“Хатан Туулаа хамгаалъя” хөдөлгөөний зохицуулагч иргэн Г.Уянга сүүлийн өдрүүдэд нийслэлийн газар олголт, хэвлэл мэдээллийн зарим байгууллага, сэтгүүлчдийн үйл ажиллагаа, Туулын хурдны замын тендер болон нийслэлийн Засаг дарга асан Х.Нямбаатартай холбоотой асуудлыг хөндөн мэдээлэл хийж байна. Тэрээр эдгээр асуудлыг холбогдох байгууллагаар шалгуулж, бодит нөхцөл байдлыг тодорхой болгох шаардлагатай гэж үзэж байгаагаа илэрхийлэв. Түүний хийсэн мэдээллүүдээс тоймлон хүргэж байна.

-Г.Уянга “Эгүүр” сайтын ерөнхий редактор Ж.Мядагбадамын нэр дээр газар эзэмших 10 бүртгэл байгаа гэх мэдээллийг танилцуулсан юм. Түүний хэлснээр эдгээр бүртгэлийн наймыг 2026 оны нэгдүгээр сарын 19-нд буюу нэг өдөр шийдвэрлэсэн бөгөөд нийт талбай нь нэг га орчим аж. Тэрээр нэгж талбарын дугаар, хүсэлт бүртгэсэн болон шийдвэрлэсэн огноо зэрэг мэдээллийг газрын цахим системийн нээлттэй мэдээллээс авсан гэв. Тодруулбал, Ж.Мядагбадам нэгдүгээр сарын 2, 7, 15-нд хүсэлт гаргасан боловч эдгээр хүсэлтийг тухайн сарын 19-нд нэг дор шийдвэрлэсэн нь анхаарал татаж байгааг Г.Уянга онцолсон байна. Тэрээр иргэд гэр бүлийн хэрэгцээний газар авахын тулд олон жил хүлээдэг байхад нэг хүний нэр дээр хэд хэдэн газрыг богино хугацаанд олгосон байж болзошгүй нөхцөл байдлыг тодруулах шаардлагатай гэж үзжээ.Энэ үеэр өөрийн газар эзэмших хүсэлтийн талаар ч ярьсан байна. Г.Уянга 2023 оноос хойш өөрийн нэр дээр газар олгуулахаар хүсэлт гаргасан ч шийдвэрлүүлж чадаагүй бөгөөд олон жил амьдарсан байшингийнх нь газрыг өөр хүнд олгосон тухай мэдэгдсэн гэв. Иймээс нийслэлээс газар эзэмших эрх олгохдоо ямар шалгуур, үндэслэл баримталдаг, иргэдийн хүсэлтийг ижил зарчмаар шийдвэрлэдэг эсэхэд тайлбар өгөхийг хүсэж байгаагаа илэрхийлжээ.Гэхдээ газар эзэмших эрхийн бүртгэл, шийдвэр гаргасан хугацаа нь дангаараа хууль зөрчсөн эсэхийг тогтоохгүй. Тиймээс тухайн хүсэлтүүдийг ямар үндэслэлээр шийдвэрлэсэн, холбогдох журмын дагуу олгосон эсэхийг эрх бүхий байгууллагаар нягтлуулах шаардлагатай гэсэн асуудал хөндөгдөж байна.Г.Уянга газар олголтын асуудлыг “Хатан Туулаа хамгаалъя” хөдөлгөөний хүрээнд хөндөж буй бусад асуудалтай холбон тайлбарлажээ. Түүний хэлснээр тус хөдөлгөөнд идэвхтэй оролцсон иргэдийг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр гутаан доромжлох, гүтгэн харлуулах ажиллагаа явагдаж байсан аж.Мөн Туулын хурдны замын тендерт шалгарсан компанийн ажлын туршлага, оффисын байршил, мэргэжилтнүүдийн талаарх мэдээлэлд эргэлзэж буй үндэслэлээ дөрөвдүгээр сарын 14-нд Авлигатай тэмцэх газарт хүргүүлсэн гэж мэдээлэв. Гэвч гомдол гаргаснаас хойш зургаан сар орчим өнгөрсөн байхад шалгалтын явц, үр дүнгийн талаар хангалттай мэдээлэл аваагүй байна хэмээн шүүмжилсэн юм.Тэрээр уг тендертэй холбоотой эргэлзээ, асуултуудад тодорхой хариулт өгөх, холбогдох мэдээллийг нягтлан шалгах шаардлагатай гэж үзэж байна. Тендерт шалгарсан компанийн чадавх, ажлын туршлага болон холбогдох бусад нөхцөл байдлын талаарх түүний эргэлзээ хэр үндэслэлтэй болохыг эрх бүхий байгууллагын шалгалтын дүнгээр тодруулах учиртай.

