Д.Болор

УИХ-ын гишүүн Я.Содбаатартай ярилцлаа. Тэрээр урт нэртэй хуульд өөрчлөлт оруулах тухайд шүүмжлэлтэй хандаж байгаа юм.

-Ээлжит бус чуулган хуралдсан шалтгаан нь эдийн засгийн нөхцөл байдалд дүгнэлт өгч, шуурхай арга хэмжээ авах, Тэр зорилгоо биелүүлж чадах болов уу?

-Эдийн засагт ноцтой хүндрэл үүсэх шинж тэмдэг харагдаад байна. Нийгэм эдийн засгийн байдлын хүндрэл юунаас эхэлж үүссэн бэ гэдэг оношийг зөв тавих ёстой. Өөрөөр хэлбэл, өнөөгийн эрх баригчид үүсээд байгаа нөхцөл байдалд зөв онош тавьж, эмчилж чадах уу гэдэгт анхаарлаа хандуулах учиртай юм. Оношоо зөв тавьсан бол авч байгаа арга хэмжээний эхний үр дүн энэ оны төгсгөл гэхэд гарах учиртай. 2008 оны сонгуулийн дараа дэлхийн эдийн засаг хямарсан. Түүний давалгаа Монгол Улсад орж ирсэн. Тэр үед эдийн засгийн хямралыг давах төлөвлөгөөг УИХ-аар батлуулж, зөв онош тавьж чадсан учраас түүртэлгүй давсан юм. АН-ынхан оношоо буруу тавиад байна. Засгийн газрын мэдээлж байгааг сонсохоор өмнөх Засгийн газрын буруу мэтээр тайлбарлах, эсвэл гадаад хүчин зүйлийг буруутгах шинжтэй. Өөрсдөө энхийн цагаан тагтаа мэтээр тайлбарлах гэж оролдох юм. Бодит байдалд арай өөр. Харин ч гадаад хүчин зүйл, гадны улс орнуудын эдийн засаг тогтворгүй байна. Өөрсдөө эхлээд дүгнэлт хиймээр байна. Үнэхээр гадаад хүчин зүйлээс болов уу, эсвэл бид юун дээр алдсан бэ гэдгээ дүгнэж ярилцмаар. Гал унтраах маягаар ингэж хандаж болохгүй. Гадны хөрөнгө оруулагчид аль салбарт хөрөнгө оруулбал миний хөрөнгө өсөх вэ гэдгийг мэдэхгүй учраас хүлээлт үүсчихээд байна.

-Ээлжит бус чуулганаар төсвийн тодотгол хэлэлцэж, эдийн засагт зөв онош тавих учиртай гэж байна. Гэтэл энэ таван хууль хэр үр дүнтэй байх юм бол. Төсвийн тодотголыг ээлжит бус чуулганаар ярилцах болов уу?

-Нийгэм, эдийн засгийн хямрал үүссэн. Үүнийг даван туулахын тулд бүгдээрээ ярилцаад, зөв гарцаа хайя. Танай, манай нам гэхгүйгээр ярилцъя гэсэн санааг МАН гаргаж, ээлжит бус чуулганыг өнгөрсөн сард хуралдуулъя гэж байсан юм. МАН-ын тавьсан шаардлагын дагуу ээлжит бус чуулган эхэлсэн ч сарын дараа хуралдаж байна. Тэгэхээр таны асуусан шиг ээлжит чуулганаар ирэх оныхоо төсвийг хэлэлцэх үеэр энэ оны төсвийн тодотгол хийх хэмжээнд орчихлоо. Үүнийг дагасан хүндрэл гарах нь тодорхой. Ээлжит бус чуулганы үеэр хэлэлцэх асуудлууд нь өнөөгийн нийгэм, эдийн засгийн хямралаас шууд гарах хуулиуд биш. Өөрөөр хэлбэл, бид яаралтай төсвийн тодотголоо хийж,  төрийн албаны үргүй зардлаа багасгах, үр ашиггүй хөрөнгө оруулалтаа танахын зэрэгцээ, цалин тэтгэврээ нэмж байж, иргэдийн худалдан авах чадварыг бууруулахгүй байхад анхаарах ёстой.