Б.БАРС

1988 оны арванхоёрдугаар сарын 10-нд С.Амарсанаа, Э.Бат-Үүл, С.Цогтсайхан нарын залуус Улаанбаатар хотноо “Шинэ үе” нэртэй нууц бүлгэм байгуулж, төрийн бодлогыг эрс шүүмжилсэн агуулга бүхий ухуулах хуудас бичгийн машин дээр бичин хотын төвийн гудамжуудад шөнийн цагаар нааж эхэлжээ. 25 жилийн тэртээх энэ нууц бүлгэмийн үйл ажиллагаа 1990 оны ардчилсан хувьсгалын эхийг тавьсан гэдэг.

Улмаар 1989 оны дөрөвдүгээр сард тус бүлгэмийн гишүүн, сэтгүүлч С.Цогтсайханы “Хонхны дуу”, “Албан тасалгааны цонхоор” зэрэг улс төрийн сэдэвтэй дуунууд Монголын радиогоор нэвтэрч өөрчлөлтийг хүсэмжилсэн залуучуудын сүлд дуу болсон билээ. Мөн оны есдүгээр сард МУИС-ийн Математикийн тэнхимд Д.Ламжав, П.Улаанхүү нар улс төрийн бүлгэм байгуулж, “Хайд парк” нэртэй сонинг тогтмол эрхлэн гаргах болжээ.

“Хайд парк” сонинд  1989 оны есдүгээр сар. МУИС-ийн төв байранд “Хайд парк” нэртэй ханын сонинг тус сургуулийн багш Ламжав эрхлэн тогтмол гаргах болсон байна. Энэ сонинд нам, засгийн удирдагчдыг шүүмжлэхээс гадна нийгмийн байгууламжийн зөв эсэхэд эргэлзсэн өгүүлэл, нийтлэл гарч эхэлжээ.

Мөн онд түүнчлэн улс нийгмийн өнгө төрхийг өөрчлөх зорилготой “Залуу эдийн засагчдын клуб” ч ажиллах болсон юм. Ингээд, 1989 оны арваннэгдүгээр сарын 26-нд эхэлсэн “Залуу уран бүтээлчдийн зөвлөлгөөн”-д оролцсон залуучууд нам, засгийн бодлогыг эрс шүүмжилсэн бөгөөд үүнээс хэдхэн хоногийн дараа, арванхоёрдугаар сарын 10-нд Залуучуудын ордны өмнө болсон цуглаан дээр Монголын ардчилсан холбоо байгуулагдсанаа албан ёсоор зарласан түүхтэй. Тэрхүү анхны цуглаанд 200 гаруй хүн оролцсон бол дараагийн цуглаанд 2000 гаруй хүн оролцон цар хүрээ нь огцом тэлж эхэлсэн билээ.

Харин үүнээс өмнө, 1989 оны арванхоёрдугаар сарын 7-нд Ховд хотод Багшийн дээд сургуулийн багш, оюутнууд жагсан анд удаа МАХН-ын Улс төрийн товчоог огцруулах шаардлагыг анх тавьсан юм. Ховдын жагсаалаас хоёрхон хоногийн дараа Эрдэнэтэд мөн л цөөнгүй хүн оролцсон жагсаал болжээ.

25 жилийн өмнө ийнхүү залуу сэхээтнүүдийн санаачилгаар Монголын улс төр, нийгмийн тогтолцоог бүхэлд нь өөрчилсөн ардчилсан хувьсгалын дөл бадарч эхэлсэн түүхтэй.