-Нийслэлийн Засаг дарга асан, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд асан Х.Нямбаатартай холбоотой асуудлыг ч Г.Уянга хөндсөн байна. Тэрээр Х.Нямбаатарыг яллагдагчаар татсан тухай мэдээлэл гарснаас хойш тодорхой хугацаа өнгөрсөн ч мөрдөн шалгах ажиллагааны явцын талаар олон нийтэд тодорхой мэдээлэл өгөх шаардлагатай гэж үзжээ.Тухайлбал, яллагдагчаар татсан тухай тогтоолыг гардуулсан эсэх, мэдүүлэг авах ажиллагаа хэрхэн үргэлжилж байгаа, түүнийг Монгол Улсад ирүүлж шалгах ажиллагаа ямар шатанд байгааг тодорхой болгохыг шаардсан байна.Г.Уянга мөн газар эзэмшлийн бүртгэл болон бусад асуудлаар цуглуулсан мэдээллээ Цагдаагийн ерөнхий газарт хүргүүлнэ гэдгээ мэдэгджээ.Эдгээр асуудлаар холбогдох байгууллагууд ямар ажиллагаа явуулсан, шалгалтын явц ямар шатанд байгаа талаар албан ёсны мэдээлэл гараагүй тохиолдолд Г.Уянгын тавьсан асуулт, шаардлагыг шалгалтаар тогтоогдсон нөхцөл байдлаас ялгаж үзэх нь зүйтэй.

-Г.Уянга хэвлэл мэдээллийн нэр бүхий төлөөлөлтэй холбоотой асуудлаар мэдээлэл хийхдээ сэтгүүлч Өнөрцэцэгийн хөрөнгө, орлогын асуудлыг мөн хөндсөн юм.Түүний хэлснээр Өнөрцэцэг өөрийн хөрөнгө, орлогыг хууль ёсны дагуу олсон гэж тайлбарласан боловч дөрвөн дүүрэгт байрлах, хэдэн сая ам.долларын үнэ хүрэх үл хөдлөх хөрөнгөтэй холбоотой асуудал яригдаж байгаа аж. Г.Уянга уг асуудлыг шалгуулахаар Цагдаагийн ерөнхий газарт өгсөн гэж мэдээлсэн байна.Мөн Өнөрцэцэг өөрийгөө нэг автомашинтай, машинаа зээлээр авсан гэж тайлбарласныг тэрээр шүүмжилжээ. Г.Уянгын ярьснаар иргэдээс ирсэн мэдээлэл болон автомашины бүртгэлтэй холбоотой баримтуудыг харьцуулахад зээлээр авсан гэх тайлбарт эргэлзэх нөхцөл байдал байгаа аж.Түүнчлэн Х.Эрдэнэбаярын нэр дээр бүртгэлтэй 6888 УНУ улсын дугаартай Toyota Land Cruiser 300 автомашиныг дурдсан байна. Г.Уянгын мэдээлснээр уг автомашины анхны өмчлөгч нь Өнөрцэцэг байсан бөгөөд 2026 оны аравдугаар сарын 6-нд өмчлөл шилжүүлсэн бүртгэл байгаа аж. Үүнийг үндэслэн хөрөнгийн өмчлөл, шилжүүлэгтэй холбоотой нөхцөл байдлыг нягтлах шаардлагатай гэж үзжээ.Харин Өнөрцэцэг, Х.Эрдэнэбаяр нарыг хамтран амьдрагч гэж хүмүүс ярьдаг хэмээн Г.Уянга дурдсан ч энэ нь түүний танилцуулсан мэдээллээр дангаараа нотлогдох асуудал биш юм. Үүнтэй адил автомашины өмчлөл шилжсэн бүртгэл нь хөрөнгийг зориуд нуусан, далдалсан гэдгийг шууд нотлохгүй. Иймд өмчлөл, шилжүүлгийн мэдээлэл болон холбогдох тайлбарыг баримтаар нягтлах шаардлагатай байна.Г.Уянга мөн Өнөрцэцэгийн нийтэлсэн 400 сая төгрөгийн үл хөдлөх хөрөнгө худалдан авсан тухай мэдээлэл, 2026 оны тавдугаар сарын 29-ний өдрийн зээлийн гэрээтэй холбоотой асуудлыг хөнджээ. Тэрээр уг зээлийг малчны зээл гэж тайлбарласан баримтыг шүүмжилж, ийм хэмжээний зээл олгосон эсэх, зээлийн зориулалт болон нөхцөлийг тодруулах шаардлагатай гэж үзсэн байна.Түүний мэдээлэлд ХААН Банкны малчны зээлийн хэмжээний талаар ч дурдсан бөгөөд 400 сая төгрөгийн зээлийг малчны зээл гэж тайлбарласан нь эргэлзээ төрүүлж байгааг онцолжээ. Гэхдээ тухайн зээлийн бодит нөхцөл, зориулалт, олгосон эсэх болон үл хөдлөх хөрөнгийн худалдан авалттай ямар холбоотойг зээлийн гэрээ, холбогдох баримтаар нягтлах шаардлагатай.

