Ч.ОЛДОХ Үндэсний хувцас үйлдвэрлэгч  “Ур Ундрах” компани  үүсэн байгуулагдсан 15 жилийн хугацаанд “Болор цом” наадмыг тасралтгүй ивээн тэтгэж, тэргүүн шүлэгчийг монгол дээлээр мялааж ирсэн билээ. Тус компанийн захирал, Монгол Улсын мастер оёдолчин  А.Алтантуяа энэ удаагийн наадмыг ивээн тэтгэхээр ээлжит дээлээ МЗЭ-ийн Удирдах зөвлөлд гардуулж өгөх үеэр уулзаж ярилцлаа.  

“Болор цом”-ыг савхин дээлээр мялааснаас анх санаа авсан

  -“Болор цом” наадмын тэргүүн найрагчийг  монгол дээлээр мялаах санаа танд  хэзээ төрсөн бэ? -Үүнийг яривал олон жилийн өмнөх түүх ярих болно. Би Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын уугуул. Манай сум нэг жил улсдаа ургацаар тэргүүлсэн юм. Тэр үед би концерт хөтөлж, Д.Пүрэвдорж гуайн “Сэгс цагаан Богд”, “Хөх даалимбан тэрлэг” найраглалыг  уншсан юм. Үзэгчид нэлээд хэдэн удаа дахиуллаа. Би ч өөрөө яруу найрагт их дуртай, аав ээж маань биднийг багад үлгэр ярьж өгч, сайхан шүлэг найраг уншиж өгч өсгөсөн. Тэр концертын дараахан намайг аймгийн намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга н.Ухнаа гуай дуудууллаа. Ямар алдаа гаргасан юм бол гэж айж сандрах зэрэгцээд очлоо. Ортол “За миний хүү наашаа суу. Сайхан найраг уншдаг хүүхэд байна, баяр хүргэе. Чи оёдолчин юм байна, аймгийнхаа “Хөдөлмөрийн төлөө” сонинд ажиллах уу” гэж асуулаа. Тэгэхэд нь “Би оёдлынхоо ажилд л дуртай. Өөр ажил хийе гэж бодохгүй байна” гэлээ. Тэгсэн санал хэлэх, хүсэх зүйл байвал  хэлээрэй гэж байна. Тухайн үед манай ахуйн үйлчилгээний газарт хэрээсний машин, гутал наадаг цавуу нүдний гэм байсан. Дээр нь хүүхэд болохоор их зоригтой гэгч нь“Надад өөрийн эзэмшлийн оёдлын машин байдаггүй. Та машин өгч болох уу. Манай ахуйн үйлчилгээний газарт  цавуу хэрэгтэй байгаа” гээд хэлчихлээ. Түүнээс хойш нээх удалгүй тусгай зориулалтын машин, 200 кг цавуу, оёдлын машин ирлээ. Ингэж би яруу найргийн  сайхныг,  олон түмэнд хүртээлтэйг мэдэрч баярлаж байлаа. Сүүлд “Ур Ундрах” компаниа байгуулахдаа Дарханы савхин эдлэлийн үйлдвэрийн захирал  Хүнийхүү “Болор цом”-ыг савхин дээлээр ивээн тэтгэж байснаас санаа авч монгол дээл өгч болох юм гэж бодсон. Өнгөрсөн онд манай компани 15 жилийн ойгоо хийсэн. Энэ жил би “Болор цом”-д 16 дахь дээлээ өгөх гээд бэлдээд ирлээ.

