Ч.Бямбаа  

Сэтгүүл зүйн инновац, хөгжлийн үүр төвөөс Монгол Улсад үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 113 жилийн ойг угтаж, салбарын хамгийн том чуулган болох "Media Mongolia-2026"-г хоёр дахь жилдээ зохион байгуулсан билээ. Тэгвэл тус чуулганаар хэлэлцсэн асуудлуудыг нэгтгэж, оролцогчдоос санал авсны үндсэн дээр тунхаг бичиг гаргажээ.    
Мөн чуулганаар "Хэвлэлийн эрх чөлөө ба хууль эрх зүйн орчин" сэдвээрх хэлэлцүүлэг өрнүүлэх байсан ч цаг хугацааны боломжгүйн үүднээс тавдугаар сарын 3-н буюу дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийг хүртэл хойшлуулсан юм. Иймд тавдугаар сарын 3-нд уг сэдвийг дангаар нь хэлэлцэж , уулзалт зохион байгуулах юм. Хэвлэлийн эрх чөлөөний хэлэлцүүлгийн дараа Тунхаг бичигт шинэчлэл хийх аж.    

Дээрх тунхаг бичигт дараах зүйлсийг багтаасан байна. Үүнд, Сэтгүүл зүйн бүтээгдэхүүнийг нийтийн таваар (public good) хэмээн хүлээн зөвшөөрч, салбарын инновац, нийтийн эрх ашгийн төлөөх агуулгыг төр, хувийн хэвшил бизнесийн бус зарчмаар дэмжих. Ингэхдээ сэтгүүл зүйн хараат бус байдалд нөлөөлөхгүй, ил тод хамтын ажиллагааг хангана.  

Ёс зүйн нийтлэг стандартаар ажиллаж буй мэргэжлийн хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудыг олон нийтийн эрх ашгийн төлөөх үйл ажиллагаагаа тогтвортой явуулахад хувийн хэвшлийн байгууллагууд манлайлан дэмжихийг уриалах, хамтын ажиллагааг ил тод, бизнесийн зарчмаар явуулах.

Хиймэл оюун ухааныг редакцид ёс зүйтэйгээр ашиглах сайн практикийг нэвтрүүлж, сэтгүүл зүйн  бүтээгдэхүүн , үйлчилгээг олон нийтэд илүү хүртээмжтэй байдлаар хүргэх. Хуурамч мэдээлэл, deepfake, бодит бус байдал үүсгэхээс сэргийлэх, хязгаарлах бодлогоо гаргаж, танилцуулах.

Олон нийтийн итгэлцлийг нэмэгдүүлж, нийгмийн зөвшөөрлийг (social license to operate) өсгөхийн тулд хэвлэл мэдээллийн байгууллага зохистой хэмжээнд санхүүжилт болон эзэмшлийн ил тод байдлыг хангах, олон улсын стандартыг хэрэгжүүлэх.

Монгол Улсын иргэдийн мэдэх эрхийг тэгш хангаж, мэдээллийн тэнцвэргүй байдлыг бууруулахын тулд орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудыг дэмжих, мэдээлэл түгээх дэд бүтцийг сайжруулахад онцгойлон анхаарах.

Олон нийтийн мэдээллийн боловсролыг дээшлүүлэх,хуурамч мэдээллийг таниулах замаар нийгмийн итгэлцлийг нэмэгдүүлэх, баталгаатай эх сурвалжууд болохын  төлөөх кампанит ажилд хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд, төр, хувийн хэвшлийн дэмжлэг оролцоог нэмэгдүүлэх.   

Эх сурвалж: www.polit.mn