З.ЦЭЦЭГ

Зургаадугаар сарын 22-ны даваа гарагийн өглөө Их Британийн Ерөнхий сайд Кейр Стармер огцрохоо мэдэгдэв. Энэ нь Ерөнхий сайд болон цагаачлалын бодлого алдагдуулсан, гэмт хэргийн гаралтыг нэмэгдүүлсэн гэж буруутгагдаж буй эрх баригч Хөдөлмөрийн намын үнэлгээ маш доогуур байгаа үед болсон юм. Ерөнхий сайдын мэдэгдлийн дараахан тус улсад сөрөг хүчний баруун жигүүрийн хүчнүүд хамгийн их дэмжлэг авч байгааг санал асуулга харуулж байгаа ч бүх нийтийн сонгууль явуулахыг уриалж эхэлжээ. Их Британийн Ерөнхий сайд огцорсон тухай одоо мэдэгдэж байгаа зүйл болон засгийн газрын өөрчлөлт юунд хүргэх талаар Лента.ру судалжээ.

Стармер огцорсон талаар юу мэдэх вэ?

Их Британийн Ерөнхий сайд Кейр Стармер огцрох хүсэлтэй байгаагаа мэдэгдлээ. Тэрээр энэ шийдвэрийг хаан Чарльз III-тай аль хэдийн хэлэлцсэн гэж хэлсэн.

“Миний гаргасан шийдвэр бүхэн хайртай эх орноо нэгдүгээрт тавих хүсэлд хөтлөгдөн ирсэн. Тийм учраас би огцрох өргөдлөө өгч байна” Их Британийн Ерөнхий сайд Кейр Стармер онцолжээ.

Кейр Стармер мөн эрх баригч Хөдөлмөрийн намын даргын албан тушаалаасаа огцрохоо мэдэгджээ. Тэрээр эрх мэдлийн төлөө өрсөлдөх бодолгүй байгаа ч, шинэ удирдагч сонгогдох хүртэл Засгийн газрыг тэргүүлсээр байх болно гэдгээ баталжээ. “Би сонгууль дуустал Ерөнхий сайдын албан тушаалаа хэвээр үлдээж, эрх мэдлийг эмх цэгцтэй шилжүүлэхийн тулд чадах бүхнээ хийх болно” гэж тэр онцлон тэмдэглэв.

Тэрээр хэлсэн үгэндээ Хөдөлмөрийн намыг шинэ сорилтод бэлтгэсэн гэдгээ онцолж, нэр дэвшигчийг нэрлэхгүйгээр өөрийн залгамжлагчийг бүрэн дэмжиж байгаа гэсэн байна.

“Мөн би залгамжлагчдаа хоёр жилийн өмнө өвлөж авсан Их Британиас хавьгүй хүчтэй, шударга Их Британийг хүлээлгэн өгч байгаагаа мэдэж байна. Ямар ч болзолгүйгээр бүрэн дэмжлэг үзүүлэх болно” Их Британийн Ерөнхий сайд хэлжээ.

Стармер яагаад огцрохоос өөр аргагүй болсон бэ?

Хотын дарга дарга асан Эндрю Бернхэм зургаадугаар сарын 18-нд болсон Нийтийн танхимын нөхөн сонгуульд ялалт байгуулснаас хойш хэдхэн хоногийн дараа Кейр Стармер огцрох тухай мэдэгдэл хийлээ.

Бернхэм өмнө нь Стармерын Лейборист намын удирдлагын гол өрсөлдөгчөөр тодорч байсан бөгөөд түүний үнэлгээ нь Ерөнхий сайдынхаас аль хэдийн давсан байв. Гэвч Манчестер хотын дарга парламентын танхимд сонгогдох хүртлээ парламентын гишүүдийн дундаас томилогддог Ерөнхий сайдын албан тушаалд нэр дэвших эрхгүй байсан.

2026 оны тавдугаар сард болсон орон нутгийн сонгуульд Лейбористууд хатуу ялагдал хүлээж, бүс нутгийн болон хотын зөвлөлд суудлынхаа талаас илүү хувийг алдсан юм.

