээлтээ хийнэ-

2026 онд Киргиз улс олон улсын томоохон хоёр арга хэмжээг зэрэг зохион байгуулах гэж байна. Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын (ШХАБ) гишүүн орнуудын удирдагчид наймдугаар сарын 31-нээс есдүгээр сарын 1-нд  Бишкек хотноо чуулах юм. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин тус дээд хэмжээний уулзалтад оролцохоор төлөвлөж байгааг түүний хэвлэлийн нарийн бичгийн дарга Дмитрий Песков өмнө нь мэдэгдэж байсан.

ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалттай зэрэгцэн Киргизэд  наймдугаар сарын 31-нээс есдүгээр сарын 6-ны хооронд Дэлхийн нүүдэлчдийн VI наадам болох бөгөөд нээлтийн ёслолд тэргүүлэгч орнуудын төрийн тэргүүнүүдийг урьжээ. Эдгээр арга хэмжээг зохион байгуулахад Киргизийн эрх баригчид өргөн хүрээтэй бэлтгэл ажил хийсэн бөгөөд одоо уг ажил дуусах шатандаа орсон байна. Зохион байгуулагчид  хэрхэн бэлтгэж байгаа талаар tass.ru-гийн тойм дараах зүйлийг онцолжээ.

Бишкек таныг угтан авч байна

Ойрын өдрүүдэд Бишкек хотод ирж буй зорчигчдыг нисэх онгоцны буудал дээр "Батай" нэртэй ирвэс угтаж байна. Энэхүү бэлгэдэл нь Дэлхийн нүүдэлчдийн наадмыг төлөөлдөг бөгөөд ирвэсийн дүрсүүдийг "Манас" нисэх онгоцны буудлын терминал дотор болон хотын бусад алдартай газарт байрлуулжээ. Мөн удахгүй болох ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалтын бэлгэдэл, чимэглэл хаа сайгүй харагдаж байна. Ирж буй хүмүүсийг угтах самбар байрлуулж, нисэх онгоцны буудлын үүд болон төрийн байгууллагын барилгуудын өмнө тус байгууллагын гишүүн орнуудын төрийн далбааг мандуулсан бол хотын автобуснуудыг киргиз, орос, англи, хятад хэл дээрх бичээс бүхий дээд хэмжээний уулзалтын логогоор чимэглэжээ.

Онцгой ач холбогдолтой дээд хэмжээний уулзалт

ШХАБ-ын удирдагчдын дээд хэмжээний уулзалтыг зохион байгуулах нь Киргизстаны үндэсний нэр хүндийн асуудал юм. "Таны мэдэж байгаагаар Киргизстан ШХАБ-ын даргыг дөрөв дэх удаагаа авч байна. Бид удахгүй болох дээд хэмжээний уулзалтад маш их ач холбогдол өгч байна. Хэлэлцэх асуудлын жагсаалтад аюулгүй байдал, дижиталчлал, худалдаа, эдийн засгийн асуудлууд багтсан" гэж Киргизстаны Ерөнхийлөгчийн хэвлэлийн нарийн бичгийн дарга Аскат Алагозов сэтгүүлчидтэй ярилцахдаа онцолжээ. "Киргизстан жижиг улс учраас томоохон улс орнуудын олон удирдагчдыг хүлээн авч байгаа нь бэлгэдлийн шинжтэй. Энэ нь жижиг улс дэлхийн тулгамдсан асуудлуудыг хэлэлцэх талбар болж чадна гэдгийг харуулж байна" гэж тэр онцолжээ. "Удирдагчид зугаа цэнгэлийн бус, харин бүс нутгийн болон олон улсын хөтөлбөрийн асуудлуудыг хэлэлцэж, шийдэл эрэлхийлэхээр цугларч буйг бид ойлгож байна" гэж Алагозов нэмж хэлээд, дээд хэмжээний уулзалтаар хүрсэн тохиролцоонууд "зөвхөн цаасан дээр үлдэх бус, харин бодит ажил хэрэг болох" нь нэн чухал болохыг онцоллоо.

