Т.САЙХАН

“Зууны мэдээ” сонин салбар, салбарын тэргүүлэгчид, шинийг санаачлагчдыг “Leaderships forum” буландаа урьж, Монгол Улсын хөгжлийн гарц, боломжийн талаар ярилцаж тэдний сонирхолтой шийдэл, санаануудыг уншигчиддаа хүргэдэг билээ. Энэ удаа ШӨХТГ-ын дарга Б.Бат-Эрдэнийг  урьж,  ярилцлаа. Түүний ярилцлагаас онцлон хүргэж байна. 

• Бид ШӨХТГ-ын чиг үүргийг тодорхой ойлгох хэрэгтэй.  ШӨХТГ бол тохируулагч агентлаг.  Тухайн салбарын холбогдох хууль, тогтоомжид уялдуулан бодлого тодорхойлдог газар.  Нөгөө талаар хуулийн хэрэгжилтэд хяналт тавьж ажиллана.    Харин олон нийт ШӨХТГ гэхээр хяналт шалгалт хийдэг газар л гэж ойлгоод байна.
• Монгол Улсын хувьд шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгч хоёр тусдаа статустай байсныг 2008 онд нийлүүлсэн.   Үүнээс өмнө шударга өрсөлдөөний газар, хэрэглэгчийн эрх ашгийг хамгаалах нийгэмлэг гэж байв.  Нэг талдаа байгууллага аж ахуй нэгж, төр хамааралтай ч юм шиг.  Нөгөө талдаа иргэд хамааралтай ч юм.   Тэгэхээр бодлого, хууль эрх зүйн орчныг зохицуулах төвшинд нэлээд мэдрэмжтэй ажиллах хэрэгтэй .
• Би өмнө нь ЗГХЭГ-ын дэд даргаар ажиллаж байсан.   Энэ газрыг гаднаас нь хараад хэрэглэгчээ хэтэрхий орхигдуулжээ гэж хардаг байв. Хүн болгон шударга өрсөлдөөн л гэж ярьдаг. Хэрэглэгч гэдэг үг нь ч байдаггүй.  Тэгэхээр одоо бид хэрэглэгчийнхээ систем дээр түлхүү анхаарна.  
• Өнөөдөр төр өөрөө бизнесийн байгууллагынхаа өрсөлдөгч болчихоод байна.  Тэгэхээр ШӨХТГ төрийн зарим бодлого чиглэл дээр хязгаарлалт тавьдаг байх тийм тогтолцоонд шилжих ёстой.   ХХААХҮЯ трактор  худалдаж аваад зарах ямар хэрэг байна.  Бизнесийн байгууллагуудтайгаа өрсөлдөж яах юм.  Төр өөрөө бодлого тодорхойлж,  хууль, эрх зүйн орчныг шударга өрсөлдөөнийх нь хэлбэр дээр байлгах ийм л зохицуулалтыг хийх хэрэгтэй. 
• Өрсөлдөөний тухай хуульд оруулах нэмэлт  оруулах шинэчлэсэн найруулгын  төслийг буцааж татах асуудал яригдаж байна.  Монопол компани өөр нэгтэй нэгдэж нийлэх биш охин компани үүсгээд үйл ажиллагаагаа өргөжүүлээд явахад хязгаарлах хууль зүйн зохицуулалт байдаггүй.  Ялангуяа банкны салбарынхан  энэ хуулийн цоорхойг маш сайн ашигладаг. 
• Тухайлбал банкнаас зээл авахад барьцааг үнэлүүлж байна.  Орон сууцаа барьцааллаа гэхэд заавал даатгуулах шаардлага тавина.  Гэтэл нэг том банк хажуудаа үнэлгээний компани  байгуулаад зөвхөн өөрийнхөө үнэлгээний газраар үнэлүүлж, зөвхөн  өөрийн дэргэдэх даатгалын компаниар даатгуулаад зээл өгөх системийг бүрдүүлчихээд байна. Гэтэл бусад даатгалын үйлчилгээ үзүүлдэг компаниуд яах юм.   Энэ нь монопол давамгай компаниуд зах зээл дээр ажиллаж байгаа жижиг газруудыг боломжийг булааж байгаа хэрэг мөн.  
• Дэлхий дахинаа блокчейн технологийн компаниуд олноороо үүсч байна.  Энэ нь бие даасан байгууллага хоорондын цахим мэдээллийг санг нэгдүгээрт  үүсгэдэг, дараа нь хуваалцдаг ийм систем.  Энэ төрлийн компаниудын өрсөлдөөнийг яаж зохицуулах уу,  монопол давамгай байна гэдгийг яаж тодорхойлох уу гээд хэрэглээнээс үүсч байгаа өөрчлөлтүүдийг Өрсөлдөөний тухай хуульд оруулах хэрэгтэй.

Эх сурвалж:www.polit.mn