Хөдөлмөрийн нам, Кейр Стармер нарын рейтинг унасан нь цагаачлалын бодлого бүтэлгүйтсэн, үнийн өсөлттэй холбоотой, мөн Их Британийн Ерөнхий сайд санхүүч Жеффри Эпштейнтэй холбоотой байсан ч АНУ-д суух Элчин сайдаар томилогдсон Питер Манделсоны дуулиантай холбоотой юм.

2026 оны зургаадугаар сард Их Британичуудын 68%  Кэйр Стармерын засгийн газрын үйл ажиллагааг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа бол бүрэн эрхийн хугацаа эхлэхэд энэ нь 30 хувь байсан.

Санал асуулгын дүнгээс үзвэл, Найжел Фаражийн баруун жигүүрийн Их Британийн Шинэчлэлийн нам сүүлийн саруудад иргэдийн дунд хамгийн их дэмжлэг авч байгаа юм. Сонгуульд сонгогчдын 25-30 хувийн санал авна гэж найдаж байсан бол Лейбористууд сөрөг хүчний Консерватив намтай тэнцэж 20 хувийн санал авна гэж найдаж байна.

Гэсэнч Эндрю Бернхэм Хөдөлмөрийн намын даргаар сонгогдвол намын дэмжлэг 28-30 хувьд хүрч магадгүй гэсэн таамаглалыг тавдугаар сард явуулсан санал асуулгаар харуулжээ.

Эндрю Бернхэм нөхөн сонгуульд ялалт байгуулснаа Их Британийн бүхэл бүтэн эргэлтийн цэг гэж аль хэдийн нэрлэсэн. “Хоёр дахь боломж гэж байхгүй, харин одоо хагархай, хар бараан улс төр рүү хөтлөх замаас хол, эв нэгдэл, итгэл найдвар дээр суурилсан шинэ улс төр байгуулах боломж байна” Эндрю Бернхэм хэлсэн байна.

Улс төр судлаач, Британийн улс төрийн шинжээч, Вестминстерийн Telegram сувгийн хөтлөгч Василий Егоров мөн Стармерыг огцрох болсон гол шалтгаан нь нөхөн сонгуульд Бернхэм ялсныг дурджээ.

Их Британид огцрох асуудлыг хэрхэн тайлбарлаж байна вэ?

Найжел Фараж хэдийнэ ээлжит бус сонгууль явуулахыг уриалсан. Тэрээр Хөдөлмөрийн намын шинэ дарга намын дотоод санал хураалтаар бус ард түмний санал хураалтаар дэмжлэг авах ёстой гэжээ. “Энди Бернхэмд улс орныг удирдах эрх мэдэл байгаа мэт дүр эсгэх нь инээдтэй хэрэг” Их Британийн Шинэчлэлийн намын дарга Найжел Фараж хэлсэн байна.

Сонирхуулахад, Эндрю Бернхэм Мэйкерфилдийн нөхөн сонгуульд Их Британийн Шинэчлэлийн намын Роберт Кенионыг ялсан юм. Гэсэн хэдий ч Фаражын хэлснээр, энэ ялалт нь Ерөнхий сайдад ердөө 25 мянган сонгогч саналаа өгсөн тул нийт Британичуудын дунд боломжит Ерөнхий сайдыг дэмжсэн гэсэн үг биш юм.

Английн Ногоон нам, Уэльсийн удирдагч Зак Полански ч Стармерыг огцорсны дараа Засгийн газрын чиглэлийг өөрчлөх шаардлагатай байгаа талаар ярьжээ. "Хагас арга хэмжээ авах, түр зуурын шийдэл гаргах цаг аль хэдийнээ өнгөрсөн. Хэрэв Бернхэм дараагийн Ерөнхий сайд болвол тэр шийдэмгий байх ёстой, эс тэгвээс тэр бүтэлгүйтэх болно" гэж Полански онцлон тэмдэглэснээр Эндрю Бернхэм Ерөнхий сайдаар томилогдох боломжтойг хүлээн зөвшөөрөв.

Стармерыг огцрох тухай дэлхий нийт юу ярьж байна вэ?