-Сэтгүүлч Н.Өнөрцэцэгийн нэр дээр Төв аймгийн Алтанбулаг суманд газар байдаг талаар Г.Уянга мөн ярьсан байна. Тэрээр Өнөрцэцэг Мядагбадамтай хөрш гэж ярьж байгааг дурдан, “Zarig” сайтын өмнөх мэдээлэлд Хятадаас чанартай, ховор ямаа оруулж ирэх тухай ярьсныг сануулжээ.Мөн Төв аймагт годрон өвчин гарч, 1,600 орчим мал устгасан гэх мэдээлэл уншсан тухайгаа ярьж, мал аж ахуйтай холбоотой асуудалд анхаарах шаардлагатайг хөндсөн байна.Гэхдээ малын өвчний тархалт, устгалд орсон малын тоо, тухайн нутагт мал оруулж ирсэн эсэх болон эдгээр үйл явдлын хооронд холбоо байгаа эсэхийг тус тусад нь нягтлах шаардлагатай. Г.Уянгын дурдсан мэдээллүүд нь өөрөө шууд шалтгаант холбоо тогтоож байгаа хэрэг биш юм.

-Г.Уянга дээрх асуудлуудыг хөндөхдөө хэвлэл мэдээллийн зарим байгууллага, сэтгүүлчдийн үйл ажиллагааг шүүмжилсэн байр суурь илэрхийлжээ. Түүний үзэж байгаагаар “Хатан Туулаа хамгаалъя” хөдөлгөөнд оролцсон иргэдийг гутаан доромжлох, гүтгэн харлуулах байдлаар мэдээлэл түгээж байгаа нь сэтгүүл зүйн зарчимтай нийцэхгүй аж.Тэрээр хэвлэл мэдээллийн зарим байгууллагын эзэд худал мэдээлэл түгээж, татвар төлөгчдийн мөнгө болон нийтийн эзэмшлийн газартай холбоотой асуудлаар иргэдийн эрх ашигт сөргөөр нөлөөлж байна хэмээн шүүмжилсэн байна.Гэхдээ хэвлэл мэдээллийн байгууллага, сэтгүүлчдийн үйл ажиллагаатай холбоотой ийм шүүмжлэлийг тодорхой баримт, эх сурвалж, холбогдох талуудын тайлбартай харьцуулан нягтлах шаардлагатай. Мэдээлэл түгээсэн үйл ажиллагаа нь мэргэжлийн ёс зүй, хууль тогтоомж зөрчсөн эсэхийг тухайн мэдээллийн агуулга, нөхцөл байдлыг үндэслэн тогтоох учиртай.Ийнхүү Г.Уянга нийслэлийн газар олголтын шийдвэр, хэвлэл мэдээллийн төлөөллийн хөрөнгө, орлогын асуудал, Туулын хурдны замын тендер болон Х.Нямбаатартай холбоотой шалгалтын явц зэрэг хэд хэдэн асуудлыг хөндөж, холбогдох байгууллагуудаас тайлбар, шалгалтын үр дүн шаардаж байна.Түүний тавьсан асуудлуудын хувьд газар эзэмших эрх олгосон үндэслэл, хөрөнгө болон автомашины өмчлөлтэй холбоотой бүртгэл, зээлийн нөхцөл, тендерийн материал, мөрдөн шалгах ажиллагааны явц зэрэг нь тус бүрдээ баримтаар нягтлах шаардлагатай асуудлууд юм. Эдгээрт холбогдох байгууллагууд болон нэр дурдагдсан хүмүүс ямар тайлбар өгөх, шалгалтын явц, үр дүнгээр ямар нөхцөл байдал тогтоогдох нь цаашдын анхаарал татах асуудал болж байна.

Эх сурвалж:www.polit.mn