Шинэ дэд бүтэц

Бишкек хотод ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалтад зориулан "Ырыс Ордо" хэмээх олон үйлдэлт, шинэ конгресс төв нээгдлээ. Киргизийн Соёл, мэдээлэл, залуучуудын бодлогын асуудал эрхэлсэн дэд сайд Салкын Сарногоевагийн мэдээлснээр, тус төв нь уг дээд хэмжээний уулзалтыг зохион байгуулах гол талбар болох юм. Тэрээр "Бид ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалтыг хүлээн авахын тулд цоо шинэ 'Ырыс Ордо' конгресс төвийг барьж байгууллаа" гэж мэдэгдэв. Тус цогцолбор нь бараг 15 га талбайг эзэлдэг. Одоогоор орчин тойрны талбайд эцсийн шатны бэлтгэл ажил хийгдэж байгаа бөгөөд ойролцоох гудамжуудын тохижилтыг дуусгаж, засгийн газрын шинэ байгууламжийг хүрээлсэн зүлгэн дээр сарнай болон бусад цэцгийг тарьж байна. Сарнайн бутнуудыг Дорно дахины уламжлалт домбоны хэлбэртэйгээр ургахаар хэлбэржүүлэн тарьжээ.

Олон улсын дээд хэмжээний уулзалт, форум, хэлэлцээр болон албан ёсны хүлээн авалт зохион байгуулах зорилгоор энэхүү цогцолборыг богино хугацаанд барьж байгуулжээ. Өндөр дээд түвшний зочид болон төлөөлөгчдийг байрлуулах зориулалттай найман зочны байшин тус цогцолборын талбайд баригдсан байна. "Ырыс Ордо" хэмээх төв барилгад 1238 хүний ​​суудалтай "Курултай" хурлын танхим, 1000 хүний ​​багтаамжтай хүлээн авалтын танхим, мөн 235 суудалтай хэвлэлийн танхим байрладаг. Гэвч дээд хэмжээний уулзалтын үйл явдлыг сурвалжлахаар ирж буй хэвлэл мэдээллийнхэн "Ырыс Ордо"-д байрлах шинэ хэвлэлийн төвийн тав тухтай нөхцөлийг одоогоор ашиглах боломжгүй юм. Киргизийн Ерөнхийлөгчийн хэвлэлийн нарийн бичгийн даргын агентлагт мэдээлснээр, магадлан итгэмжлэгдсэн 1000 гаруй сэтгүүлчид зориулан конгрессын танхимын хажууд тусдаа хэвлэлийн төвийг бэлтгэжээ.

"Хамтран ажиллагсад ойролцоо зогсоод шуурхай хурал хийх боломжтой байхаар, ядаж л биечлэн байгаа мэт мэдрэмж төрүүлэхийг бид зорьсон" гэж тэр хэлсэн байна. Киргизийн төрийн тэргүүний хэвлэлийн албаны мэдээлснээр, тус улсын Ерөнхийлөгч Садыр Жапаров ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалт болох газруудын бэлэн байдалтай танилцаж, өндөр үнэлэлт өгчээ.

Дэлхийн нүүдэлчдийн наадам нь тус улс даяар дэд бүтцийн хөгжлийг эрчимжүүлсэн билээ. Замуудыг шинэчлэн засварлаж, Ала-Арча байгалийн цогцолборт газарт Киргизийн анхны агаарын дүүжин замыг суурилуулжээ. Нийслэл хотод наймдугаар сарын 31-нд болох наадмын нээлтийн ёслолыг хүлээн авах 51,000 хүний ​​суудалтай "Бишкек Арена" цэнгэлдэх хүрээлэнгийн барилгын ажил бүрэн дууссан байна. Үүний зэрэгцээ Григоревское хавцлын Кирчин хөндийд байрлах "угсаатны соёлын тосгон"-ы бүтээн байгуулалтын ажил дуусах шатандаа оржээ.