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп үйл явдлын өмнөхөн Кейр Стармерыг огцрох тухай урьдчилан тодорхойлсон шинж чанарын талаар ярьсан. Тэрээр “Кейр Стармер Их Британийн Ерөнхий сайдын албан тушаалаасаа огцорно. Тэрээр цагаачлал, эрчим хүч гэсэн хоёр тал дээр бүтэлгүйтсэн”  гэсэн байна.

ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн тусгай төлөөлөгч Кирилл Дмитриев мөн Кейр Стармерын цагаачлалын бодлого, гэмт хэрэгтэй тэмцэх тал дээр алдаа гарсныг онцолсон байна. Тэрээр Их Британийн Ерөнхий сайдыг огцрохыг “Европ дахь дайныг өдөөн турхирагчдад өгсөн чухал дохио” гэж нэрлэжээ.

Шинэ Ерөнхий сайд гарч ирсэн Орос-Британийн харилцаа өөрчлөгдөхгүй байх магадлалтай гэж Төрийн Думын Олон улсын харилцааны хорооны нэгдүгээр орлогч дарга Дмитрий Новиков анхааруулжээ.

Их Британи хэзээ шинэ Ерөнхий сайдтай болох вэ?

“The Guardian” сонинд мэдээлснээр, Хөдөлмөрийн намын шинэ даргыг сонгох сонгууль энэ зун болох бөгөөд шинэ Ерөнхий сайд наймдугаар сарын сүүлчээр ажлаа хүлээн авна. Энэ нь парламентын танхим зуны завсарлагааны дараа ажилдаа орохоос өмнө буюу есдүгээр сарын 1-нээс өмнө болно.

Гэсэн хэдий ч Засгийн газрын тэргүүнийг долдугаар сарын дундуур томилж магадгүй гэж The Guardian сонины улс төрийн дэд редактор Жессика Элготт үзсэн байна. “Энди Бернхэмийг долдугаар сарын 17-ны өдөр Ерөнхий сайдаар томилох боломжтой” Жессика Элготт тэмдэглэжээ.

Эндрю Бернхэмийн өрсөлдөгч байхгүй байгааг улс төр судлаач Василий Егоров мөн онцолжээ. “Урьдчилан таамаглаагүй нөхцөл байдлыг эс тооцвол Бернхэм Ерөнхий сайд болно” улс төр судлаач, Британийн улс төрийн шинжээч, Вестминстерийн Telegram сувгийн зохиогч Василий Егоров бичсэн байна. Тэрээр мөн Хөдөлмөрийн намын боломжит удирдагчийг нөхцөл байдалд амархан дасан зохицож чаддаг улстөрч гэж тодорхойлсон байна. Жишээлбэл, Бернхэм өмнө нь тус улсыг Европын Холбоонд (ЕХ) буцаж ирэхийг уриалж байсан боловч Засгийн газрыг удирдах боломж нь нэмэгдсэний дараа энэ байр сууриа орхисон.

Үүнтэй холбоотойгоор шинэ Ерөнхий сайд сонгуулийн тогтолцоонд шинэчлэл хийх эсэх нь тодорхойгүй байна. Тэр өмнө нь пропорциональ байхыг уриалсан. "Гэхдээ энэ нь мэдээж улс төрийн хувьсгал, хоёр зуун жилийн турш оршин тогтнож ирсэн тогтолцоог өөрчлөх бөгөөд энэ нь гол намуудын саналыг алдахад хүргэнэ" гэж Василий Егоров тайлбарласан байна.

Бернхэмийн Засгийн газар Стармерынхаас арай илүү зүүний чиг хандлагатай байх магадлалтай бөгөөд ирээдүйн Ерөнхий сайд зардлаа нэмэгдүүлэхэд бэлэн байгаа ч томоохон өөрчлөлтүүдийг хүлээх хэрэггүй гэж улс төр судлаач дүгнэжээ. Мөн тус улсын эдийн засаг эсвэл цагаачлалын бодлого эрс сайжирна гэж төсөөлөхөд бэрх бөгөөд Украиныг дэмжихэд ямар нэгэн өөрчлөлт гарна гэж найдаж болохгүй. Энэ нь аажмаар явагдах болно гэж бодож гэсэн байна.

Эх сурвалж: polit.mn