Т.САЙХАН

“Зууны мэдээ” сонин салбар, салбарын тэргүүлэгчид, шинийг санаачлагчдыг “Leader ships forum” буландаа урьж, МонголУлсын хөгжлийн гарц, боломжийн талаар ярилцаж, тэдний сонирхолтой шийдэл, санаануудыг уншигчиддаа хүргэдэг билээ. Энэ удаагийн зочноор УДЭТ-ын найруулагч, Соёлын тэргүүний ажилтан Ч.Түвшинг урьсан.  Түүний ярилцлагаас онцлох 10 эшлэлийн хүргэж байна. 

-Театрын урлаг хөгжихөд боловсон хүчин хамгийн чухал. Жил бүр урлагийн сургуулиас мэргэжлийн жүжигчин гэсэн дипломтой олон хүүхэд төгсдөг. Тэдний ихэнх нь босго өндөртэй УДЭТ-т ажиллах хүсэлтэй. Бид тэднээс “сорчилж” авдаг.

-Залуу уран бүтээлчдээ бид залуу урлагийн төлөө гэх сэтгэл нь “амьд” байгаа дээр нь дэмжиж, урам өгөх ёстой. Жинхэнэ хийх ёстой, театрын урлагаар амьсгалах ёстой үед нь тохирсон дүрийг нь харамгүй өгөх  ёстой гэж боддог. Залуу нас хүний хамгийн эрчимтэй, шатаж явдаг цаг хугацаа. -Би хэдийгээр 50 нас руу дөхөж байгаа ч өөрийгөө залуу байна гэж боддог юм. Хүн төрөлхтний оюуны их ертөнцөд 50 нас юу юм бэ. Замбуу тив үүссэн хэчнээн мянган жилийн дотор 50 гэдэг тоо юу ч биш.

-Театр маань Оросын болон дэлхийн алдартай жүжгүүдийг 87 жилийн турш тавьсаар ирсэн. Бид дэлхийн утга зохиолтой мөр зэрэгцэн алхах нь зүй ёсны хэрэг. Нөгөө талаас үндэсний бүтээл ховордсон энэ үед орчуулгын бүтээл тавихаас өөр аргагүй.

-Ардын хувьсгал, аж үйлдвэрийн хувьсгал, инновацийн хувьсгал гарсан. Харин сэтгэлгээний хувьсгал яагаад гарахгүй байна вэ. Бид аливааг өөр өнцгөөс харж, хорвоо ертөнцөд нэр алдраа цуурайтуулсан бүтээл хийж яагаад чадахгүй байна вэ.

-Мөн монгол ахуй, ухамсарыг нь хадгалсан орчуулга хийх хэрэгтэй байна.  Жишээлбэл, гадаад хүмүүсийн хэзээ ч сонсоогүй үг хэллэг монгол жүжиг олон бий. Түүнийг хэрхэн ойлгуулах вэ. Тэгэхээр бид бүтээлээ гадагшаа гаргахын тулд эхлээд эрдмийн баг байгуулах ёстой.

-Үүнээс гадна урлаг хөгжихөд шүүмжлэл чухал үүрэгтэй. Даанч манайд тун цөөхөн юм. Мөн шүүмжлэлээс гадна мэтгэлцдэг байвал театрын урлаг хөгжинө. Учир нь нэг хүн зөвхөн өөрт төрсөн сэтгэгдэл, мэдлэгийн хүрээнд шүүмжлэхэд учир дутагдалтай. Харин нөгөө талаас өөр өнцөг гарч ирээд ярилцах, мэтгэлцэх зарчмаар явбал илүү өгөөжтэй, эргээд эерэг үзүүлэлтийг театрт авчирна  гэж боддог.

-Миний хувийн бодлоор манай уран бүтээлчид дуулалт, хошин төрөл рүү илүү хошуурч байна. Хөнгөн хэлбэр рүү хэтэрхий орох вий гэж би эмээдэг. Нэг бодлын тэднийг буруутгах бас хэцүү байна.

-Театрын хөгжлийг тодорхойлох дараагийн үе шат нь үйлдвэр анги буюу арын албаныхан. Манай их, дээд сургуулиуд жүжигчин, найруулагч гэсэн үндсэн мэргэжлээ л бэлтгээд байдаг. Харин жүжигчний хувцсыг урлах оёдолчин, сайхан харагдуулах нүүр хувиргагч, гэрэлтүүлэгч, тайз засагч гэсэн хүмүүсийг мартчихсан. Үнэндээ театрын арын албанд уран бүтээлчдийн ар гэрийнхэн л ажилладаг.

Тайз засагч гэдэг мэргэжил театрын хувьсал, хөгжилд их чухал үүрэгтэй. Уг нь хүний амь нас хариуцдаг, хортой нөхцөлд ажилладаг өндөр зэрэглэлийн мэргэжил юм. Харанхуйд ажиллана гэдэг асар том эрсдэл дагуулна. Нэг буруу хөдөлгөөн хийхэд л нэг хүний амь насыг хөнөөчихөж болно. Тиймээс өндөр мэдрэмж, ухаан шаарддаг. Гэтэл цалин нь 400 мянга ч хүрэхгүй юм.

Эх сурвалж:www.polit.mn