Р.ОЮУН

Хүндэт донор С.Дуламсүрэнтэй ярилцлаа.

-Танд энэ өдрийн мэндийг хүргэе. Анх донор болж байсан дурсамжаасаа хуваалцахгүй юу?

-Би одоо 80 настай. Улсад 47 жил хөдөлмөрлөсний 14 жил нь эмнэлэгт, 33-д нь жолооч хийж байгаад өндөр насны тэтгэвэртээ гарсан. Би Сүхбаатар аймгийн Уулбаян суманд хоёр жил гаруй асрагч хийж байгаад таван сарын сувилагчийн курст сурч дараа нь эх баригч болсон. Эмнэлэгт ажиллаж байхдаа буюу 21 настайдаа донор болсон. Тухайн үед хүн цус алдлаа гэхэд л цусаа өгнө. Үүнээс хойш 60 нас хүртлээ цусаа өгсөн. Дунгаамаа эмч болон нэгдүгээр төрөхийн хэдэн том эмч нарыг таньдаг байсан. Тэр үед би донор, цусны станцад тэрэг барьдаг байлаа. Өглөө эхэсийн цус авахаар очиход “Хөөе Дуламсүрэн 50 грамм цус өгөөч” гэдэг байсан. Тэр үед одоогийнх шиг шинжилгээ авна гэсэн юм байдаггүй байлаа.

-Та жилд хэдэн удаа цусаа өгдөг байв?

-Хоёр сар болоод 400-500 грамм цус өгдөг байсан. Сая шинжилгээ өгөхөд миний цусыг их шингэрсэн байна гэсэн. Миний ээж аав, дүү нар донор байсан.   

-Хүндэт донор эмнэлэгт үзүүлэхэд дугаарлахгүй орохоос гадна улсын амралт, сувилалд үнэ төлбөргүй амардаг гэсэн?

-Уг нь “Хүндэт донор”-ын цол, тусгай үнэмлэхтэй иргэд рашаан сувилалд насны ялгаваргүйгээр жилд нэг  удаа үнэ төлбөргүй амрах, улсын II, III шатлалын эмнэлэг, эрүүл мэндийн байгууллагаар дараалал харгалзахгүй үзлэг шинжилгээ хийлгэж, хэвтэж эмчлүүлнэ гэдэг. Гэтэл эмээ нь сая нохойд уруулаад гэмтлийн эмнэлэгт хоёр шөнө шалан дээр хэвтсэн. Өмнө нь донор гэхээр өөрөөр ханддаг байсан. Одоо тэтгэвэрт гарсан донруудыг харах хүнгүй болсонд гомдож байна. Энэ хүмүүс өчнөөн литр цусаа өгч олон хүний амь аварч байна. Гэтэл төр засгийн удирдлагууд донор иргэдээ тоохоо больж хуулийн заалтаас хассанд харамсч явдаг. Намайг ядарч явахад эрэгтэйчүүдийн “Гарьд манлай” эмнэлгийн эмч З.Цэгмид эмнэлэгтээ 14 хоног үнэ төлбөргүй хэвтүүлсэн.

-Өндөр настай “Хүндэт донор”-уудад улсаас урамшуулал өгдөг болов уу?

-Улсаас өгдөг урамшуулал гэж байхгүй. Өндөр насныхаа 200 гаруй мянган төгрөгөөр л амьдарч байна. Сонгуулийн сурталчилгааны үеэр УИХ-ын гишүүн Б.Саранчимэг хорооны хоёр хүнтэй манайд ирсэн. Тэгэхэд нь би “Чи УИХ-ын гишүүн болно. Болонгуутаа маргааш нь ядарсан ард түмнээ харах хэрэгтэй шүү” гэхэд “Та яасан сайхан цайтай хүн бэ. Би тань дээр сонгууль болохоос өмнө, хойно ч ирнэ. Таныг би хэзээ ч хаяхгүй” гэж хэлж байсан.

Ухамсартай хүн гэдэг өөр байдаг юм байна. Бие арзайгаад байхаар нь Монгол хьюндай эмнэлгээр орж үзүүлье гээд ортол эмч нар нь бөөнөөрөө байж байна. Намайг хараад “Хүүе Дууяа эмээ ирчихэж” гээд сүйд болсон. Тэгээд биеэ үзүүлтэл 39 хэм хүртэл халуунтай байна, дээшээ аваад гар, хувцас хунар яах вэ гээд шууд хэвтүүлээд эмчилгээнд оруулсан. Намайг донор гэдгээр минь хүндэлж, үнэ төлбөргүй эмчилж байгаад баярлаж байна. Мөн Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвийн захирал Н.Эрдэнэбаяр, “Донорын холбоо”-ны М.Сосорбарам, Г.Мандах нартаа баярлаж явдгаа хэлье. Тэд маань миний төлөө санаа зовж, утсаар байнга ярьж, юу хэрэгтэй вэ гэж асуудаг.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин