Б.ТУУЛ

Дэлхий нийтэд үүдэл эсийг эмчилгээ “мооданд” ороод байна. Олон сонирхолтой туршилтууд ч үр дүнгээ өгсөөр байгааг мэргэжилнүүд хэлж байна.  “Үүдэл эсийн судалгаа шинжилгээг олон талаас нь хөгжүүлж чадвал анагаахын шинжлэх ухаанд маш олон өөрчлөлтийг авчрах боломжтой. Ирээдүйд эдгээр эмчилгээ нь эмээр болон мэс заслын оролцоотойгоор эдгэрэх боломжгүй олон ноцтой, аюултай өвчнөөс салах цорын ганц арга зам болж магадгүй” гэдгийг эрдэмтэн судлаачид онцолсоор байна. Энэ нь мэдээж, шинжлэх ухааны хөгжилтэй холбоотой. Энэ талаар үүдэл эсийн мэргэжилтэн АШУҮИС-ийн багш, анагаах ухааны доктор Б.Хонгорзул “Зууны мэдээ” сонины 2021.4.12-ны дугаарт өгсөн ярилцлагадаа “Шинжлэх ухаандаа хөрөнгө мөнгө сайн хаяж байгаа орны эрүүл мэндийн салбар хурдацтай хөгжиж, иргэдийнх нь эрүүл мэндийн баталгаа бүрэн хангагддаг. Жишээ нь, Японы эрдэмтэн Шиняа Яманака 2006 онд нээсэн үүдэл эсийн нээлтээр 2012 онд Нобелийн шагнал хүртсэн. Түүнээс хойш Япон улс үүдэл эсийн эмчилгээ, судалгаа, шинжилгээн дээр маш их хөрөнгө мөнгө хаяж эрдэмтдээ дэмжсэнээр өнөөгийн өндөр түвшинд хүрсэн байдаг.

Дэлхийн өндөр хөгжилтэй орнууд шинжлэх ухааны салбарт ДНБ-ий гурав хүртэлх хувийг зарцуулдаг. Гэтэл манайд шинжлэх ухааны салбарт зарцуулж байгаа нийт хөрөнгө нь 0.5  хувьтай тэнцдэг, маш бага байдаг. Шинжлэх ухааны салбарт олгож буй санхүүжилт нь тэгш бус хуваарилалттай, нэг салбарт давхардсан санхүүжилтийг их өгдөг гээд шүүмжлэлтэй хандах зүйл их бий. Үүнээс болж юм хийх гэсэн залуу судлаачдад санхүүжилт олддоггүй. Дээрээс нь, энэ чиглэлээр ажиллах мэдлэгтэй, чадвартай эмч нар Монголд байгаа боловч улсын эмнэлэгт ажиллаж байгаа эмч нарын маань ажлын ачаалал их. Судалгаа шинжилгээний ажилд зарцуулах цаг зав хомс. Судалгаа шинжилгээ, клиникийн салбарын хоорондын  уялдаа холбоог сайжруулах гэх мэт  олон асуудалд тодорхой зохицуулалтыг хийгээсэй  гэж боддог.

Ер нь бол ямар ч улс орон шинжлэх ухааны салбараа эн тэргүүнд тавьж, хөрөнгө оруулалтыг хийдэг. Жишээ нь, одоо COVID-19 цар тахлын үед вакцин гаргаж авахын тулд өндөр хөгжилтэй орнуудын эрдэмтэн судлаачид, шинжлэх ухааны салбарынхан өрсөлдөж байна. Вакцин хамгийн түрүүнд гаргасан улс орон санхүүгийн хамгийн том хөрөнгө оруулалтыг татах боломжтой болж байгааг бид харах хэрэгтэй” хэмээн дурджээ.

Эх сурвалж: www.polit.mn