Т.САЙХАН

МУИС-ийн профессор, Макс Планкийн нийгмийн Антропологийн хүрээлэнгийн зочин судлаач, доктор Лхамсүрэнгийн Мөнх-Эрдэнэ одоогийн хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа Үндсэн хуулийг үндсээр нь өөрчлөх ёстой гэж үзэж байна.  Тэрбээр "Зууны мэдээ" сонинд ярилцлага өгөхдөө энэ талаар "Яг одоо үйлчилж буй Үндсэн хуулийг бүрмөсөн өөрчлөх ёстой. Одоогийн үйлчилж буй Үндсэн хууль нь 1992 оны Үндсэн хууль, түүний үзэл санааг бүрмөсөн эвдэн нурааж Монгол Улсад эдүгээ БНХАУ-д оршин байгаа дэглэмийг үндсэнд нь тогтоосон. Хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх эрх мэдлийг нэг нам, нэг хүний гарт бүрмөсөн төвлөрүүлсэн, ардчилал, хуулийн засаглалыг үндсэндээ үгүйсгэсэн тогтолцоо. Монголд авторитари дэглэм тогтчихоод байна шүү дээ. Чухам авторитари дэглэм тогтчихсон байгааг эрх баригчдын үг үйлдэл тод томруун харуулж байна бус уу. Мөн ийм тогтолцоогоор Монголын төрийн эрх мэдлийг гадны хүчирхэг тоглогчид бүрэн дүүрэн хянах боломжтой. Ер нь ч эдүгээ Монголд тоглоомын дэглэм тогтчихоод байгаа нь ч илт байгаа. Монгол Улс шиг байгалийн баялагтай, байгалийн баялагт нь гадны хүчирхэг эрх ашиг гүн гүнзгий суусан оронд Монголын ард түмэн эрх ашгаа хамгаалъя, эх орон, эрдэс баялаг, ирээдүйдээ эзэн байна л гэвэл дээрхээс өөр арга зам үгүй. Ерөнхийлөгчийг парламентаас сонгох гэдэг нь 1990 оны хувьсгалаар Монголын ард түмний олж авсан, 1992 оны Үндсэн хуулиараа баталгаажуулсан үндсэн эрх мэдлийг дээрэмдэн булаан авч байна л гэсэн үг. Ер нь Үндсэн хуулиар байгуулагдсан парламент Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулна гэдэг нь угаасаа, Үндсэн хуульт ёс, хуулийн засаглалын үзэл санаанд харш, түүнийг үгүйсгэж байгаа хэрэг. Үндсэн хуулийн аливаа өөрчлөлтийг нийт үндэсний төлөөллөөс бүрдсэн тусгайлан байгуулсан Үндсэн Хуулийн хурал л өөрчилдөг байх ёстой. Гэтэл эдүгээ Үндсэн Хуулийн Цэц нь Үндсэн Хуулиа засан өөрчилж, хууль тогтоох төдийгүй, Үндсэн Хууль тогтоогч болж хувирчихаад байна шүү дээ. Энэ нь одоогийн хүчин төгөлдөр байгаа Үндсэн Хуулийн хүрээнд авч үзвэл ҮХЦ нь УИХ-ын онц эрх мэдэлд халдаж, тэр эрх мэдлийг нь булааж авчихаад байна шүү дээ. УИХ ын эрх мэдэл гэдэг нь Монголын ард түмний төрийн эрх мэдэл биш үү. Түүх, улстөрийн түүх бага сага сонирхдог. Дампуурлын ийм жишээтэй таарч байсангүй" гэлээ.

Эх сурвалж:www.polit.mn