Т.БАТСАЙХАН

Гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийн төслийн удирдах хорооны хурал өчигдөр боллоо. Хурлаар төсөл хэрэгжүүлэх батламж гардсан 16 компанийн удирдлага ажлын явц, тулгарч буй саад бэрхшээл, цаашдын төлөвлөгөөгөө танилцуулсан. Энэхүү төсөл нь өнгөрсөн оноос эхлэн хэрэгжиж буй бөгөөд 2020 он хүртэл үргэлжлэх юм.  Одоогоор газар чөлөөлөх, дэд бүтцийн төлөвлөгөө гаргах, хөрөнгө санхүүжилтээ босгох зэрэг ажил байршил бүрт хийгдэж байна. Мөн зарим байршилд газрын эзэдтэйгээ  тохирон барилгын ажлаа ч эхлүүлжээ. Тухайлбал, СБД-ийн 9-12 дугаар хороонд төсөл хэрэгжүүлж буй “Асар Өргөө”, СБД-ийн 15 дугаар хорооны “Цэлмэг Ази”, БЗД-ийн 8,16 дугаар хорооны “Баганат-Өргөө” зэрэг компани барилгын ажлаа эхлүүлээд байна. Төсөл хэрэгжүүлэгч компаниудад тулгамдаж буй хамгийн эхний асуудал нь  хууль эрх зүйн орчин аж.  Төлөвлөлтөд орсон газрын эзэд тухайн газраа эзэмшсэн, өмчилсөн, эсвэл ямар нэгэн бичиг баримтгүй зөвшөөрөлгүйгээр ирж буусан байдаг аж. Эзэмшиж, өмчилсөн газартай, дээр нь үл хөдлөх хөрөнгө барьсан иргэдтэй тохирон эргээд байр худалдан авах гурвалсан гэрээг хийнэ. Харин бичиг баримтгүй айлуудтай ямар байдлаар тохиролцоонд хүрэхийг журамлаж өгөөч гэсэн саналыг компаниудын зүгээс гаргав. Мөн газар үл хөдлөх хөрөнгө үнэлгээний асуудлыг ч журмандаа зааж өгөхийг хүслээ.  

Нийслэлийн Засаг дарга Э.Бат-Үүл “Энэхүү төсөл мэдээж амаргүй ажил. Газрын эзэдтэй тохирох, хөрөнгө санхүү, инженер шугам сүлжээ гээд бүх ажлаа гардан хийж байна. Гэтэл Засгийн газрын тэргүүн таарамж муутайхан юм ярьж байна. Би буруу мэдээлэл очсон юм болов уу гэж ойлгосон. Газар албадан чөлөөлүүлэх асуудлаар хуульд тусгаж өгөхийг хүссэн. Гэтэл одоо хүртэл хариу алга.  Тиймээс  энэ төслийн ажил удаашраад байна” хэмээлээ. Мөн тэрээр “Ойрын хугацаанд бодлогын төвшинд шийдвэрлэж өгөхгүй бол Үндсэн хуулийн 62.2-т заасан эрхээ эдлэж, нийслэлийн удирдлагын зүгээс газрыг албадан чөлөөлөх асуудлыг  журамлана” хэмээв.

Ингэснээр нийтийн болон өөрийн эрх ашгаа  бодсон ч газраа чөлөөлөх нь зөв гэдгийг журам гарган газрын эздэд ойлгуулах юм байна. Төсөл хэрэгжүүлэгчдэд тулгарч буй дараагийн асуудал нь татварын хэмжээ. “Моннис” группын дэд захирал Х.Сайнбаяр “Татварын асуудал дээр бид хариуцлага хүлээх болж байна. Уг нь бид газар худалдаж аваагүй. Үйлчилгээ үзүүлж байхад харин ч татвараас чөлөөлөх ёстой болов уу. Мэдээж иргэд  татвар төлөхгүй. Тэгэхээр эргээд бид татварт маш их хө­рөнгөө гаргах болоод бай­на. Мөн төслөө хур­дан хэрэгжүүлэх гэ­хээр тоног төхөөрөмж хүн хүчний асуудал тул­гарч байна.  Тоног төхөөрөмжийн импортын татварын хэмжээг багас­гаж болохгүй юу.” хэ­мээв.  НИТХ-ын дарга Д.Баттулга энэ асуудлаар холбогдох хүмүүст су­далж үзэхийг үүрэг бол­госон.  Энэ мэтчилэн хө­рөнгө оруулалт, хүн хүч, инженерийн бо­лон нийгмийн дэд бүт­цийн ажилтай хол­боотой асуудлууд тө­сөл хэрэгжүүлэгч нарт тулгараад буй юм.  Тиймээс ч компаниуд ний­лэн ТББ байгууллага байгуулжээ. Түүгээр дамжуулан нийслэлийн удирлагуудад санал гомд­лоо хүргүүлж байхаар болов.  “Монгол дай­ван” компанийн СХД-ийн 30 дугаар хороонд хэрэгжүүлэх төсөл хаус төсөл хамгийн хэл ам, асуудал багатай үргэл­жилж байгаа гэнэ. Мөн Батоникийн цэцэрлэгт хүрээлэнгийн чанх урд “Гранд лайн” компани төслөө хэрэгжүүлж байна. Тэд Турк улстай хамтран барилгын ажлаа эхлүүлсэн нь онцлог юм.