Киргизийн Соёл, мэдээлэл, залуучуудын бодлогын асуудал эрхэлсэн дэд сайд Аскаралы Мадаминов "Нүүдэлчдийн наадам энэ хавцалд дөрөв дэх удаагаа зохион байгуулагдаж байна. Гэвч бид энэ удаад өөр шийдэл сонгож, зөвхөн гэр барихаар хязгаарлагдалгүй, түүхэн уламжлалт арга барилыг ашиглан шавраар тосгон байгуулж байна" гэж хэлэв. Уг угсаатны соёлын тосгон нь угсаатны соёлын худалдааны хэсэг болон хоолны хэсэг гэсэн хоёр хэсгээс бүрдэнэ. Худалдааны хэсэгт гар урчууд өөрсдийн ур чадвараа танилцуулах, сургалт зохион байгуулах талбайг бэлтгэж байгааг албаны хүн тайлбарлав. Харин хоолны хэсэгт оролцогч орнуудын хоолны мэргэжилтнүүд зочдод өөрсдийн үндэсний хоолыг танилцуулах боломжтой байх юм. Мөн тус тосгонд соёлын арга хэмжээ зохион байгуулагдана.

Энэхүү барилга байгууламжийг эртний арга барилын дагуу шавар, өвс, ус зэрэг хамгийн энгийн материалаар, мөн орчин үеийн аюулгүй байдал, бүтцийн бат бөх байдлын стандартад нийцсэн зарим металл хийцийг ашиглан барьсан хэдий ч уг талбайг ашиглах төлөвлөгөө нь олон арван жилийг хамарч байна. "Нүүдэлчдийн наадам өндөрлөсний дараа бид уг талбайг цаашид хэрхэн ашиглах талаар шинэ үзэл баримтлал боловсруулж эхэлнэ. Тус бүс нутгийг хөгжүүлэх хэд хэдэн төсөл бидэнд аль хэдийн бэлэн байна. Уг талбайг Соёлын яаманд шилжүүлэн өгөх бөгөөд тус яам өөрсдийн санаачилгыг хэрэгжүүлж, жуулчдын сонирхлыг татах томоохон үзмэр, бүс болгон хөгжүүлэх болно" гэж Мадаминов хэлсэн байна.

Тогтвортой дохио

Киргизийн Үндэсний телевиз, радиогийн корпорац (NTRK) нь удахгүй болох олон улсын арга хэмжээнүүдэд өндөр түвшинд бэлтгэлээ хангаж байна. Тус байгууллага нь ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалт болон Дэлхийн нүүдэлчдийн наадмын үеэр нэвтрүүлгийг голлон бэлтгэн дамжуулагч байгууллагаар ажиллах юм. NTRK-ийн Ерөнхий захирал Уланбек Сатиев агентлагт өгсөн ярилцлагадаа "Бид нэвтрүүлгийн хором, кадр бүрийг хамгийн өндөр түвшинд хүргэхийн төлөө ажиллаж байна" гэж мэдэгдэв. Тэрээр удахгүй болох эдгээр нэвтрүүлгийг сонирхох сонирхол их байгааг онцолж, "Бид нэвтрүүлгийн дохиог ШХАБ-ын гишүүн бүх улс руу дамжуулах болно" гэж хэллээ. Дэлхийн нүүдэлчдийн наадмын тухайд Сатиевийн хэлснээр, "гадаадын түншүүдээс уг арга хэмжээг олон улсын тавцан, олон нийтийн сүлжээ болон шууд дамжуулалтаар хүргэх хүсэлт олноор ирж байна". Европ, Хятад, Энэтхэг, Зүүн Өмнөд Ази болон Төв Азийн орнуудаас сонирхол их байгаа аж. "Монгол Улс ч мөн уг наадмыг дамжуулах хүсэлтээ ирүүлсэн. Euronews хүртэл Дэлхийн нүүдэлчдийн наадмыг эфирээр цацах сонирхолтой байна" гэж Сатиев мэдээлэв.

