С.УЯНГА

“Зууны мэдээ” сонин салбар салбарын тэргүүлэгчид, шинийг санаачлагчдыг “Leaderships forum” буландаа урьж, Монгол Улсын хөгжлийн гарц, боломжийн талаар ярилцаж, тэдний сонирхолтой шийдэл, санаануудыг уншигчдадаа хүргэдэг билээ. Энэ удаа Улс тунхагласан өдрийг угтаж ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийн Ойрхи түүхийн салбарын эрхлэгч Ч.Батдоржийг урьсан юм. Тэрбээр өнөөдөр тохиож буй Улс тунхагласан өдрийн ач холбогдлыг “Зууны мэдээ” сонинд ярихдаа “Анхдугаар үндсэн хуулиа баталж, улс тунхагласан өдөр Цагаан сар, Улсын баяр буюу наадамтай дүйцэхгүй ч  Монголын түүхийн тэмдэглэлт өдөр, яах аргагүй дурсан санах өдрийн нэг байх учиртай. Тусгаар тогтнолоо олохын тулд ямар их бэрхшээл, хүндрэл, олон улсын харилцааны дарамт шахалтыг даван туулж, Үндсэн хуулиа баталж, Бүгд Найрамдах засаглал руу шилжсэн гэдгийг харуулж байгаа хэрэг. Тухайн үед Монгол өнөөгийнх шиг хил хязгаартай, бүх зүйл нь тогтсон байсангүй. 1924 оны тавдугаар сард Дундад иргэн улс ЗХУ-тай нууц гэрээ байгуулж, Монголыг тусгаар тогтнолыг үгүйсгэж байсан. Энэ үйл явдлын эсрэг тусгаар тогтнолоо бэхжүүлэх, Дундад иргэн улс биднийг салшгүй нэг хэсгээ гэж үзэж байсны эсрэг чиглэсэн түүхэн үйл явдал байв. Утгаараа түүхэн тэмдэглэлт үйл явдал юм.

Төр засгаас энэ өдрийг бүх нийтийн амралтын өдөр болгон тэмдэглэн өнгөрүүлж байгаа нь ямар ач холбогдолтойг харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл, төрийн ой санамж энэ өдрийг хүндэтгэж байгаа хэлбэр гэж ойлгож болно. Харин хувь хүн өөрөө хэрхэн хандаж байгаагаас шалтгаална. Соёлын байгууллагууд үзэсгэлэн гаргаж, түүхэн жүжиг дуурийг нийтийн хүртээл болгох зэргээр олныг хамруулах үйл ажиллагаа хийдэг уламжлалтай.

Түүхийн үнэ цэн, ач холбогдлыг сонирхолтой, энгийн байдлаар хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр түгээх нь үр дүнтэй гэж үзэж байна. Тусгаар тогтнолын үнэ цэнийг хүчээр ойлгуулах биш мэдлэгийг сонирхолтой хэлбэрээр өгөх нь чухал.

Түүхээ сонирхдог залуус цөөн байгаа нь үнэн. Гэхдээ буруутгах аргагүй. Нийгэм, төр засгийн бодлогын түүхэнд хандах хандлага, орчин үеийн залуусыг тийм болгож хүмүүжүүлсэн.  Орчин үеийн залуус гэж байгаа боловч социализмын үетэй харьцуулахад тэр үеэс арай дээр юм болов уу гэж боддог. 60-70 настай хүмүүс өөрсдийн эцэг өвгөдийнхөө тухай сонирхож бидэнд рүү хандаж, хэрхэн яаж өвөг дээдсийнхээ тухай мэдэж авч болох вэ гэж асуух тохиолдол нэлээд байдаг. Тэд бид залуудаа эцэг, эх, эмээ, өвөөгийнхөө ярьсныг огт анхаардаггүй байж. Ярьсан болгоныг нь тэмдэглэж авсан бол гээд харамсаж ярих нь их байдаг. Үүнтэй харьцуулбал өвөг дээдэс, удам судраа сонирхох залуучууд нэмэгдэж байна. Энэ бол сайн зүйл. Хилийн дээс алхсан хүмүүс Монголынхоо талаар илүү ихийг мэдэхийг эрмэлздэг. Тиймээс орчин, хандлагыг өөрчилсөн тохиолдолд  түүх, соёлоо хүндэтгэх байдал сэргэх юм болов уу. Үүнийг нэг жишээ нь дэлхий нийтийг хамарсан цар тахал хүмүүст бас нэг зүйлийг ойлгуулах шиг боллоо. Улс орнууд хилээ хааж, гадаадаас иргэдээ татахад  хүмүүс эх орныхоо үнэ цэнийг илүү их мэдэрч ойлгосон болов уу. Эх орноо гэсэн сэтгэлээр түүх, соёлдоо хандах нь чухал” гэлээ.

Эх сурвалж: www.polit.mn