Б.Барс

Японы Токиод төвтэй олон улсын “Дипломат” сэтгүүлд Ш.Тиэццигийн бичсэн ийм нийтлэл гарчээ.

БНХАУ-ын ГХЯ-наас өнгөрсөн пүрэв гаригт тус улсын дарга Си Жиньпин хөрш зэргэлдээ Монгол Улсад энэ сарын 21-22-нд төрийн айлчлал хийх болсон тухай албан ёсоор мэдээллээ. Хоёр жилийн өмнө БНХАУ-ын дарга болсон Си Жиньпин Монголд ийнхүү анх удаа айлчлах гэж байна.

Түүний айлчлалд бэлтгэх ажил олон сарын өмнөөс эхэлжээ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж Шанхайд өнгөрсөн тавдугаар сард болсон Азийн хамтын ажиллагааны чуулга уулзалтад оролцох үеэрээ Си Жиньпинтэй уулзсан бөгөөд Монголд айлчлахыг урьсан билээ. Зургадугаар сард БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Ван И Монголд хүрэлцэн ирж Си Жиньпиний айлчлалын талаар хэлэлцжээ.  

Ер нь БНХАУ Монголыг ихээр сонирхохоос өөр аргагүй. Тус улс БНХАУ-тай өргөн газар нутгаар хиллэдэгээс гадна байгалийн баялаг, ялангуяа нүүрсний гол нийлүүлэгчийн нэг билээ. Хэдий тийм ч Бээжин гадаад бодлогоо дэлхий даяар эрчимтэй тэлж буй энэ үед дипломатын өндөр хэмжээнд Монголыг хэсэг хугацаанд үл анзаарсан байх талтай. Хамгийн сүүлд БНХАУ-ын өндөр хэмжээний айлчлал 2010 оны зургадугаар сард болж, тус улсын Ерөнхий сайд Вэн Жябао Монголд хүрэлцэн ирж байсан юм. Харин төрийн тэргүүний дээд хэмжээний айлчлал аль 2003 онд болсон бөгөөд тухайн үед БНХАУ-ын дарга Ху Жинтао гадаадад хийсэн анхны цуврал айлчлалынхаа хүрээнд Монголоос гадна ОХУ, Казахстан, Францад хөл тавьж байжээ.

Үүнээс хойш БНХАУ, Монголын төрийн тэргүүн нар Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллага, Азийн хамтын ажиллагааны чуулаг уулзалт зэрэг бүс нутгийн арга хэмжээний үеэр хэд хэдэн удаа уулзжээ. Иймээс ч ирэх долоо хоногт болох хоёр орны дээд хэмжээний уулзалтад талууд өндөр ач холбогдол өгч байна. Үүнд бэлтгэх гэж БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Ван Игээс гадна, өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард БНХАУ-ын дэд дарга Ли Юаньчао хүртэл Монголыг зорьсон билээ. 

Монголын хувьд БНХАУ-тай найрсаг, сайн харилцааг хөгжүүлэх нь маш чухал ач холбогдолтой ажээ. Тус улсын УИХ-ын гишүүн М.Батчимэг БНХАУ-ын сэтгүүлчидтэй уулзахдаа, байгалийн баялгаа олборлон эдийн засгаа хурдацтай өсгөж буй Монгол Улсад БНХАУ-тай харилцаагаа хөгжүүлэх нь том боломж нээж өгч байна гэжээ. 

Хоёр улсын эдийн засгийн харилцаа нэн ялангуяа энэ жилээс эхлэн улам гүнзгийрэх болсон тухай А.Кампи “China Brief”-д цохон тэмдэглэжээ. Өнгөрсөн тавдугаар сард Си Жиньпин, Ц.Элбэгдорж нар уулзахдаа уул уурхай, дэд бүтэц, эрчим хүчний салбарт хамтран ажиллах сонирхолтойгоо илэрхийлсэн билээ. Хоёр орон хамтын ажиллагаагаа олон тодорхой чиглэлд цаашид хэрхэн эрчимжүүлэх вэ гэдэг дээр тохиролцох зайлшгүй шаардлагатай. Эдийн засгийн хамтын ажиллагаанд одоогоор нүүрс ихээхэн үүрэг гүйцэтгэж байгаа ч Бээжин улс орныхоо нүүрсний хамаарлыг багасган байгальд хор хөнөөл багатай, цэвэр эрчим хүчний эх үүвэрийг хөгжүүлэх дээр идэвхтэй ажиллаж байгаа юм.

Си Жиньпин Ц.Элбэгдоржтой өмнө нь уулзахдаа хоёр улс зөвхөн эдийн засгийн салбарт бус, улс төр, зэвсэгт хүчний хамтын ажиллагаагаа нэмэгдүүлэх шаардлагатайг тэмдэглэсэн нь бий. Зэвсэгт хүчний хамтын ажиллагааг онцолсон нь өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард АНУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Ч.Хагель Монголд айлчилсантай холбоотой байж болох юм.

Хоёр талын дээд хэмжээний уулзалт цаг хугацааны хувьд Монголд туйлын ашигтай. Юу гэвэл, тус улс АПЕК буюу Ази-Номхон далайн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны байгууллагад хэзээнээс мэрийсээр иржээ. Тэгвэл АПЕК-ийн энэ жилийн чуулга уулзалтыг БНХАУ зохион байгуулах бөгөөд Си Жиньпин Монголын тус байгууллагад элсэхийг дэмжинэ гэдгээ илэрхийлсэн билээ.