Ч.ГАНТУЛГА Чуулгын хаалгаар ороход морин хуурын аялгуу эгшиглэж байв. Шатаар нь өгсөхөд хоёр талаар монгол үндэсний хувцастай уран бүтээлчдийн зургийг өлгөжээ. Монголын отгон чуулгаар нэрлэгдээд буй “Цагаан лавай” чуулга өнгөрсөн зургадугаар сарын 20-ноос үйл ажил­лагаагаа эхэлсэн юм. Үндэсний урлагаа эрхэм­лэн дээдлэгч, мэргэжлийн уран бүтээлчдийн хүсэл, мөрөөдлийн гүүр болсон энэ хамт олон морин хуур, уртын дуу, ардын бүжиг, уран нугаралт, цам, бөө,  бий биелгээ, үндэсний хөгжмийн цөөхүүл гээд ардын урлагийн бүхий л үзүүлбэрийг цогцоор нь сурталчилдаг юм байна. Одоогоор Төмөр замын чуулгын байранд тоглолтоо хийж, томоохон жуулчны компаниудтай хамтран ажиллаж буй тухай театрын найруулагч Д.Ганболд ярьж байсан юм. Зуны улиралд Монгол орныг зорьж ирэх гаднын жуулчдын үзэж, сонирхох хамгийн чухал зүйл бол  Үзэсгэлэнт байгалиас гадна нүүдэлчин ахуй соёл, үндэсний урлагийн тоглолт байдаг. Өнөөдөр Монгол Улсын хэмжээнд Үндэсний урлагийн их театр, “Түмэн эх” чуулгаас өөр ардын урлагаар дагнаж уран бүтээл хийдэг чуулга байхгүй. Тэдний араас хүч түрэн гарч ирж байгаа отгон чуулга нь “Цагаан лавай” юм. Чуулгын хаалгаар ороход  монгол үндэсний хувцастай охид нүүр дүүрэн мишээн мэндчилэн цагаан эсгий дээгүүр алхуулан танхимдаа оруулах угталт, монгол маягаар угтах цагаан идээ айраг тэргүүтэн нь гадны жуулчин битгий хэл монгол хүний сонирхлыг татам содон санагдаж байлаа. Үүнээс гадна үүдэндээ монгол гар урлалын бүтээлүүдийг дэлгэжээ. Бяцхан модон гэр, эсгий хайчилбар, газрын зураг, нэхмэл ороолтноос эхлээд хэн нэгэнд бэлэг болгон дурсгамаар өвөрмөц зүйл олон байв. Үнийн хувьд ч боломжийн юм. Уран бүтээлчид цомхон хирнээ час хийсэн тоглолтын хөтөлбөрийг болосруулжээ. Чуулгын хамбан улаан хөшиг нээгдэхэд бүжигчид тайзыг эзэгнэнэ. Тэд олон ястны бүжгийг гайхалтай  дэглэжээ. Үүнээс гадна уртын дуу хөөмий, уран нугаралтыг жуулчид ихээхэн сонирхож, харамгүй алга ташиж байв. Энэ өдөр чуулгын тоглолтыг үзэхээр Японы жуулчид иржээ. Хажууханд минь суусан жуулчин бүсгүй тайзан дээр нугарч буй охиныг их л гайхсан шинжтэй харахад нь хэлмэрч нь “Энэ бол Монголын үндэсний урлагийн нэг уран нугаралт. Монгол хүүхдүүд их багаасаа нугарч эхэлдэг” хэмээн тайлбарлаж байгаа нь сонсогдсон юм. Толгойн дээрээ аягатай ус тогтоон бүжиглэх бүжигчдийг хараад уулга алдах, бахархаж алга нижгэнүүлэн ташив. Уртын дуу, хөөмий, хархираа гээд жуулчдыг суудлаас нь босгосон “Цагаан лавай” чуулгын хөтөлбөрийн өөр нэг сонирхол татсан үзүүлбэр нь загварын шоу байсан юм. Үндэсний хувцасны болон орчин үеийн хувцасны загварын үзүүлбэрийг тоглолтын дундуур оруулж өгсөн нь бусад чуулгаас  ялгарах гол онцлог болжээ. Үүгээр ч зогсохгүй үзэгчдийн хүсэл сонирхлын дагуу тухайн улсын дуу хуурыг монгол хөрсөнд буулган дуулж, хөөмийдөж үзүүлдэг гэж байв. Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин