Ч.БЯМБАА
Эрдмийн их сургууль Монгол Улсад судалгааны их сургууль үүсэн байгуулагдсаны 10 жилийн ойд зориулан “Дээд боловсрол, шинжлэх ухааны хөгжлийн чиг хандлага ба Монгол улс” сэдэвт шинжлэх ухаан практикийн хэлэлцүүлгийг өнгөрсөн баасан гарагт зохион байгууллаа.
Тус сургууль нь дэвшилтэт шинэ санаа, судалгаа, инновацыг хөгжүүлэх, улс орны нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд тулгамдаж буй асуудлыг шийдвэрлэхэд эрдэмтэн судлаачдын судалгааны үр дүн, байр суурийг шийдвэр гаргагчид, олон нийтэд нээлттэй хүргэх зорилгоор улс орны хөгжлийн тулгуур асуудлуудаар шинжлэх ухаан практикийн цуврал хэлэлцүүлгүүдийг санаачлан зохион байгуулж иржээ.
Хэлэлцүүлэгт эрдэм шинжилгээ, судалгааны байгууллага, их, дээд сургуулийн 100 гаруй эрдэмтэн судлаач, хэвлэл мэдээллийн байгууллагын төлөөлөгчид оролцов.
“Дээд боловсролыг хөгжүүлэхэд төр ажиллах хэрэгтэй байна”
Ерөнхий сайд Н.Учрал энэхүү хэлэлцүүлэгт оролцогчдод хандан мэндчилгээ илгээсэн бөгөөд уг мэндчилгээнд Монгол Улсын Засгийн газар дэлхийн хөгжлийн чиг хандлагад нийцсэн, өөрийн улсын онцлог бүхий Үндэсний дээд боловсролын шинэчлэлийн бодлогыг хэрэгжүүлэн, дээд боловсрол, шинжлэх ухааныг дотоод зүй тогтлоороо хөгжих боломжийг бий болгож, хөгжилд саад болсон хүндрэл бэрхшээлийг арилгахад анхаарлаа хандуулан ажиллахаа илэрхийлсэн байна.
“Судалгааны их сургуулийн үүрэг бол эрдэмтдийг бэлтгэх, шинэ мэдлэг бий болгох үүрэгтэй. Энэ хүрээндээ өнөөдрийн хэлэлцүүлгийг зохион байгуулж дээд боловсролын хөгжлийн талаар эрдэмтэн судлаачид санал солилцлоо. Боловсролын салбарт эрдэмтдийн дуу хоолойг гаргаж, шинэ мэдлэг үйлдвэрлэх ёстой. Ингэж байж л нийгэмд манлайллыг бий болгоно. Мэдлэг бий болгож, мэдлэг боловсролтой боловсон хүчнийг бэлтгэхгүйгээр Монгол Улс хөгжихгүй. Мэдлэгтэй нь улс орноо хөгжүүлээд явбал бид өнөөдөр дэлхийд өрсөлдөнө. 2023 онд баталсан Дээд боловсролын тухай хууль нь хөгжлийн чиг хандлагын эсрэг болсон. Үүнийг засаж залруулах ёстой. Дээд боловсролыг хөгжүүлэхэд төр ажиллах хэрэгтэй байна” хэмээн Эрдмийн их сургуулийн захирал, доктор, профессор Ч.Зэгиймаа хэлж байлаа.
“Их сургуулийн төрөлжилт, судалгааны чадавх, инновацын үйл ажиллагаа сул байна”
Шинжлэх ухаан практикийн хэлэлцүүлэгт доктор, профессор А.Гэлэгжамц, доктор, дэд профессор Ч.Сэлэнгэ нар “Орчин үеийн дээд боловсрол ба нээлттэй шинжлэх ухаан” сэдвээр илтгэл хэлэлцүүлэв. Тус илтгэлд дэлхий дахинд их сургуулиуд зөвхөн мэргэжилтэн бэлтгэх байгууллагаас гадна судалгаанд суурилсан инновацын төв, бодлогын шийдвэр гаргахад оролцогч стратегийн институт болон хөгжиж байна. Мэдлэг, мэдээллийн эрин үед дээд боловсролын үүрэг эрс нэмэгдэж, их сургуулиуд улс орны өрсөлдөх чадвар, тогтвортой хөгжлийн гол хүчин зүйл болж байгааг авч үзээд өнөөдөр дэлхийд судалгааны их сургууль, үйлдвэрлэлд суурилсан их сургууль, инновацын их сургууль зэрэг олон төрөл ангилал бий болж, нийгмийн хөгжлийн шинэ шаардлагад нийцэн хөгжиж байна. Харин Монгол Улсад их сургуулийн төрөлжилт, судалгааны чадавх, инновацын үйл ажиллагаа харьцангуй сул хэвээр байгаа нь дээд боловсрол, шинжлэх ухаан, инновацын тогтолцоог шинэчлэх шаардлагыг улам бүр нэмэгдүүлж байна хэмээсэн юм.
“Эрдмийн эрх чөлөөг дэмжих, мэдлэгт суурилсан бодлого боловсруулах нь чухал байна”
Өнөөдөр нийгэм, эдийн засгийн олон салбарт системийн хямрал нүүрлээд буй энэ үед их сургуулийн бие даасан байдлыг хангах, эрдмийн эрх чөлөөг дэмжих, төрийн хэт төвлөрсөн удирдлагыг бууруулах, мэдлэгт суурилсан бодлого боловсруулах, эрдэмтэн судлаачдын оролцоог нэмэгдүүлэх нь онцгой ач холбогдолтой болж байна. Шинжлэх ухаан нь мэдлэгийн тогтолцоонд тулгуурладаг бөгөөд шинэ мэдлэг бий болгохгүйгээр нийгмийн асуудлыг тогтвортой шийдвэрлэх боломж хязгаарлагдмал болохыг “Дээд боловсрол, шинжлэх ухааны хөгжлийн чиг хандлага ба Монгол Улс” сэдэвт эрдэм шинжилгээ, практикийн хэлэлцүүлэгт оролцогчид онцоллоо. Түүнчлэн эрдэмтэн судлаачдад өрсөлдөх тэгш боломж бүрдүүлэх, хувийн хэвшлийн их сургуулиудыг ялгаварлан гадуурхахгүйгээр дэмжих, судалгаанд суурилсан санхүүжилтийн тогтолцоог бий болгох нь дээд боловсролын шинэчлэлийн нэг чухал чиглэл болохыг эрдэмтэд хэллээ.
Тус хэлэлцүүлгийн хүрээнд Монгол Улсад дээд боловсрол, шинжлэх ухааныг хөгжүүлэхэд тулгамдаж буй асуудлуудыг эрдэмтэн судлаачдын оролцоотойгоор шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр тодорхойлж, шийдвэрлэх санал, дүгнэлтэд үндэслэн Ерөнхийлөгч, УИХ, Засгийн газар болон улс төрийн хүчнүүдэд хандсан Зөвлөмжийг хүргүүлэхээр шийдвэрлэсэн байна.
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин
2026 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 20. ДАВАА ГАРАГ. № 74 (7816)
Хуурамч мэдээлэл хаа сайгүй тархах болсон энэ үед баримттай, эх сурвалжтай, үнэн бодитой мэдээллийг “Зууны мэдээ” сониноос аваарай.
Үнэн мэдээллийг хамтдаа хамгаалцгаая.
Бие даасан сэтгүүл зүйг дэмжин "Зууны мэдээ" захиалаарай. www.zuuniimedee.mn
