Д.Цэндсүрэн

Нийслэлийн иргэн агаарын бохирдлыг арилгах шинэ төхөөрөмж бүтээсэн байна. “Цэвэр агаараар амьсгалж эрүүл амьдарцгаая” гэх хуулга наасан гурван метр өндөртэй өнгөлөг төмрөөр хийсэн төхөөрөмж харагдлаа. Биднийг очих замд 32 дугаар тойргийн тэрүүгээр утаа маш ихээр тархаж хоолой гашуун оргиж байсан атлаа тэднийд яваад очтол ойр орчмын утаа нь арилж, тэрүүхэн тэндээ өөр агаар биднийг угтах нь тэр.  Ингээд “АЦН-001 маркийн О₂ төхөөрөмжийг зохион бүтээгч Н.Нэргүйгээс зарим зүйлийг тодруулсан юм.

Энэхүү төхөөрөмж нь Монгол улсдаа төдийгүй зохион бүтээгч Н.Нэргүй нь гарын доорх багаж хэрэгслийг ашиглан төрөл бүрийн лист төмөр, цахилгаан хөдөлгүүр, уян хоолойнууд зэрэг материалаар бүтээсэн байна. Тэрээр “Анх 2013 оноос л санаачилж эхэлсэн. Учир нь манай энд маш их утаатай, шөнө хоёр цагаас хойш утаа орж ирээд унтахын аргаггүй болдог. Тэгээд үүний эсрэг нэг юм хийхгүй бол болохгүй нь гэж бодсон. Тэгээд бодол маань бодит болж төхөөрөмжөө бэлэн болголоо.  Уг нь өнөөдрийг хүртэл дөрвөн жилийн хугацаанд эрх бүхий байгууллага, хувь хүн, УИХ гишүүдтэй ч хүртэл уулзаж үзсэн тэгээд дэмжигдэхгүй явсаар байгаад сая найз нөхдийн хүрээллээс санхүүгийн дэмжлэг босгоод анхны загвараа бэлэн болгоод их баяртай байна” гэв.

АЦН-001 маркийн О₂ төхөөрөмжийг бүтээхэд  2.200.000 төгрөг зарцуулагдсан бөгөөд үүнд ажлын хөлс, тээврийн зардал, материалын бааз нь орсон аж. Энэхүү  төхөөрөмж нь 4-5 метр өндөрт цагт 2000-3200 метр куб агаарыг сорж цэвэршүүлэх хүчин чадалтайгаар бүтээгдсэн. Төхөөрөмж нь шүүлтүүрийн аргаар агаарын утаа, тоос, тоосонцорын бохирдлыг 60-80 хувь бууруулах боломжтойг Цаг уур, орчны шинжилгээний, Байгаль орчны хэмжилзүйн төв лабораториос хийгдсэн шинжилгээр батлагджээ.

Тус төхөөрөмжийг бүтээхэд химийн зөвлөхөөр ажилласан химич Д.Ууган-Эрдэнэ “Улаанбаатар хотын агаарыг бохирдуулаад байгаа гол хий нь хүхэрлэг хий буюу СO ₂ азотын давхар мөн нүүрс төрөгчийн дутуу исэл, тоосонцоруудын том, бага ширхэгт PM-10,  PM-2.5, Азон гэсэн түгээмэл бохирдуулагч бодисууд байдаг. Тэр дундаа хамгийн их хувийг эзлээд байгаа нь тоос, тоосонцор буюу PM-10,  PM-2.5 үүний хэмжээг л бууруулах гол зорилготойгоор бүтээгдсэн. Төхөөрөмж маань дундаа хоёр тасалгаатай бөгөөд бохироо сороод шат дараалалтай шүүлтүүрээр шүүгдэн цэвэрлэгддэг. Нэг ёсондоо тоос сорогч тоосыг сордогтой нэгэн адил уг төхөөрөмж маань агаарын утаа, тоос, тоосонцор, тортог, бохирдлыг сорж шингээн авдаг. Харин тоос сорогчоос том ялгаатай нь сорсон бохироо шүүж эргээд 60 хувиас дээш цэвэрлэн гарагшлуулдаг байгаа. Шүүлтүүрээ 14 хоногт нэг солино. Шүүлтүүр маань нөхөн сэргээгдэх боломжтой, өртөг багатай, шингээх чадвар өндөртэй материалаар хийгдсэн” хэмээв.

АЦН-001 маркийн О₂ төхөөрөмж нь 220 войлтын цахилгаанаар ажилладаг бөгөөд цагт 0,75 киловатт цахилгаан зарцуулдаг. Гэр хороололд  1киловатт нь 100 төгрөг гэж тооцоход 10 цаг ажлуулахад 7 кило ватт цахилгаан зарцуулагдаж байна. Үүнийг мөнгөн дүнгээр тооцоход нэг өдрийн хэрэглээ нь 700-800 төгрөг юм. Мөн 10-20 жил ашиглах боломжтой гэнэ. Тэгэхээр энэхүү төхөөрөмж нь хамгийн хямд үнээр цэвэр агаар амьсгалах боломжийг олгож буй ажээ.

Эх сурвалж:www.polit.mn