Т.САЙХАН

УИХ-ын өнөөдрийн чуулганы эхэнд Гадаад зээлийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийн талаар Сангийн сайд З.Мэндсайхан танилцуулав.  Хуулийн төслөөр УИХ-аар соёрхон баталсан хэлэлцээрийн хугацаанд багтаан хэрэгжүүлэхгүй тохиолдолд төслийн хугацаа хойшлох өртөг өсөх хүүгийн болон үйлчилгээний зардал нэмэгдэх улмаар хөрөнгө оруулалтын төслүүд хугацаандаа ашиглалтад ороогүйгээс үүдэн нийгмийн ач холбогдол эдийн засгийн үр өгөөж саарах бодит эрсдэлийг бий болгож байна. Энэ мэт зарим төслүүд 5-10 жилээр хойшлох эрсдэл бий. Тиймээс уг төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлжээ. 

УИХ-ын гишүүн М.Бадамсүрэн: -Монгол Улсын эдийн засгийн асуудалтай холбоотой чухал асуудал учраас дэмжиж байгаа. Гэхдээ бодлогын хувьд анхаарал зүйлс байна. Тухайлбал, Газрын тосны үйлдвэр нь төрийн өмчит газар. Гэтэл бидэнд газрын тосоо олборлох төрийн өмчит олборлолт, хайгуулын компани алга. Өөрөөр хэлбэл гадаадын компанийн хараат. Монгол Улсын нийт газрын тосны 95%-ийг зөвхөн Дорнод аймгийн нутгаас олборлодог тул энэ асуудлыг гадарлана. Тэгэхээр үйлдвэрийнхээ түүхий эдийг яаж хангах вэ гэдгийг Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамнаас асууя. Хоёрдугаарт, Үйлдвэртэй холбогдуулан хоёр хөрштэйгөө хэрхэн хамтарч ажиллах талаар төлөвлөж байгаа юу. Түүхий эдээ хойд хөршөөс эсвэл Казахстанаас авна гэж яриад байгаа. Газрын тос тээвэрлэлт их нарийн технологитой. Ихэвчлэн  дамжуулах хоолойгоор тээвэрлэдэг. Авто зам эсвэл төмөр замаар тээвэрлэнэ гэвэл өртөг маш өндөр. Тиймээс технологийн их онцлог сонголттой бүтээгдэхүүн учраас түүхий нефтээр хангана гэдэг их том асуудал. Үүнийг юу гэж үзэж байна вэ? 

Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням:-Нэгдүгээрт, Газрын тосны үйлдвэрийн түүхий эдийг тасалдуулах ажилд манай монголын төрийн шат шатны байгууллагууд системтэйгээр ажилласан юм шиг эсэргүү үйлдлүүд зөндөө хийсэн. 1991 онд байгуулагдсан бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ, 30-аад жил тамлаад хаячихсан. Яривал олон юм бий. Газрын тосны харилцааг Ашигт малтмалын харилцаагаар шийдэж торгосон асуудал шүүх дээр очоод ойлгомжгүй шийдэгдсэн. Удахгүй Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай хуулийг дагуулаад олон улсын гэрээ хэлэлцээртэй холбоотой асуудлыг оруулж ирнэ гэж төлөвлөж байгаа. Монгол Улс 1,2 сая тонн хүртэлх түүхий эдийг өөрсдөө олборлодог байсан бол хөрөнгө оруулагч ААН-тэй хийсэн төрөл бүрийн маргаанаас болж 300 мянга болсон. Тийм учраас бид дунд хугацаандаа ОХУ болон бусад улсаас түүхий тос авч ирж үйлдвэрийнхээ түүхий эдийг монголынхтой хамт хийх ажлыг хийж байна. 

Эх сурвалж:www.polit.mn