Д.ОЮУНЧИМЭГ Дорноговь аймгийн Айраг сумын 4000 иргэн баяжуулах үйлдвэрийн буруутай үйл ажиллагааны улмаас хохирч буй талаар “Эх орон хамтын хүч”, “хил хязгааргүй алхам” ТББ-аас мэдээлэл хийлээ. Айраг суманд зургаан компани баяжуулах үйлдвэр байгуулжээ. Тухайлбал, “Хэрлэн импекс”, “ЯаньТай уул”, “Айраг металлург их фрофект”, “Алтраг ахас”, “МДМУ”, “Хур газар” компани тус сумын төв суурингийн бүсэд ажилладаг. Нэн ялангуяа “Яаньтай уул”, “Хур газар” компани сумын төвийн урд болоод хойд талд зам дагуу байрлаж буй. Баяжуулах үйлдвэрийн нөлөөгөөр их хэмжээний тоосжилт, химийн бодисын сөрөг үр нөлөө, агаарын чанарт мэдэгдэхүйц аюултай сөрөг нөлөө, химийн бодистой аюултай хогд хаягдал сумын иргэд болоод мал аж ахуйд амьдрах орчныг нь боомилж байгааг хэвлэлийн хурлыг зохион байгуулагчид онцолж байна. “Эх орон хамтын хүч” ТББ-ын тэргүүн Л.Лхагва “ЯаньТай уул” компани үйлдвэрлэлээ явуулахдаа хоёрдугаар зэргийн химийн хорт бодис ашигладаг. Хууль дүрмийн дагуу үйл ажиллагаа явуулдаггүй. Тэр ч бүү хэл хог хаягдал болон химийн бодистой шингэнээ зориулалтын бус нөхцөлд ил задгай байлгаж байгаа нь нутгийн иргэдийг хордуулах, цагаан тоосонд даруулах үндсэн шалтгаан болж байна. Тус компанийн баяжуулах үйлдвэрийн сум суурин газраас шилжүүлэх албан ёсны шийдвэр гарсан хэдий ч хэрэгжүүлдэггүй. Сүүлийн нэг жил гаруй хугацаанд үйл ажиллагаагаа улам эрчимжүүлж байгааг төр засгийн байгууллага анхааралдаа авах учиртай” хэмээв. Тэрээр Айраг сумыг нүүлгэн шилжүүлэх үү, баяжуулах үйлдвэрүүдийг нүүлгэх үү гэдэг асуудал тулгамдаж байгааг тодотгосон юм. “ЯаньТай уул” компанийн үйлдвэр хуурай хог хаягдлаа сумын ахуйн хогийн цэг дээр ил задгай хаяж буйг нутгийн иргэн Бямбаахүү хэлэв. Үүнийг нь нутгийн оршин суугчид эсэргүүцэхэд “Сумын удирдлагуудаас зөвшөөрөл авсан” гэж тайлбарласан аж. Харин сумын удирдлагууд хогийн цэгийн дэргэд нэг га талбайд хог хаягдлаа хаях зөвшөөрөл өгсөн боловч тухайн хашаалсан газар нь хогоор дүүрсэн учир ил задгай хаядаг болсон гэдгийг оршин суугчид олж мэджээ. Тэрээр “Анх баяжуулах үйлдвэр барихдаа орон нутгийнханд олон сайхан зүйл амалсан. Гэвч ганц нь ч ажил хэрэг болоогүй. Дээрээс нь бэлчээр талхалж, хүмүүсийг амьдрах аргагүй болтол нь агаар орчныг бохирдуулж байна” гэж байв. “Хил хязгааргүй алхам” ТББ-ын тэргүүн Н.Баярсайхан “Айраг сумын иргэд эрх ашгаа хамгаалах, уул уурхайн бизнес эрхлэгчдийн хуулийн хэрэгжилтийг хангуулахын тулд төрийн бүх шатны байгууллагад шаардлага хүргүүлсэн. Гэвч өнөөдрийг хүртэл ямар ч үр дүн гарсангүй. Тиймээс баяжуулах үйлдвэрүүдэд хуулийн хариуцлага тооцуулах шаардлагыг Ерөнхий сайд, УИХ-ын гишүүд болон салбарын яамдын сайдуудад хүргүүлж байна” гэлээ. Уул уурхайгаас олох орлогоо нэн тэргүүнд тавих бус тухайн бүс нутагт оршин суугчдын эрх ашгийг эргэцүүлэн харж байхыг төрийн албан хаагч, төрийн түшээдээс хүсч буйгаа хэвлэлийн хурлыг зохион байгуулагчид онцолж байна. Түүнчлэн Айраг сумын төвөөс баяжуулах үйлдвэрээ нүүлгэх үү, сумыг нүүлгэн шилжүүлэх үү гэдэг шийдвэрээ энэ ондоо багтааж гаргахын шаардсан юм. Мөн химийн бодисын хэрэглээ, аюултай хог хаягдлын хууль зөрчсөн аж ахуйн нэгжүүдэд хариуцлага тооцохыг БОАЖ-ийн сайд Н.Цэрэнбатаас шаардаж буй аж. Энэ үеэр аймаг сумын төвд баяжуулах үйлдвэр ажиллуулснаас химийн бодисын хэрэглээ, хууль зөрчиж хог хаягдлаа ил задгай асгаснаас сумын төвийн нийт хүн амын эрүүл мэндэд үзүүлсэн хорт нөлөөллийг тогтоож эрүүл мэндийн иж бүрэн үзлэг нийт оршин суугчдыг хамруулахыг Засгийн газраас шаардаж байгаагаа дуулгалаа. Эх сурвалж: www.polit.mn