Хүний эрх, ардчилсан нийгэм, тогтвортой хөгжил нь мэдээллийн чөлөөт урсгалаас шууд хамаарна. Хүний мэдээлэл авах эрх нь хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөнөөс хамаарна. Жил бүр бид эдгээр суурь зарчмыг онцлохын тулд, хэвлэл мэдэллийн эрх чөлөөг хамгаалахын тулд, ажил мэргэжлээ гүйцэтгэн амь насаараа дэнчин тавьдаг сэтгүүлчдэд хүндлэл үзүүлэхийн тулд, халуун амиа алдсан сэтгүүлчдийг дурсахын тулд Дэлхийн Хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийг тэмдэглэдэг билээ.

Энэ жил Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөр гурван чухал үйл явдалтай давхцаж байна. Энэ жил мэдээллийн эрх чөлөөний тухай анхны хууль Швед, Финляндад батлагдсаны 250 жилийн ой тохиож байна. Мөн мэдээллийн эрх чөлөөний зарчмуудын Виндхукийн тунхаглалыг баталсны 25 жилийн ой болж байна. 2016 он бол Тогтвортой Хөгжлийн Зорилтуудыг хэрэгжүүлж эхэлсэн анхны жил болж байна.

Хэвлэлийн эрх чөлөө, мэдээллийн чөлөөт урсгал нь иргэдэд Зорилтуудын талаар мэдээлэл өгөөд зогсохгүй улс төрчдөөс амлалтыг нь нэхэх хариуцлагын арга хэрэгсэл болдог билээ. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл нь /үүнд онлайн мэдээлэл ч багтана/ бидний нүд, чих юм. Тэдний өгч буй мэдээллээс ашиг тус хүртэхгүй хүн гэж үгүй.

Мэдээллийн чөлөөт, хараат бус, аюулгүй орчинг бүрдүүлэх нь маш чухал. Харамсалтай нь сэтгүүлчдийг сүрдүүлэх, дарамтлах, хориглох, тэр ч бүү хэл амь насанд нь халдах явдал багасахгүй байна. Олон сэтгүүлч засаглалын хямрал, пүүс компаний луйвар булхай, нийгмийн хурц асуудлыг хөндөж илчилснийхээ төлөө шоронд хоригдож, зарим нь хүн тэсвэрлэхэд хүнд нөхцөлд зовж шаналж байна. 

Олон улс оронд хэвлэл мэдээллийн ажилтнуудын ажилллах орчин улам  бүр хумигдаж байгаад миний сэтгэл түгшиж байна. Үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх явдлыг хязгаарлан боомилох нь хөгжил дэвшлийг чөдөрлөн тушина. Хэвлэлийн эрх чөлөөний энэхүү өдөр миний бие бүх улс орны засгийн газар, улс төрчид, бизнесчид, иргэдэд хандан хараат бус эрх чөлөөтэй хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг төлөвшүүлж, хамгаалъя хэмээн уриалж байна. Энэхүү суурь эрхээ эдлэж чадахгүй бол иргэд бид эрх чөлөө, хүч боломжоо дутуу эдлэх болно. Нэр төртэй амьдрах, бүгдэд эрх тэгш боломж олгосон ертөнцийг хамтдаа бүтээцгээе.

Бан Ги Муун