Т.САЙХАН
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн айлчлал өнөөдөр /09.02/ Бээжин хотноо үргэлжилнэ. Чөлөөлөх дайны 80 жилийн ойн хүрээнд гурван улсын төрийн тэргүүн нар албан ёсны хэлэлцээ хийнэ. Мөн Жанчхүүгийн даваанд байх Монгол Зөвлөлтийн цэрэг эрс зориулсан цогцолборт хүндэтгэл үзүүлнэ. БНХАУ-ын Хэбэй мужийн Жанчхүү хотын Жанбэй хошууны төвөөс урагш 15 км –ийн газарт орших Иеху ууланд Монгол, Зөвлөлтийн цэрэг эрст зориулсан дурсгалын цогцолбор бий. Одоогоос 70 жилийн өмнө хоёр орны цэргүүд энэ газарт хятадын цэргийн хамтын хүчээр японы түрэмгийллээс хятад улсыг чөлөөлснөөр фашизмын эсрэг дэлхийн хоёрдугаар дайныг төгсгөсөн билээ.
Эрээн -Жанчхүү, Жэхэ Долнуур чиглэлд давшсан Чөлөөлөх дайны шийдвэрлэх тулалдаан Жанчхүүд болсон. Жанчхүүгийн тулалдааныг хятадууд Лангуогоу ажиллагаа гэдэг бөгөөд дайсны гол бэхлэлтийг сэтлэх байлдаан 1945 оны наймдугаар сарын 14-нөөс эхэлж, 21-нийг хүртэлх өдрүүдэд ширүүн тулалдаан болсон байна. Жанчхүүгийн чиглэлийн давших чиглэлд Японы томоохон хүч байрлаж байсан бөгөөд дайсны хамгийн том хориглолт зохион байгуулсан түшиц газар Монголын хилээс 565 км-т орших тэрхүү Жанчхүүгийн даваа байжээ. Жанчхүүгийн даваанд Япончууд 1935-1945 оны хугацаанд 40 мянган хятад иргэдийг дайчлан 35 км өргөн, 10 км гүн бэхлэлтийн бүс байгуулснаар түүнийгээ давагдашгүй цайз гэж үзэж байсан байна. Гэвч хамтарсан цэргийн хүч бэхлэлтийг сэтэлж нийт 860 гаруй япон армийн албан хаагчийг устгаж, шархдуулан олзолсон бол өөрсдөө 60 гаруй хүнээ алджээ. Тэдний 13 нь домогт Аюуш, Жанчив нарын Монголын баатар эрс байжээ. Амь үрэгсдийн гэгээн дурсгалд зориулж БНХАУ 1945 онд Монгол Зөвлөлт дайчдад зориулсан хөшөө босгосон бол 1957 онд БНХАУ-ын Төрийн зөвлөлийн шийдвэрээр хөшөөг цамхаг болгон шинэчилсэн байна.
Эх сурвалж:www.polit.mn