Тэрээр эдгээр үйл явдлыг сурвалжлах зорилгоор тусгай студиуд бэлтгэж, сувгийн техникийн дэд бүтцийг шинэчлэн сайжруулж байгааг нэмж хэлэв. NTRK-ын Ерөнхий захирлын мэдээлснээр, энэхүү шинэчлэлийн хүрээнд орчин үеийн стандартад нийцсэн, хиймэл дагуулаар шууд нэвтрүүлэг дамжуулах боломжтой хоёр том явуулын телевизийн станцыг худалдан авчээ.

Бэлтгэл ажилд зөвхөн техникийн мэргэжилтнүүд төдийгүй сувгийн хөтлөгчдөөс эхлээд зураглаачид хүртэлх бүх уран бүтээлч, ажилтнууд оролцож байна. "Бидний хувьд энэ бол түүхэн үйл явдал гэдгийг та бүхэн мэдэж байгаа" гэж тэрээр онцоллоо. "Би хамт олонтойгоо хамт өдөр бүр ийм уулзалт, 'дадлага сургуулилт'-ыг нямбай хийж, ерөнхий бэлтгэлд оролцдог. "Түүнчлэн, NTRK-ийн хөтлөгчдийн нэг Шабдан Бактыбек нь шууд нэвтрүүлгийг хөтлөхөөс гадна ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалтын үеэр төрийн тэргүүнүүдийг танилцуулах хөтлөгчөөр ажиллах юм.

Киргиз байгалийн болон угсаатны соёлын өв, түүнчлэн ан агнуурын уламжлалт тэмцээн, "Салбуурун" тоглоомоороо эдгээр олон улсын арга хэмжээний зочид, оролцогчдыг гайхшруулахад бэлэн байна.

Тухайлбал, та тус улсын байгалийн хамгийн алдартай дурсгалт газрууд болон аялал жуулчлалын гол цэгүүдийн нэг болох Ала-Арча үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд зочлох боломжтой. Бишкек хотоос тийш машинаар явахад нэг хүрэхгүй цаг зарцуулагдана. Ижил нэрт голын урсгалаар үүссэн энэхүү хавцал нь далайн түвшнээс дээш ойролцоогоор 2,240 метрийн өндөрт оршдог. Энд та голын эрэг дагуух тайван алхалтаас эхлээд мөсөн гол, хүрхрээ (тухайлбал, олны танил Ак-Сай хүрхрээ) рүү чиглэсэн хүнд хэцүү аялал гээд олон төрлийн хүндрэлийн зэрэглэл бүхий олон зуун аяллын замаас сонгох, эсвэл зүгээр л хэдэн цаг саатан уулархаг бүсийн байгалийн үзэсгэлэнг биширч, цаст оргил болон шилмүүст модоор хучигдсан энгэр бэл бүхий орчинд хооллох боломжтой.

Аялагчид аялал жуулчлалын жинхэнэ үнэт эрдэнэ болох, дэлхийн хоёр дахь том өндөр уулын нуур Иссык-Кулийг үзэж сонирхох боломжтой. Бишкек хотоос тус нуур хүрэхэд ойролцоогоор дөрөв хагас цаг зарцуулдаг. Бага зэрэг давстай ус нь өвлийн улиралд ч хөлддөггүй бөгөөд нуурын эрэг орчимд найм, есдүгээр сард тааламжтай "зөөлөн дулаан улирал" үргэлжилдэг. Одоогоор усны температур 20°C орчим байгаа бөгөөд жуулчдад завь болон дарвуулт завиар аялахаас эхлээд сэлүүрт самбар ашиглах, эсвэл зүгээр л сэлэх зэрэг олон төрлийн үйл ажиллагааг санал болгож байна.

Эх сурвалж: polit.mn