Т.САЙХАН Дайчилгааны тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийн талаар Батлан хамгаалахын сайд Н.Энхболдтой ярилцлаа.   -Дайчилгааны тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэх гэж байна.  Хуулийн гол өөрчлөлт нь юу байв? -Батлан хамгаалах тухай хуулийг 2020 он  хүртэл боловсронгуй болгох ажлын хүрээнд Дайчилгааны тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай  хуулийн төслийг боловсрууллаа. 1998 оноос хойш энэ хуульд нийтдээ  таван удаа нэмэлт өөрчлөлт оруулжээ.  Энэ удаагийнх ч өмнөх өөрчлөлттэй ерөнхийдөө төстэй.  Орон нутгийн хамгаалалт, мэр­гэжлийн цэрэгт тулгуур­ласан зэвсэгт хүчин, дайчилгаа гэсэн үндсэн гурван тулгуур бодлоготой байх юм. -Орон нутгийн хамгаа­лалтын талаар ярьж байна. Энэ асуудлаар ямар зохи­цуулалт оруулсан бэ? -Зэвсэгт хүчин тайван цагт бэлэн байдлаа хангаж, асуудал болоход түүндээ суурилсан бэлт­гэл үү­рэгт­нүүдээ татаад, эгнээ­гээ өргө­жүүл­дэг суурь­тай  байх ёстой. Орон нутгийн хам­гаа­лалтын тогтол­цоонд иргэн, төрийн байгууллагын оролцоо чухал байна.  Шаардлага гарахад ямар зохион бай­гуу­лалтад орохоо тайван цагт бэлдсэн байх ёстой. Орон нутгийн тог­тол­цоо дайчилгаа хоёр нэг зоосны хоёр тал.  Асуудал үүсэхэд зэр зэвсгээ хаана байрлуулсан байх вэ, тэнд нь ямар нөөц бэлтгэл үүрэгтэн байх вэ гээд бэлдэх зүйл бий. Хүмүүс анзаардаггүй юм. Цэргийн албанаас халагдагсад орон нутагтаа очиж бүртгүүлээд явдаг. Тухайн орон нутагт байгаа цэргийн үүрэгтнүүдийн сургуулилтууд бололцоо­ны хэрээр байнга явагддаг. Энэ бүхний үндсэн дээр шаардлага гарсан үед бэлэн байдаг. Тухайн орон нутгийнхаа хэмжээнд гэхдээ дээрээсээ нэгдсэн удирдлага, стратеги, тактикийн доор орон даяар эх орноо хамгаалах үндсэн тогтолцоо л доо. -Ер нь энэхүү хуулийн төслийг боловсруулахад  ямар судалгаа шинжил­гээнд тулгуурлав? -Бид Орон нутгийн хамгаалалтын тухай хуулийг гаргахын тулд манай улстай хүн ам, эдийн засаг нь ижил төстэй 10 гаруй орны хуулийг судалж үзсэн. Үүний үндсэн дээр Орон нутгийн хамгаалалтын тухай хууль анх удаа гарах гэж байна. Энэ чиглэлд мэргэшсэн салбарынхан, судлаачид оролцсон хэлэлцүүлгүүдийг зохион байгуулсан. Тэндээс гар­сан саналуудыг ч тус­гасан. Яамнаас ажлын хэсэг гарч зөвхөн Орон нутгийн хамгаалалтын тухай хууль, Дайчилгааны тухай хуулийн төсөл дээр ажиллаад бүх саналуудыг оруулж байгаа. Цэргийн мэргэжлийн тэр тусмаа орчин үеийн мэдлэг боловсролтой хамрагдах ёстой хүмүүсийг өргөн хүрээнд оролцуулан хуу­лийн төслүүдийг боловс­руулсан. Хоёр хууль батлагдаад гарвал төрийн зүгээс төсөв мөнгөөр дэмжих тал дээр өөрчлөлт гарах болов уу гэж бодож байгаа. -Дайчилгааны  тухай хуулийн төслийн нэмэлт өөрчлөлтийн тухайд? -Улсын болон  цэр­гийн дайчилгааны  ту­хай зохицуулалтыг боловс­ронгуй болгох үүднээс улс орны эдийн засаг нийгмийг дайны байдалд шилжүүлэхийн тулд ул­сын болон санхүүгийн нөө­цийг дахин хуваа­ри­лах замаар улсын  дай­чил­гааг явуулахаар заасан.  Зэвсэгт хүчнийг өргөтгөх замаар дайчил­гаа явуулах бөгөөд ул­сын дайчилгааны  бү­рэл­дэхүүн хэсэг бай­хаар тодорхойлсон.   Энэ хуу­лийн төсөл батлагдсанаар улс орны эдийн засаг, нийгмийг дайны бай­далд шилжүүлэх үед хэрэг­жүүлэх арга хэмжээ илүү боловсронгуй болж, дайчилгааны талаарх субъек­түүдийн чиг үүрэг, үйл ажиллагааны уялдаа холбоо, бүрэн эр­хийг нарийвчлан тодор­хойлж, дайчилгаанд орол­цогчдын эрх зүйн байдлын баталгааг хан­га­хаас гадна хуулийн дав­хардал, хийдэл, зөр­чил арилж, бусад хууль тогтоомжтой нийцнэ гэж үзэж байна. Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин