Б.Баяр

Эпштейний файл. Энэ бол АНУ-ын Конгрессоос Эпштэйний хавтас хэргийн ил тод байдлын тухай хуулийг 2025 оны арваннэгдүгээр сард баталсан. Үүний дагуу тус улсын Хууль зүйн яам, Конгрессын Төлөөлөгчдийн танхимын Хянан шалгах болон засаглалын реформын хорооноос уг хавтаст хэргийн шинэ баримтуудыг ил тод, нээлттэй болгосон юм. Эпштейний файлаас Оюу толгойн гэрээ, охидын эрх, улс төрийн сонгуультай холбоотой эргэлзээтэй бөгөөд ноцтой зүйлсүүд илэрсэн. Тодруулбал, тус файлаас “Монгол” гэх түлхүүр үгээр хайхад давхардсан тоогоор 900 орчим орчим илэрц гарч иржээ. Түүгээр Монгол Улсын ҮАБЗ-ийн тэргүүн, Ерөнхийлөгчийн албан тушаалыг 2009-2021 оныг хүртэл хашсан хоёр эрхэм Эпштейнтэй харилцаатай байсан нь тодорхой болсон. Мөн, Оюу толгойн гэрээ яагаад одоо болтол ашиг өгөхгүй байгаагийн нууц, бэлгийн мөлжлөг, хүчирхийлэлд өртсөн байж болзошгүй монгол охидын тухай мэдээллүүд тэнд бий. Үүнээс гадна Монголын улс төрийн сонголт монголчуудынх байдаг уу, үгүй юу гэдэгт ч хариулт өгөх мэдээллүүд Эпштейний файл /https://www.justice.gov/epstein/-д байгаа юм.
Гэвч, үүнд монголчууд ач холбогдол өгөхгүй, анхаарал тавихгүй хэвээр л байна. Эсрэгээрээ, Монголд энэ тухай хэн нэгэн хөндвөл цахим сүлжээнд “зодуулж” адлагддаг. Гэтэл насанд хүрээгүй хүүхдийг бэлгийн мөлжлөгт татан оролцуулсан хэрэгт ял шийтгүүлж, улмаар хүн худалдаалах, бэлгийн мөлжлөгийн хэрэгт шалгагдаж байхдаа нас барсан, хэд хэдэн улсын улс төрчид, банк, санхүү, бизнесийн нөлөө бүхий хүмүүстэй тогтоосон хувь харилцаагаараа дамжуулан үндэстэн дамнасан үйл ажиллагаа явуулж байсан Жеффри Эпштейнтэй холбоотой олон улсын анхаарлын төвд орж, улс орнууд уг файлтай холбоотой “хэрэг”-ээр арга хэмжээнүүдийг авсаар байна.
Хамгийн сүүлд л гэхэд, хөрөнгө оруулагч, тэрбумтан Уоррен Баффет хэдхэн хоногийн өмнө “Microsoft”-ийг үүсгэн байгуулагч, тэрбумтан Билл Гейтстэй хамтран “The Giving Pledge” санаачилгын дор байгуулсан санд өгдөг хандиваа зогсоожээ. 

Уоррен Баффет 1970-2026 оны хооронд Америкийн тэргүүлэгч холдинг компаниудын нэг, дэлхийн томоохон конгломерат болох “Berkshire Hathaway”-ийг үүсгэн байгуулж, ТУЗ-ийн дарга бөгөөд хамгийн том хувьцаа эзэмшигчээр ажилласан. Бизнес болон хөрөнгө оруулалтын амжилтаараа асар их хөрөнгө хуримтлуулсан түүнийг дэлхийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд “Омахагийн зөнч”, мөн “Мэргэн хүн” хэмээн хочилдог. Тэрээр асар их хөрөнгөтэй хэдий ч үнэ цэнд суурилсан хөрөнгө оруулалт болон хэмнэлттэй амьдардаг нэгэн. 

