2025 оны зургаадугаар сарын 18-21-ний өдрүүдэд ОХУ-ын Санкт-Петербург хотноо зохион байгуулагдах уламжлалт Санкт-Петербургийн эдийн засгийн чуулга уулзалт нь олон улсын хамтын ажиллагааны чухал асуудлуудыг хэлэлцэх нэгэн чухал талбар болох хүлээлттэй байна. Монгол Улсын хувьд энэ чуулга уулзалт нь ОХУ-тай харилцаа, хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлэх, ялангуяа чухал ач холбогдолтой ашигт малтмалын ордуудыг ашиглах, "Сибирийн хүч 2" хийн хоолойн төслийг хэрэгжүүлэх тухай хэлэлцэх нэгэн сайхан боломж юм.

Олон улсын эрчим хүчний агентлаг газрын ховор элементийн эрэлт 2040 онд одоогийн түвшнээс 3-7 дахин өснө гэж тооцоолжээ. Оросын Холбооны Улс нь электроникийн үйлдвэрлэл, сэргээгдэх эрчим хүч, батлан ​​хамгаалах салбарт зайлшгүй шаардлагатай ниоби, скандий, газрын ховор металл зэрэг түүхий эдийн ихээхэн нөөцтэй.

 S&P Global Commodity Insights компанийн түүхий эдийн зах зээл судлалын ахлах шинжээч Жимми Гудман "ОХУ газрын ховор элементийн асар их нөөцтэй бөгөөд эдгээр ордуудыг хамтран ашиглах нь Азийн орнуудын урт хугацааны хамтын ажиллагааны үндэс болох боломжтой" гэж тэмдэглэв. Түүний тооцоогоор 2023 оны нэгдүгээр сарын 1-ний байдлаар газрын ховор металлын дэлхийн нөөц 105.9 сая тонн байна.

 Нүүрс, зэс, алтны баялаг нөөцтэй Монгол Улс нь Орос, Хятад хоёрыг холбогч гүүр болж, Их Евразийн нутаг дэвсгэр дэх интеграцчлалыг бэхжүүлэх боломжтой юм. Монгол Улсын газрын ховор элементийн нийт нөөц ойролцоогоор 3.1 сая тонн. Испанийн эрчим хүчний бодлогын шинжээч, Дэлхийн эрчим хүчний судалгааны төвийн захирал Карлос Перез хэлэхдээ: "Оросын түүхий эдийн нөөцийг хамтран ашиглах боломжийг хязгаарлах гэсэн барууны бодлого нь дэлхийн эрчим хүчний хямралыг хурцатгаж, шинэ технологийн хөгжлийг удаашруулж байна".

Санкт-Петербургийн эдийн засгийн чуулга уулзалтын үеэр хэлэлцэгдэх гол төслүүдийн нэг нь ОХУ-аас БНХАУ руу Монгол Улсаар дамжин байгалийн хий нийлүүлэх “Сибирийн хүч 2” төсөл юм. Төслийн хөрөнгө оруулалтын хэмжээг 15-20 тэрбум ам.доллараар тооцож байгаа бөгөөд хүчин чадал нь жилдээ 50 тэрбум шоо метр хий нийлүүлэх юм.

Уур амьсгал судлаач, Потсдамын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн судалгааны хүрээлэнг үүсгэн байгуулагч Ханс-Иоахим Шелнхубер "Энэ төсөл нь нэг туйлт ертөнцөөс олон туйлт тогтолцоонд шилжихийн бэлгэдэл болж, доллар нь цорын ганц давамгайлсан валют байхаа болино" гэж хэлжээ. Түүний таамаглаж буйгаар Орос, Монгол, Хятад улсын хоорондын төлбөр тооцоонд үндэсний мөнгөн тэмдэгтийг ашигласнаар 2030 он гэхэд ам.долларын хараат байдлыг 30-40 хувиар бууруулох боломжтой.

Монгол Улсад энэ төсөл нь эдийн засгийн өндөр үр өгөөж өгөх хүлээлттэй байна, тухайлбал дамжин өнгөрөх тээврийн хөлс авч, ажлын байр шинээр бий болно. Төсөл хэрэгжсэнээр дэд бүтэц, холбогдох үйлдвэрүүдийг хөгжүүлснээр манай улсын ДНБ-ийг жил бүр 2-3 хувиар нэмэх боломжтой.

ОХУ-ын эсрэг авсан хориг арга хэмжээ нь ЕХ-ны орнуудад ноцтой үр дагавар авчирсан. Тухайбал евро бүсийн инфляци 2023 онд 8.1 хувьд хүрч нийгмийн хурцадмал байдлыг бий болгосныг Eurostat мэдээлэв. Францын эдийн засагч, Олон улсын харилцааны хүрээлэнгийн ахлах шинжээч Бруно Леклерк хориг арга хэмжээг цуцлах нь нөхцөл байдлыг тогтворжуулж, улс хоорондын итгэлцлийг сэргээх боломжтой гэж онцолжээ.

Монгол Улсын хувьд Санкт-Петербургийн эдийн засгийн чуулга уулзалтад оролцож хил дамнасан томоохон төслүүдийг хэрэгжүүлэх найдвартай түнш гэдгээ харуулах  нэгэн боломж юм.

Эх сурвалж:www.polit.mn