ЯМАШИТА МАМОРУ Төслийн ахлах зөвлөх Япон улсын Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, нийг­мийн хамгааллын яамнаас Монгол Улсын Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын ерөнхий газарт “Нийгмийн даатгалын үйл ажиллагааны чадавхийг бэхжүүлэх төсөл”-ийг хэрэг­жүүлж байна. Энэ удаа­гийн дугаарт, Монгол Ул­сын иргэд нийтээрээ албан журмын даатгалд хам­рагддаг тогтолцоо хэрэгжихийг бэлэгдэн, тэтгэврийн даатгал гэж юу болох талаар дахин тунгаан бодоцгооё. Сонгууль ойртохоор төр засаг иргэдэд бэлэн мөнгө тараах замаар ялалт байгуулахыг зорьдог. Гэтэл тарааж буй бэлэн мөнгийг сонгуулийн дараа иргэд өөрсдөө төлөх болдог. Мөнгө тэнгэрээс унаад ирдэггүй, хэн нэгний халааснаас гарч байгаа учраас л тарааж байгаа юм шүү дээ. Тэтгэврийн даатгалын тогтолцоо үүнтэй адилхан. Залуу үеийнхэн шимтгэл төлж, ирээдүйд  өөрсдөө өндөр наслах эсвэл өвдөх, бэртэж гэмтсэн үед тэтгэвэр авдаг. Зарим нэг нь ашиг олж, харин зарим нь алддаг зүйл огт биш. Өндөр наслах, тахир дутуу болох, нас барах гэсэн хэнд ч тулгарч болох эрсдлийг гурван сая иргэд хуваан үүрч, орлого буурахаас сэргийлэх тогтолцоо нь тэтгэврийн даатгал юм. Эдгээр эрсдлээс сэргийлэхийн тулд даатгалд хамрагдах иргэд олон байх тусам тэдэнд ашигтай. Өөрөөр хэлбэл бүх иргэд шимтгэл төлж, өөрийн ирээдүйн эрсдлийг өөрөө хамгаалах тэтгэврийн даатгалын тогтолцоотой болох хэрэгцээ шаардлага бий болж байна. Япон улсад албан журмын даатгалын тогтолцоо одоогоос 50 жилийн өмнө буюу 1961 онд хэрэгжсэн боловч бүх хүн даатгалд хамрагдахыг эсэргүүцсэн хөдөлгөөн гарч, улсад шимтгэл төллөө гээд эргээд юу ч авахгүй гэсэн буруу ойлголт ч байв. Гэхдээ 50 жилийн дараах өнөөдөр тухайн үед эсэргүүцэж байсан залуус тэтгэврийнхээ мөнгөөр амар тайван аж төрж байгаа. Тэгэхээр тэтгэврийн даатгал гэх ойлголтыг урт хугацаанд харж, тооцох хэрэгтэй байдаг юм. Та бүхэн гадаадаас тал дүүрэн Монголдоо эргэн ирэхэд маш сайхан санагддаг биз дээ. Зөвхөн Монголын арвин их соёл, үзэсгэлэнт байгалиас гадна тэтгэврийн даатгал зэрэг нийгмийн хамгаалын сайн тогтолцоо байгаа болохоор эх орон минь сайхан шүү гэж хүн бүр бодохуйц тийм л болоосой хэмээн хүсч байна. Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин