Б.Баяр
Наадмын дараа мэдээж намар гэдгээрээ болно. Гэхдээ энэ наадмын маргааш Ерөнхийлөгчийн сонгууль эхэлнэ. Албан бусаар зарим намын нэр бүхий улстөрчид бэлтгэлээ базааж, “усалгаа”-гаа эхэлсэн л харагдана. Хамгийн идэвхтэй бөгөөд ил шулуун яваа нь МАН-ын Г.Занданшатар байна. Уг нь нам нь хуулийн дагуу нэр дэвшүүлж, сонгуулийн сурталчилгаа хуанлийн заавраар явах ёстой. Гэвч Г.Занданшатарт энэ хамаагүй байна. Харин MDA судалгааны байгууллага хэсэг хугацаанд хийсэн судалгааны дүнгээ багцалсан сонирхолтой дүгнэлт бүхий “Г.Занданшатар ба МАН 2027: 45.5 хувь бол ялалт биш” хэмээх судалгааны нийтлэлийг хүргэжээ.
Нийтлэлд “2027 оны Ерөнхийлөгчийн сонгууль өнөөдөр хэн сошиалд олон харагдаж байгаагаар шийдэгдэхгүй. Харин хэн өнгөрсөн туршлагаа бодит үр дүн, хариуцлага болгон харуулж чадах вэ гэдгээр шийдэгдэнэ. Г.Занданшатарын хувьд энэ асуулт бүр ч чухал. Түүнд төрийн ажлын туршлага бий. Харин тэр туршлага олон нийтэд давуу тал болж харагдах уу, эсвэл “Том ахын дүү” гэсэн эргэлзээг улам бататгах уу”, “Өнөөдрөөс 2027 оны стратеги эхэлнэ. Одоогоор Г.Занданшатар албан ёсны нэр дэвшигч биш. УИХ-д суудалтай нам дангаараа эсвэл хамтран нэр дэвшүүлж, СЕХ бүртгэн үнэмлэх олгосны дараа л хуулийн утгаар нэр дэвшигч болно”,
“MDA-ийн гурван нэр дэвшигчтэй нөхцөлт тооцоонд Г.Занданшатар 45.5 хувийн дундажтайгаар эхний байрт гарсан. Тоо бол сайхан. Гэхдээ тоог тайлбаргүй орхивол төөрөгдөл болно.
Г.Занданшатарын эхний байрт орох магадлал 49.6 хувь. Таамгийн 95 хувийн хүрээ нь 3.9–97.1 хувь. Ийм өргөн хүрээтэй тооцоо ялалтыг батлахгүй. Харин тодорхой бус байдал асар өндөр байгааг хэлнэ. Товчхондоо, 45.5 хувь бол рейтинг биш. Ялалтын баталгаа бүр ч биш. Одоогийн хэдэн таамаг үнэн хэвээр байвал гарч болох нэг хувилбар.
Нэр дэвшигчдийн жагсаалт өөрчлөгдвөл тоо өөрчлөгдөнө. Шинэ санал асуулга орж ирвэл өөрчлөгдөнө. Ирц, хоосон болон хүчингүй саналыг тооцвол бас өөрчлөгдөнө. Загварын хэлж буй хамгийн үнэн үг нь “Г.Занданшатар ялна” биш. Харин “өрсөлдөөн нээлттэй байна” гэдэг дүгнэлт юм”, “Сонгууль тоон дээр биш, цаг үе дээр болдог. 2025 оны зургаадугаар сард Г.Занданшатар 34 дэх Ерөнхий сайдаар томилогдов. 2026 оны гуравдугаар сарын 27-нд өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөв. Гуравдугаар сарын 30-нд Н.Учрал 35 дахь Ерөнхий сайд боллоо. Ингээд Монгол Улс есөн сарын дотор гурав дахь Ерөнхий сайдтай болов. Энэ зуур иргэдийн амьдрал хүндэрсээр. 2026 оны тавдугаар сарын инфляц 11.2 хувь хүрэв. Монголбанкны 1,848 иргэнийг хамруулсан судалгаанд оролцогчдын 73 хувь нь ирэх 12 сард үнийн өсөлт улам нэмэгдэнэ гэж хүлээжээ. Улаанбаатарын иргэдийн 12 сарын инфляцын хүлээлт 9.9 хувь байв. Ажил эрхлэлт, эдийн засгийн өсөлт, төгрөгийн ханшийн талаарх хүлээлт ч өөдрөг биш байна. Тэгэхээр 2027 онд амьжиргааны өртөг, төрийн тогтвортой байдал, авлига, хариуцлага хүчтэй сэдэв болж мэднэ. “Болж мэднэ” гэж байгаа нь учиртай. Өнөөдрийн асуудлыг жилийн дараах сонгуулийн гол сэдэв гэж шууд зарлаж болохгүй. Монгол дахь институцийн итгэлцэлд намын харьяалал, авлигын талаарх үнэлгээ, ардчиллын чанарын ойлголт нөлөөлдөг. Гэхдээ өмнөх үеийн судалгаагаар 2027 оны сонгогчийг шууд тайлбарлах боломжгүй”, “Намын санал бол хүний итгэл биш. Одоогийн загварын дүн өмнөх намын дэмжлэгт мэдрэг байна. Харин Г.Занданшатарын өнөөгийн хувийн эерэг болон сөрөг үнэлгээ бүрэн тусгагдаагүй. МАН-ын дэмжлэг өндөр байна гэдэг нь Г.Занданшатарын хувийн рейтинг мөн гэсэн үг биш”, “Намтар бол ажлын тайлан биш. Г.Занданшатар санхүү, эдийн засгийн боловсролтой. Банк, Монголбанк, Засгийн газар, гадаад харилцаа, парламентын түвшинд ажилласан. 2009–2012 онд Гадаад харилцааны сайд, 2019–2024 онд УИХ-ын дарга байв. Энэ бол урт намтар. Гэхдээ урт намтар өөрөө үр дүн биш. Олон жил өндөр албан тушаал хашсан хүний өмнө нэг л асуулт ирнэ. “Тэгээд яг юу өөрчилсөн юм бэ” гэж”, “Нэг байр суурь, шинэчлэгддэг асуудлууд. Үндэсний түвшинд олон арван мессеж хэрэггүй. Гурван ойлголт хангалттай. Эв нэгдэл. Хууль ёс. Хариуцлага. Харин иргэдийн тулгамдсан асуудлын жагсаалт тогтмол шинэчлэгдэнэ. Өнөөдөр инфляц байж болно. Маргааш эрчим хүч, ажилгүйдэл, авлигын шинэ хэрэг эсвэл гадаад бодлогын асуудал гарч ирж болно. Нэг удаагийн санал асуулга, нэг өдрийн сошиал шуугианаар гол сэдэв сонгохгүй. Давтан судалгаагаар өндөр ач холбогдолтой гарч, бодит статистикаар батлагдсан асуудлыг л үндсэн агуулга болгоно.Сурталчилгаа ид шид биш. АНУ-ын ерөнхий сонгуулийн 49 туршилтыг нэгтгэсэн судалгаагаар кампанит харилцааны дундаж ятгах нөлөө маш бага гарсан. Энэ нь Монголд яг адил үр дүн гарна гэсэн үг биш. Харин муу гүйцэтгэлийг олон сурталчилгаагаар нөхөж болдоггүйг сануулна”, “Сошиал бол Монгол Улс биш. Сошиалд хамгийн чанга ярьж байгаа хэсэг нийт сонгогчдыг төлөөлөх албагүй. Их Британийн төлөөлөх судалгаагаар Facebook болон Twitter-ийн хэрэглэгчид нийт хүн амаас нас, боловсрол, улс төрийн оролцоогоороо ялгаатай байжээ. MDA-ийн үүрэг нь сошиалын шуугиан бүрийг улс төрийн чиглэл болгоход бус, олон нийтийн хандлага үнэхээр өөрчлөгдөж байгаа эсэхийг цаг тухайд нь танихад оршино. Ийм орчинд илүү их сурталчилгаа бус, илүү их ил тод байдал хэрэгтэй” гээд эцэст нь “MDA-ийн 45.5 хувь Г.Занданшатарыг баталгаатай тэргүүлэгч болгохгүй. Харин өнөөгийн мэдээлэл хангалтгүй, өрсөлдөөн нээлттэй байгааг харуулж байна. Гол эрсдэл нь түүнд онцгойрох эерэг дүр байхгүй байгаа нь хангалттай өөрчлөлт хийж чадаагүй улстөрч гэж харах хандлага. Үүнийг хиймэл шинэ дүрээр засахгүй. Нэмээд хэдэн пост бичсэнээр ч засахгүй. Харин шалгуулж болох ажлын түүх, Ерөнхийлөгчийн бодит бүрэн эрх, хэрэгжээгүй ажилдаа өгсөн үнэн тайлбар, хүлээсэн хариуцлагаар өөрчилж болно. 2027 оны нотолгоонд суурилсан стратеги гэдэг нь таамгийг үнэн мэт ярихыг хэлэхгүй. Нөхцөл өөрчлөгдөх бүрд дүгнэлтээ шинэчилж чаддаг байхыг хэлнэ” гэжээ. MDA ингэж амьдралд асар ойр дүгнэлт хийжээ. Тэгнэ л дээ, судалгаа бол зүгээр нэг таамаг биш бөгөөд бодит баримт, нотолгоонд суурилсан үйл явц байдаг. Судалгааг баримтжуулах нь алдаа гарахаас сэргийлдэг гол хүчин зүйл болдог.
