С.САРУУЛ

“Төсөв-2023” олон нийтийн хэлэлцүүлгийн үеэр Сангийн сайд Б.Жавхлан 2023 оны төсвийн төсөлд тусгасан онцлогийг танилцууллаа. Тэрбээр татварын хөнгөлөлтийг дурдаж “Манайд ийм өндөр хэмжээний инфляцыг шингээх эдийн засаг байхгүй учраас өнөөдөр бид маш том бодит макро сорилтын орчинд байна. Хэдийгээр мөнгөний бодлогоо хатууруулаад, төсвөө хумьж байгаа ч татварын бодлогоороо эдийн засгийн тодорхой салбаруудын өсөлтийг дэмжих бодлогыг огтхон ч орхиогүй. Төсвөө хэт их хумивал дараа нь эдийн засгаа тогтворжуулж өсгөхөд илүү их үнэтэй болж ирэх учраас тодорхой хэмжээний татварын бодлогоор салбаруудын өсөлтийг дэмжих бодлого авч орж байгаа. Нээлттэй компаниудын хувьцааны ногдол ашгийг бууруулна. Уг татвар дотоодод 10 хувь, гадаадад 20 хувь байдгийг жигд таван хувь болгон бууруулахаар тусгасан. Өмнө нь энэ бодлого УИХ-д орж ирээд унаж байсан. Учир нь уул уурхайн салбарын улмаас хардагддаг байсан. Тиймээс одоо оруулж байгаа саналд уул уурхайн компаниуд хамаарахгүй байх юм.  Хөрөнгө оруулалтын сангуудын үйл ажиллагааны орлогыг татвараас чөлөөлнө. Хөрөнгө оруулалтын сангийн тухай хууль батлагдаад 10-аад жил болсон. 4-5 хөрөнгө оруулалтын сан зөвшөөрөл авч, үйл ажиллагаа эхлүүлсэн боловч энэ сувгаар эдийн засагт бодит дэмжлэг болох үр дүн гарахгүй байгаа. Тиймээс ХОС-ийн үйл ажиллагааны орлогыг цаашдаа татвараас тодорхой хугацаанд бүрэн чөлөөлье гэж байгаа. Хөрөнгө оруулалтын сангийн үйл ажиллагааны орлогын татвар 10-25% гэсэн интервалтай байдгийг 0% болгох томоохон өөрчлөлтийг санал болгож байна.  IPO хийхтэй холбоотой гарсан зардлыг 20 хувь нэмэгдүүлж тооцох боломж бүрдүүлнэ.   IT компаниудын хувьд гадаадад шилжүүлэх буюу гадна талд байгаа томоохон технологийн шинэчлэлд хөрөнгө оруулж, нутагшуулсан бол үүнийг татвараас чөлөөлөх зардлыг дөрөв дахин  бууруулж тооцно. Өөрөөр хэлбэл, гадаад руу шилжүүлэх гүйлгээний суутган татвар 20 хувь байсныг таван хувь болгож байгаа. Энэ бол олон улсын практикт туршигдсан, үр дүнгээ сайн өгсөн жишиг. Гарааны компаниудын орлогод ногдох албан татварыг байгуулагдсанаас хойш таван жилийн хугацаанд бүрэн хөнгөлнө. Энэ хугацаа гурван жил байсныг тав болгон нэмэгдүүлж байна” гэлээ.

Эх сурвалж: www.polit.mn