Х.Оюунболд Израйлийн бүлэг шинжээчдийн хийсэн судалгаа болон шинжилгээгээрбид бүхний  бодож байснаас  “Хомо сапиенс” нь хамаагүй эрт  80 мянган жил буюу  185 сая  жилийн өмнөбайсан  Африк тивийн гарч суурьшин амьдарч байсан нь тогтоогджээ. Шинжлэх ухааны “Science” сэтгүүлд саяхан хэвлэгдсэн энэ судалгааны ажлыг удирдсан  Тель Авивийн  их сургуулийн профессор Израэл Хершковитз ВВС агентлагт ярихдаа “ Хүн төрөлхтөн хүний хөгжлийн түүхийг дахин шинээр бичих хэрэгтэй болжээ. Дан ганц бидэнд зориулж биш тэгэхэд Африк тивээс гарч амьдарсан бусдад зориулж бичих шаардлагатай болж гэсэн байна.  Энэ судалгааны ажилд оролцсон Лондонгийн байгалийн түүхийн музейн профессор Крис Стрингер энэ нээлт нь удаан хугацааны турш хүн төрөлхтөн Африкаас гарч 130 мянган жилийн өмнө суурьшсан  гэж итгэж ирсэнтэй зөрчилдөж байна гэж ярьжээ. Тэрээр энэ шинэ хугацаа нь хомо сапиенстэй  холбоотой олз нь  баруун Азийн  эртний бүс нутагт байж болохыг харуулж байна  онцлов. Шинэ энэ нээлт нь орчин үеийн хүмүүс   одоо устаж мөхсөн өөр төрлийн хүмүүстэй олон жилийн турш харилцан эвцэлдсэнээр үүссэн байж болох юм гэсэн таамаглалыг дэвшүүлж байгаа юм. Энэ таамаглал нь саяхан олдсон олдвортой таарч байгаа болон генетикийн судалгаа нь тэднийг Африк тивээс эрт гарсан  болохыг харуулж байгаа аж. Эрүү Судлаачид 2002 онд Израйлийн баруун толгод  Монте Кармелод дахь Мислия агуйгаас олдсон  найман шүдтэй эрүүний хэсгийг шинжилжээ. Эрүү нь тэр үед амьдарч байсан зарим нэг төрлийн хүн төрөлхтнөөс илүүтэйгээр  орчин үеийн хүнд хамаарагдах юм шиг санагдсан байна.  Археологичдийн эхний энэ таамаглал нь үнэн зөв гэсэн дүгнэлтийг олон улсын шинжээчдийн баг нотолжээ. Эрүүний нь орчин үеийн хүнд хамаарна гэсэн таамаглалыг батлахын тулд  судлаачид компьютержсэн томографийн скайнерийг ашигласан байна. Ингэснээр 3D виртуал загварыг гарган авч Африк,Европ, Азиас олдсон эртний хүний чулуужсан эрүү болон орчин үеийн үеийн хүнийхтэй харьцуулсан харьцуулалтыг хийжээ. Олон удаа скайнераар шинжилсний эцэст судлаачдад одоогийн хүн төрөлхтөнтэй холбосон ганц холбоог илрүүлснээр  шүдний титмийн доор байх сүлжмэл эдийг судлах боломжийг өгсөн байна.   Эрүүний ясны насыг тодорхойлох  ажлыг гурван өөр аргаар  нэг нэгнийхээ шинжилгээний хариуг мэдэх боломжгүй өөр өөр лабориторид хийсэн. Ингэснээр чулуужсан үлдэгдэл нь 177- 194 сая жилийн настай гэж тодорхойлсон хариу гарчээ. Үүнээс өмнө хийж байсан судалгаагаар  археологийн малталтаар  Израйль, Схул болон Кафзегээс олдсон Африк тивээс гарч суурьшсан маш эртний  хүн төрөлхтний үлдээсэн баримт нотолгоо нь  90-125 сая жилийн настай гэж тооцоолж байсан юм. Таарч тохирсон баримт нотолгоо Мислиягаас олдсон олдворыг тус бүс нутагт 250  болон 140 сая жилийн хэрэглэж байсан чулуун багаж хэрэгслийн хамт олсон байна.  