Нобелийн шагналт Эдвард Мозерын онцлох 8 эшлэл

2018-09-25
Нийтэлсэн: Админ
 1 мин
Т.САЙХАН Эдвард Мозер нь  “Хүний тархи орон зай, цаг хугацааны мэдрэмж хэрхэн хадгалдаг, түүнийг боловсруулах механизмын талаарх судалгаагаараа 2014 онд Нобелийн шагнал хүртсэн юм.  Түүний лекцээс онцлох 10 эшлэлийг хүргэж байна.
  1. Хүний тархи бараг 100 тэрбум эстэй. Нэг эс нь гэхэд 5000 орчим залгаас, мэдээллээр хоорондоо холбогддог.
  2. Хүний тархин доторх анхны судалгаа харх хулгана дээр хийгдсэн байдаг.  1930-аад оны үед хархыг ашиглаад хүний тархин доторх дотоод газрын зургийг хэрхэн кодолдог болохыг танин мэдэхүйн газрын зураг дээр буулган ажилласан.
  3. Тархи судлалын шинжлэх ухаанд хөгжилд бага багаар амжилт гарсаар 1950-иад онд гарч ирсэн нэг том ололт амжилт бол судалгааны аргачлалын салбарт байсан юм. Тэр нь тархины нэг нервоны цахилгааны идэвхжлийг бүртгэх боломжтой  жижиг электродыг бий болгосон явдал байв.
  4. Цахилгаан идэвхжлийг бүртгэдэг электродыг хархны тархин дотор суулгаад дохиолол мэдээлэл хүлээн авч, бүртгэж эхэлсэн.
  5. Судалгааны хархыг олон замтай төөрдөг хайрцаг дотор тавиад шоколадны үүрмэг цацахад электродод түүнийг авч идэж байгаа хархны мэдээлэл бүртгэгдсэнээс гадна олон тооны өөр төрлийн эсүүд идэвхижсэн байсан.
  6. Энэ бол хүний тархин дахь орон зай, хүртэхүйн мэдээллийг бүртгэж авдаг хэмжээс бүхий тархины хэсэг юм. Торон бүтцээр идэвхижиж байсан эсүүд хоорондоо өөр, өөр төрлийн хэмжээтэй бөгөөд орон зайн хувьд харилцан адилгүй байсан. Тэрхүү торон эсүүд 4-5 хэмжээстэй, бие биенээсээ ялгаатай.
  7. Тэгээд зогсохгүй тодорхой коэфицентээр үржүүлэхэд дараагийн эсийн хэмжээ тодордог геометрийн харьцаатай байсныг тогтоосон. Хамгийн гол нь энэ торон эсүүд зөвхөн харх хулганад биш сарьсан багваахай, хөхтөн амьтад, сармагчин, хүнд мөн байдаг.
  8. Үүгээр хүний тархины дотор орон зайн мэдрэмж, цаг хугацааны мэдээллийг хадгалдаг, зүг чигийг заадаг торон бүтэцтэй газрын зураг байдгийг баталж болно.
Эх сурвалж:www.polit.mn
Г.Жаргалсайхан: Цусан дахь сахарын хэмжээгээ тогтмол хянаж хэвшвэл диабетаас сэргийлж чадна

Жил бүрийн арваннэгдүгээр сарын 14-ний өдрийг дэлхий нийтээр “Чихрийн шижин ө

5 цаг 29 мин
З.Мэндсайхан: “Рио Тинто” групп ногдол ашгийг гурван үе шаттайгаар төвлөрүүлэхээ илэрхийлсэн

Сангийн сайд З.Мэндсайхан “Оюу Толгой”-н ногдол ашгийн асуудлаар байр сууриа илэрхийллээ.

5 цаг 34 мин
Нөөцийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулж, нефтийн бүтээгдэхүүн агуулах “сав”-тай болно

УИХ-ын чуулганы  нэгдсэн хуралдаан өчигдөр 14:00 цагт эхэллээ. 

5 цаг 34 мин
Абу-Даби: Тодорхой үр дүн нь хоригдлын солилцоо, шийдвэр нь Москвад

2026 оны 11 дүгээр сарын 10-11-ний өдрүүдэд Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын Абу-Даби хотод Орос, Украин, АНУ-ын төлөөлөгчид хоёр өдөр уулзлаа.

21 цаг 2 мин
Санхүүгийн зохицуулах хорооны орон тооны гишүүнд нэр дэвших хүсэлтийг хүлээн авч эхэллээ

УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хороо 2026 оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдрийн хуралдаанаараа

Өчигдөр 11 цаг 12 мин
Их Засаг ба Хууль засаглахуй: “Их Засаг” бол ганц бичиг баримт биш, Үндсэн хуулийн цогц юм

Их Монгол Улс байгуулагдсаны 820 жилийн түүхэн ойд зориулсан “Их Засаг ба Хууль з

Өчигдөр 06 цаг 00 мин
Н.Учрал: Оюу Толгойн ногдол ашгийг иргэдийн дансанд шилжүүлэх эсэх асуудал дээр Засгийн газар хуулиа л барина

Оюутолгой ХХК болон Рио Тинто группээс Монгол Улсын Засгийн газарт 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 9-ний

Өчигдөр 06 цаг 00 мин
“Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одонг Шинжлэх ухааны академид хүртээв

“Жэвзүндамба” хутагт төвийн багш, хансүр гавж, доктор (Ph.D) Н.Нанзаддоржийн “Хутагт Жанрайсигийн түүх” илтгэлээс тоймлон хүргэж байна.

Өчигдөр 06 цаг 00 мин
ХҮННҮ ЭЙР – МОНГОЛ УЛСЫГ ДЭЛХИЙТЭЙ ХОЛБОСОН 15 ЖИЛ

2011 онд үүсгэн байгуулагдсан ХҮННҮ ЭЙР ХХК нь өнгөрсөн 15 жилийн хугацаанд Монгол Улсын иргэний нисэхийн салбарын хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулж, үндэсний томоохон агаарын тээвэрлэгч болон өргөжин хөгжсөөр ирлээ.

Уржигдар 19 цаг 31 мин
Орчин үеийн соёл урлагийн ууган байгууллагуудын нэг "Ажилчны соёлын ордон" одоогийнхоор "Хан-Уул дүүргийн соёлын ордон"-ны түүхт 90 жилийн ойн баяр тохиож байна

Орчин үеийн соёл урлагийн ууган байгууллагуудын нэг "Ажилчны соёлын ордон" одоогийнхоор "Хан-Уул дүүргийн соёлын ордон"-ны түүхт 90 жилийн ойн баяр тохиож байна

Уржигдар 19 цаг 12 мин