Б.ЗАЯА

Одоогоос дөрвөн жил гаруйн өмнө МАХН-ын дарга Н.Энхбаярыг АТГ-аас сүр дуулиантайгаар баривчилж байв. Тухайн үед Ерөнхийлөгчөөр Ц.Элбэгдорж, Засгийн газарт МАН ноёлж байлаа. Энэ үеэс улс төрийн хэлмэгдүүлэлт жинхэнэ утгаараа эхэлж, түүнийг зохиомол хэрэгт буруутган жил дамнан шүүсээр байсан. Монгол даяар сэрдхийсэн баривчилгааг хууль зүйн салбар эрхэлсэн сайд Ц.Нямдорж “Телевиз байдаггүй учраас дуулаагүй” хэмээн басамжилж байсан нь үүний нотолгоо.

Яг энэ үед тэрээр 2012 оны УИХ-ын сонгуульд оролцох болоход цагдаагийн байгууллага ялгүй хэмээн тодорхойлж байлаа. Гэтэл Сонгуулын ерөнхий хороо нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзаж байв. Түүнийг хассан шалтгаан нь гэвэл хэлэхэд инээд хүрмээр, бичихэд ичмээр. “Мэдлэг боловсрол дутуу” хэмээсэн нь Цагтаа УИХ-ын дарга, Ерөнхий сайд, Ерөнхийлөгч байсан хүнд ийм шалтгаан доромжлол.  Гэхдээ энэ болзөвхөн өнгөлөн далдлалт байлаа. Цаана нь түүнийг сонгуульд оролцуулж, ард түмний саналыг авахаас айсан, эмээсэн хүмүүс төрийн эрхэнд сууцгааж байсан хэрэг. Тэдний гол төлөөлөл, гол хүч нь бол МАН байсан.

Тэгвэл 2016 оны УИХ-ын сонгуульд тэрээр дахиад л “өвдөг шороодлоо”. Ард түмэн түүнийг сонгуульд өрсөлдөхийг хүсч байсан ч шүүх засаглал, түүний цаана эрх мэдэл бүхий хүмүүс дахиад л нүх малтлаа. 2016 оны УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшихээр материалаа хүргүүлсэн Н.Энхбаярыг ялтай байдал нь арилаагүй хэмээн Сонгуулийн ерөнхий хороо  эсэргүүцэв. Тэдний үндэслэл цагдаагийн байгууллагаас ирүүлсэн ялтай байдал нь арилаагүй гэх тодорхойлолт байв. Цагдаа нар ганцхан хүний ялтай, ялгүй эсэх тэмдэглэгээг хийхийн тулд 250 гаруй хуудас материал ирүүлж, хууль тайлбарласан нь хачирхалтай байв.

Уг нь тэд дөрвөн жилийн өмнө эсрэгээрээ тодорхойлж байсан алба. Үүнээс л асуудлын учиг эхэлнэ. Ял эдлээгүй, Өршөөлийн хуулиар шүүхээс оноосон ял нь өршөөгдсөн Н.Энхбаярыг тэд ялтай байдал нь арилаагүй хэмээн олон арван хуудсаар нь хууль тайлбарласан нь яах аргагүй эрх мэдлээ хэтрүүлсэн хэрэг болсон. Хууль бус энэ тайлбарыг Нийслэлийн захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүх зөвтгөж, Сонгуулийн ерөнхий хороог буруугүй гэж тогтоолоо, өчигдөр. Тэд ийм шийдвэр гаргахын тулд асуудлыг бүтэн сараар сунжруулж сонгууль дуусч, Засгийн эрх баригчид тодорсны дараа шийдсэн нь учиртай. Дөрвөн жилийн өмнө Засгийн эрхэнд байсан МАН-ын үед Н.Энхбаяр хэлмэгдэж сонгох, сонгогдох эрх чөлөөгөө хасуулж байсан бол энэ удаа нөгөө л МАН төрийн эрхэнд гарах үед нөхцөл байдал давтагдлаа. Энэ ерөөсөө улс төрийн хэлмэгдүүлэлт үргэлжилж байгаагийн тод жишээ гэж харж болохоор байна.

Эх сурвалж: www.polit.mn