Хотыг хуваах асуудлыг дэмжинэ, дэмжихгүй

2025-05-07
Нийтэлсэн: Админ
 3 мин унших

Т.БАТСАЙХАН

УИХ-ын гишүүн Ж.Алдаржавхлан Хот байгуулалтын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүлсэн. Хуулийн төсөлд хот, тосгоны ерөнхий болон хэсэгчилсэн төлөвлөгөөг боловсруулахдаа хуульд заасан шаардлагад зайлшгүй нийцүүлэх зохицуулалтыг тусгажээ.  Улмаар Улаанбаатарыг 14 хотод хуваахаар болсон. Гэхдээ бэлтгэл ажлыг хангах учир 1-2 жилийн хугацаа шаардлагатайг хэлж байгаа.  Хот байгуулалтын тухай  хуультай холбоотойгоор  УИХ-ын гишүүн Д.Батлут, П.Сайнзориг нар ямар байр суурь илэрхийлснийг хүргэе.

 

П.Сайнзориг: Орон нутагт тойрог усалдаг улстөрчид хотыг 14 хуваахыг хүсэхгүй байна

-Орон нутагт сонгуулийн тойргийг усалж байдаг улс төрчдийн сонирхол Улаанбаатар хотыг 14 хуваахыг хүсэхгүй байгааг шулуухан хэлье. Намын анхан шатны нэгж дээрх улс төрийн эрх мэдлээ алдахгүй гэсэндээ эсэргүүцлээ. Учир нь энэ хуультай хамт намын бүтцийг ч өөрчилнө.  Энэ хуулийн зорилго нь иргэд орон нутгийн сонгуулиар хотын даргаа өөрсдөө сонгодог болох, төрийн үйлчилгээг иргэдэд ойртуулах, иргэд хороондоо буюу амьдардаг орчиндоо ямар өөрчлөлт хийхийг өөрсдөө шийддэг болно.  Иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах бололцоог бүрдүүлэх зорилготой. Одоо дүүргүүдэд байгаа чиг үүргийг хот руу шилжүүлнэ. Энэ хуулийг өмнөх парламент баталчихсан. Мөн хот нийтийн аж ахуй буюу орчин тойрны асуудлыг иргэдийн оролцоотойгоор Дүүргийн засаг дарга шийддэг болно. Нийслэлийн Засаг дарга шийдэхээ болино. Хэн ч уншаагүй. Олон нийт уншаагүй, сэтгүүлчид уншаагүй, хууль тогтоогчид ч судлаагүй байна. Төвийн зургаан дүүргийг 14 болголоо хэмээн зарим хүн шоолонгуй ярьсан. Гэтэл зарим дүүрэг 5000 хүнтэй. Зарим нь 500 мянган хүнтэй байна. Нэг засаг даргатай, Засаг даргын тамгын газар нь адилхан. Гэхдээ ижил үйлчилгээг иргэдэд хүргэж чадах уу.  Уг нь төрийн үйлчилгээг иргэдэд ойртуулах гээд байгаа юм. Нохой, муур, хог, ногоон байгууламжаа иргэд өөрсдөө шийдэх боломжтой болсон. Үүнийг бүдгэрүүлж байгаа нь туйлын харамсалтай. Ирэх сарын 1-нээс Улаанбаатарыг 14 хотод хувааж, засаг захиргааны нэгж өөрчлөгдөх асуудлыг 1-2 жилээр хойшлуулаасай. Энэ хооронд бэлтгэлээ хангая.  Хот бүр ИТХ-тай байх уу гэх мэтийг бүгдийг хуульд биччихсэн. Хэн ч уншаагүй. Олон нийт уншаагүй, сэтгүүлчид уншаагүй, хууль тогтоогчид ч судлаагүй байна. ИТХ-ын Хотын зөвлөл болгох шилжилтийн зохицуулалтыг хийчихсэн.

 

Д.Батлут: Хотыг хуваах нь Үндсэн хуулийн зөрчил болно

-Хот, тосгоны эрх зүйн байдлын тухай хууль Үндсэн хууль зөрчих магадлалтай учраас  хэрэгжилтийг хойшлуулна. Учир нь хуулийн бэлтгэлийг хангаагүй байна. Аймгийг татан буулгахгүйгээр хотын эрх мэдлийг шилжүүлнэ гэжээ. Энэ үед төлөөллийн зарчим алдагдахаас эхлээд олон асуудал үүснэ. Тухайлбал, Орхон аймаг 41 төлөөлөлтэй бол хотын статустай болсноор 21 төлөөлөлтэй болно. Үндсэн хуулийн цэц дээр маргаан дагуулна.