“Болор цом”-д хэн түрүүлэхийг таашгүй тул хоёр дээл бэлдлээ

  -Энэ жил ямар бэлгэдлийг шингээж  дээлээ урлав? -Би жилийн жилд “Болор цом” дөхөхөөр сэтгэл догдолдог. Садан төрөлтэйгээ уулзах гэж байгаа  юм шиг, сайхан шүлэг сонсоно гэхээс яардаг. Бас оны тэргүүн шүлэгчид бэлдсэн дээлээ гардуулж өгнө гэхээр сэтгэлд  тийм гэхийн аргагүй баяр баясал төрдөг юм. “Болор цом”-д хэн түрүүлэхийг таашгүй. Тиймээс  эрэгтэй, эмэгтэй хоёр бэлдлээ. Бусдыг хайрлаж, хайр түгээж явдаг найрагчид маань сэтгэлээ дэвсч,  хайраа гадагш нь цацаад өөрөө ганцаарддаг юм уу гэж боддог. Тиймээс  хэрэв эмэгтэй найрагч түрүүлбэл, хайранд умбаж жаргаж яваасай гэж билэгдэн  хайрын бэлгэдэл ягаан өнгийн энэтхэг торгоор  урласан. Эрэгтэй дээлийг “Бат-Эрдэнэ аваргын” гэж нэршсэн солонгос ногоон даавуугаар эсгэж оёлоо. Мэдээж эрэгтэй, эмэгтэй аль нэг найрагч “Болор цом”-ын эзэн болох байх. -Сэтгэлд тод үлдсэн “Болор цом”-ын дурсамжаас хуваалцаач? -Олон хөгжилтэй үйл явдал тохиолдож байжээ /инээв/.  Тээр жил Энэтхэгээс цэнхэр магнаг олж ирээд сайхан эрэгтэй дээл хийгээд авч очсон байсан юм. Эмэгтэй найрагч түрүүллээ, Ш.Лхамноржмаа “Болор цом” –ын эзэн боллоо гэхэд нь зориулж авчирсан юм чинь өгч орхиё, хоосон буцаалтай биш гээд өгчихсөн. Дараа нь Ш.Лхамноржмаа тааралдаад “Би тэр дээлийг  авч, бас сайхан ханьтай болсон шүү. Би тэр дээлийг чинь ханьдаа өмсүүлсэн” гэсэн нь сэтгэлд тод үлджээ. Сүүлийн 5-6  жил  зүрхний хүнд хагалгаанд ороод бие чилээрхэх болсон тул би автомашин, вагоноор удаан явахаар ядардаг. Иймд хөдөө орон нутагт болж байгаа “Болор цом”-д очиж чадахгүй хүнээр дээлээ явуулдаг болсон. Энэ жил  Говьсүмбэр аймагт болох учраас мөн очиж чадахгүй нь. Иймд  МЗЭ-ийн удирдлагуудад  дээлээ гардуулж өгсөн. Монголын ард түмэндээ, зохиолч, яруу найрагчддаа баярын мэнд хүргэж, уран бүтээлийн амжилт ерөөж  байгаагаа  энэ ярилцлагаар уламжилъя. Бүгдээрээ дэвжих төрийн дээл, мандах төрийн малгай, бүтэх төрийн бүс, хаан төрийн хантааз, тулах төрийн гутлаа иж бүрнээр  өмсч яваарай гэж хүсье. -“Болор цом”-оос хэзээ ч урвахгүй, хувирахгүй дэмжигч, фен нь гэвэл таныг л хэлэх байх. Байнгын ивээн тэтгэгчийн хувьд  МЗЭ-ийн 90 жилийн ойг тохиолдуулж  юу  хэлэх бол?  -Би утга зохиолд хайртай гэдгээ түрүүнд хэлсэн. МЗЭ-ийн байгууллага бол Монголын шилдэг сэхээтнүүд, авьяаслаг зохиолч, найрагчид, соён гэгээрүүлэгчдийн нэгдэл юм. Тиймээс би  хэзээ ч нүүр буруулалгүй дэмжиж, ивээн тэтгэж ирсэн. Анх дээл хийж бэлэглэх үед Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ц.Энхбат МЗЭ-ийн гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байсан. Дараа нь Х.Чилаажав, Го.Мөнхцэцэг нар ажиллаж байлаа. Өнөөдөр Соёлын гавьяат зүтгэлтэн До.Цэнджав энэ байгууллагыг тэргүүлж байна. МЗЭ-ийн 90 жилийн ойг тохиолдуулан энэ байгууллагын үе үеийн удирдлагууд, бидэнтэй 16 жил хамтран ажиллаж байгаа нарийн бичгийн дарга Л.Сэлэнгэмөрөн, “Болор цом”-ын эзэн найрагч, зохиолч  бүгдэд нь баярын мэнд хүргэе. Нийгмийн түүчээ болсон уран бүтээлийг хойч үед өвлүүлэх, залуу үеэ дэмжиж гаргаж ирэх, ард түмнээ соён гэгээрүүлэх үйлсэд нь улам их амжилт ерөөж,  монгол үндэсний хувцсаа үргэлж Дашдоржийн Нацагдорж шигээ өмсч байгаасай гэж хүсч байна. Энэ хүсэлтийг та бүхэн  минь заавал дамжуулж өгөөрэй. -Цаг зав гарган ярилцсан танд баярлалаа. Эх сурвалж: www.polit.mn