Энэ төрлийн чулуун зэвсэг нь орчин үеийн хүн төрөлхтөн тус бүс нутгаар тархсан бөгөөд энэ нь манай хүн төрөлхтөн  агуйгаас  олдсон олдворын  үеэс өмнө Африк тивээс гарч суурьшсан болохыг гэрчилж байна. Үүнээс өмнө  энэ тивээс гарч нүүдэллэсэн эртний хүний  нүүдлийн баримт нотолгоо Ойрхи Дорнодын бүс хүрснээр хязгаарлагдаж байсан юм. Гэвч сүүлийн жилүүдэд Евроази руу чиглэсэн эртний нүүдлийн цуваа итгэж байснаас ирсэн болохыг харуулсанБНХАУ-ын газар нутгаас нэн эртнээс 80-120 сая жилийн настай гэж тооцоолсон орчин үеийн хүний чулуужсан олдвор олдсон байна. Мөн генетикийн судалгаа нь африкийн оршин суугчид болон бидний хувьслын хамаатан садан неандертал төрөлтэй эртнээснийлсэн болохыг  харуулдаг билээ. Өнгөрсөн жил бүлэг судлаачид    219 болон 460 сая жилийн өмнө нийлсэн Германаас олдсон неандерталийн үлдэгдлээс гаралтай  талаар баримт нотолгоог хэвлүүлсэн байна.  Үүнтэй адилхан Африкийн  оршин суугчид  Сибирь дэх Алтай бүс нутагт100 сая жилийн тэртээ амьдарч байсан неандартал төрлийн хүмүүстэй нийлсэн талаар шинж тэмдгийг  2016 онд олж байжээ.Профессор Израэл Хершковитз “Бидэнд яаж таарч нийлж байсныг нь мэдэхгүй олон шинэ баримт нотолгооны хэсгүүд их байсан” гэж хэллээ. Харин шинэ олдвор олсоноор бүгд эмх цэгцтэй болж, байраа оллоо. Энэ нүүдэл нь магадгүй 250 сая жилийн өмнө Мислия агуйгаас багаж хэрэгсэл олдсон хугацааг харгалзан үзвэл болсон байх гэж нэмж хэлсэн байна. Гэвч  Мислиягаас агуйгаас олсон африкийн хомо сапиенсийн анхны нүүдэл устаж мөхсөн гэж үзжээ. Генетикийн болон археологичдийн судалгаа Африк тивээс гарч нүүдэллэсэн өнөөгийн хүн төрөлхтний өвөг дээдэс  60 мянган жилийн өмнө хийсэн нүүдлээр бий болсон гэж нотолж байгаа юм.   Эртний энэ нүүдэлчдийн цусны бүлгийн нотолгоог бидний  генээс олж авах гэсэн ихэнх судалгаа шинжилгээ нь бүтэлгүйтэж байсан билээ. Харин өөр бусад нээлт нь Африк дахь хүн төрөлхтөн нь  орчин үеийн хүн болж хувирахын тулд бие махбодын хувьд хөгжсөнийг нотолдог ажээ. Өнгөрсөн жил  бүлэг судлаачид 315 сая жилийн өмнө амьдарч байсан гэж тооцоолж байгаа  Маррокогоос хомо сапиенсийн хөгжлийн анхны хувилбарыг гэрчлэх чулуужсан олдвор олсноо мэдэгдэж байсан.  Энэ нь эртний 200 сая жилээс их настай нь ерөнхийдөө  манай хүн төрөлхтний үүсэлгэж тооцдог  Этиоп болон Омогоос олдсон генетикийн судалгаан дээр тулгуурлан 195 сая жилийн настай гэж тооцоолсон  чулуужсан үлдэгдлийн олдвороос ч түрүү үеийнх юм. Эх сурвалж:www.polit.mn