Мөн газар нутаггүй атлаа зарим захиргааны нэгж, нутгийн удирдлага бий болох нь. Энэ нь мөн л Үндсэн хуулийн зөрчил юм. Ажлын хэсгийн ахлагчийн хувьд хуулийн хэрэгжиж эхлэх хугацааг хойшлуулна. Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулахаас нааш энэ хуулийг мөрдөх боломжгүй. Үндсэн хуульд Монгол Улс нь аймаг, нийслэл, сум, дүүрэг, хороо, багт хуваагдана гэж заасан. Энд хот гэж үг байхгүй. Тэгэхээр хот байгуулахаар газар нутаг, засаг захиргаа нь ямар байх вэ гэдэг нь асуудал дагуулна. Эрх шилжүүлэх хэлбэрээр хотын статусыг тодотгосон. Дархан, Эрдэнэт гэх мэт улсын зэрэглэлийн хотуудыг хөндөхөөс өөр аргагүй болно. Одоо эдгээр нь аймгийн статустай байна. Хүн амын тоотой нь төлөөллийн тоог уялдуулсан. Харин хуулийн шинэ төсөлд хот зөвлөлтэй байна, зөвлөл нь 21 төлөөлөлтэй байна гэж заасан. Улаанбаатар хотын эрх зүйн байдлын тухай хуулийг өмнөх парламент баталсан. Ингэхдээ энэ хуулийг хамт баталсан юм. Аймгуудыг хот болгосноор сумууд нь хороо болно. Нийслэл 14 хоттой болох боломж одоогийн түвшинд харагдахгүй байна. Ямар ч бэлтгэл ажил хийгээгүй. Хил хязгаараа заагаагүй байна. Газар нутгийн маргаан үүсэж болзошгүй. Иргэний бичиг баримттай холбоотойгоор бөөн хөрөнгө мөнгө хэрэгтэй. Санхүүгийн асуудал үүснэ.      

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2025 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 7. ЛХАГВА ГАРАГ. № 85 (7582)

 

манай хот тийм ч том хот биш хотыг 2 хувааж болох бх 14 ч дэмий л асуудал л даа,
Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа

Дэлхийн банк санхүүгийн салбарын чиг хандлагыг тодорхойлогч

12 цаг 23 мин
Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ

Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томиллоо

14 цаг 6 мин
Грекийн бурхад Ноён уулд, Хүннүгийн өв Миланд

Fondazione Prada (Прада сан) -гийн “Global Antiquity” үзэсгэлэнгээс хийсэн тэмдэглэл

22 цаг 18 мин
2026.11.13: Улстөрчдийн хэн юу хэлэв?

Өнгөрсөн баасан гарагт УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар ирэх оны төсвийн төслийг хэлэлцэн баталлаа. 

22 цаг 18 мин
Эрдэмтэн Ж.Цэвээний сэтгүүл зүйн үйл ажиллагааны талаар эрдэм шинжилгээний хурал

Орчин цагийн Монголын сэтгүүл зүйг үндэслэгчдийн нэг, их соён гэгээрүүлэгч, эрдэмтэн Жамсрангийн Цэвээний мэндэлсний 145 жилийн ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний хурал 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 16-нд зохион байгуулагдана.

Уржигдар 15 цаг 44 мин
В.Путин, Д.Трамп, Ши Жиньпин нарын уулзалтын талаар юу мэдэгдэж байна вэ?

Владимир Путин, Ши Жиньпин, Дональд Трамп нар түүхэндээ анх удаа Орос, Хятад, АНУ-ын удирдагчдын

Уржигдар 15 цаг 26 мин
Хонконгт зорчих иргэдэд тамхи тээвэрлэхтэй холбоотой хуулийн зохицуулалтыг анхаарууллаа

Хонконгт зорчих иргэдэд тамхи тээвэрлэхтэй холбоотой хуулийн зохицуулалтыг анхаарууллаа

Уржигдар 11 цаг 35 мин
Гэмт хэрэг үйлдсэн УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах заалтын талаар ҮХЦ-д маргаан үүсгэжээ

Гэмт хэрэг үйлдсэн УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах заалтын талаар ҮХЦ-д маргаан үүсгэжээ

Уржигдар 11 цаг 24 мин
Монгол, Оросын хамтарсан судалгаагаар Эгийн голын УЦС-ын төсөл байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй гэсэн дүгнэлт гарчээ

Монгол, Оросын хамтарсан судалгаагаар Эгийн голын УЦС-ын төсөл байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй гэсэн дүгнэлт гарчээ

Уржигдар 11 цаг 18 мин
Улсын нөөцийн хуулийн төслийг Аюулгүй байдлын байнгын хорооны 57.9 хувь дэмжжээ

УИХ-ын нэгдсэн хуралдаанд 2026 оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдөр УИХ-ын гишүүн Г.Хосб

2026-11-13