Билл Гейтсийн сангийн тухайд Уоррен Баффет 2006 онд Гейтсийн гэр бүлтэй хамтран орлогынхоо дор хаяж тал хувийг буяны үйлсэд зориулахаа амладаг “The Giving Pledge” санаачилгыг үүсгэн байгуулжээ. Үүнийг хэрэгжүүлэх сан нь ах “Gates foundation” нэртэй байгууллагдаж байжээ. Уоррен Баффет тухайн үед өөрийн эзэмшлийн “Berkshire Hathaway” компанийн хувьцааны орлогыг насан туршдаа жил бүр хандивлахаа амлаж байв. Гэвч Билл Гейтс алдарт Жеффри Эпштейнтэй харилцаатай байсан нь илэрсэнтэй холбоотойгоор 2026 онд Гейтсийн сантай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон байна. Олон улсын хэвлэлүүд “Уг санд Уоррен Баффет 2006 оноос хойш нийт 48 тэрбум ам.долларын хандив өргөсөн. Өнгөрсөн 2025 онд л гэхэд 4.5 тэрбум ам.доллар хандивлажээ. Цаашид тус санд өгөхөөр төлөвлөж байсан хөрөнгөө өөрийн гэр бүлийн удирддаг дөрвөн санд шилжүүлэхээр боллоо” хэмээн мэдээлж байна. 95 настай тэрээр хандивтай холбоотой мэдэгдэлдээ Билл Гейтс эсвэл Жеффри Эпштейн нарын нэрийг дурдаагүй боловч “Хувьцаагаа ирэх найман жилийн хугацаанд бүгдийг нь шилжүүлж дуусгана” гэдгээ мэдэгджээ. Ингэхдээ “Мэдээж хэрэг, хүн хэзээ хорвоог орхихыг таашгүй. Гэхдээ миний эзэмшилд үлдсэн хувьцаанууд 2034 оны арванхоёрдугаар сарын 31-ний дотор ямар нэгэн байдлаар дээрх дөрвөн санд хандивлагдах болно” гэж мэдэгдсэн байна. 
Харин Билл Гейтс Жеффри Эпштейн нарын холбоо хамаарлын талаарх мэдээлэл АНУ-ын Хууль зүйн яамнаас 2026 оны нэгдүгээр сард Эпштейний баримт бичгүүдийг олон нийтэд дэлгэснээр ил болсон юм. Гэхдээ Уоррен Баффет гуравдугаар сард CNBC телевизэд өгсөн ярилцлагадаа “Энэ бүх асуудал ил болсноос хойш Гейтстэй яриагүй” гэсэн байдаг. Тэгэхдээ “Би ямар нэг зүйл мэдэж байгаагийнхаа улмаас гэрчээр дуудагдах нөхцөл байдалд орохыг хүсэхгүй байна” гэж хэлж байжээ.

Улмаар өнгөрсөн зургадугаар сард Билл Гейтс АНУ-ын Конгрессын Төлөөлөгчдийн танхимын Хяналтын хороонд Жеффри Эпштейнтай холбоотой асуудлаар “байцаалт” өгсөн.  Түүний өгсөн мэдүүлгээр “Тэд 2011 онд Эпштейнтэй танилцсан. Ингэсэн шалтгаан нь тэрээр Жеффри Эпштейнийг дэлхийн эрүүл мэндийн салбарт олон тэрбум ам.долларын хандив босгож чадна гэж үзсэнтэй холбоотой” гэжээ. Мөн тэрээр “Жеффри Эпштейнийг өмнө нь хуулийн асуудалд холбогдож байсныг мэдэж байсан ч үйлдсэн гэмт хэргийнх нь цар хүрээг бүрэн ойлгоогүй байсан” гэсэн байна. Цаашлаад “Би Жеффри Эпштейнтэй огт уулзах ёсгүй байсан юм. Тэрийг одоо ойлгож байна. Хэрэв тэр амласан хандивлагчид олсон ч түүнтэй харилцаа тогтоосныг зөвтгөх үндэслэл болохгүй гэдгийг би ойлгож байна” гэжээ. Харин Уоррен Баффет жил бүр хийдэг томоохон хэмжээний буяны хандиваас “Gates Foundation”-ийг хассаныхаа дараа Билл Гэйтс болон Жеффри Эпштейн нарын харилцааг “Тааламжгүй” хэмээн тодорхойлсон байна. “Би нэгдүгээр сараас хойш Билл Гейтс, Жеффри Эпштейн нарын хооронд болсон үйл явдлын талаар маш их зүйлийг уншсан. Энэ нь тааламжгүй зүйл байсан. Тэр алдаа гаргасан нь үнэн. Гэхдээ би ч бас төрөл бүрийн хүмүүсийг ажилд авах эсвэл найз нөхдөө сонгохдоо алдаа гаргаж, хожим нь тэднийг өөрийнхөө бодож байснаас өөр хүмүүс байсныг олж мэдэх тохиолдол гарч байсан. Тэнд болсон үйл явдлуудаас би өөрөө ч бас тийм нөхцөл байдалд орж болох байсан гэж бодохоос өөр зүйл олж хараагүй” гэж CNBC-ийн сэтгүүлчид ярьжээ. Түүнчлэн “Билл Гейтс гурван долоо хоногийн өмнө Омахад ирсэн. Бид гурван цагийн турш ярилцсан. Тэр над руу удахгүй залгана. Учир нь надад дахин уулзах санал тавьсан” гэсэн байна. Харин Билл Гейтс “Уоррен Баффетын манай санд үзүүлсэн дэмжлэг маш их байсан. Энэ нь сая сая хүний амийг аврахад тус болсон. Уоррен Баффетад хязгааргүй талархдаг. Түүнтэй уулзахдаа таатай байдаг. Цаашид олон удаа уулзана гэж найдаж байна” гэжээ. Гэхдээ олон улсын хэвлэлийн агентлагууд “Хэдийгээр Билл Гейтс ийн тайлбар өгсөн ч энэ нь Уоррен Баффет эргэж буцалтгүйгээр харилцаагаа тасаллаа” хэмээн мэдээлж байна. 

Эх сурвалж: "Зууны мэдээ" сонин

2026 ОНЫ ДОЛООДУГААР САРЫН 20. ДАВАА ГАРАГ. № 132 (7874)