Б.ОЮУНЗУЛ
Монгол Улс гар урлал, нүүдэлчин ёс заншлаараа дэлхийд гайхагддаг орон билээ. Тэгвэл гар урлалын чиглэлээр “Ховор угалз” компанид суралцаж байгаа гар урлаач Д.Энхтайванг “Урлан” булангийнхаа зочноор онцолсон юм.
Түүний ажлын байр руу ороход үүдэнд нь нэг метрийн урттай том чихмэл тэмээ биднийг угтан авсан юм. Энэ бэлэг дурсгал нь урлангаар зочилсон хүн бүрийн анхаарлыг татдаг гэж урлаач маань хэлж байлаа. Уг бүтээлийг 14 хоногийн хугацаатай карказ зангидаж төмрөөр биежүүлэн гагнаас хийн их биеийг нь гаргасан байна. 14 хоногийн хугацаанд их бие болон бүтээлийнхээ харагдах үзэмжид илүү анхаарчээ. Энэ урланд хүний үзэж харах зүйл их. Тухайлбал, таван хошуу малаа чихмэлээр хийж бас эртний хатад ноёдоо хийсэн байх юм. Эднийх 10-18 төрлийн чихмэл тоглоом хийдэг аж. Тоглоомуудыг хийхдээ хонины ноосыг гараар самнаж угаагаад уур болон будганд оруулаад эсгийрүүлж чихмэл тоглоомоо хийдэг гэсэн. Мөн нэг арга нь битүү шивүүрийн аргаар хонины ноосоо эсгийрүүлдэг гэлээ. Тоглоомынхаа оёдлыг дандаа гараар оёдог байна. Дан ганц эсгий гэлтгүй арьс, сүлжмэл, торго даавуугаар хослуулан бүтээлүүдээ урладаг ажээ.
Мөн хүүхдийн бүүвэйлэгч хийдэг гэв. Бүүвэйлэгчээ хүүхдэд харшил өгөхгүй хийхийн тулд хонины ноосоо сайн цэвэрлэж, үнэр гарахгүй байхад анхаардаг байна. Хүүхэд амандаа ямар нэгэн байдлаар үс аваад хийчихгүй байх талаас нь ноосоо илүү сайн бэхжүүлдэг аж. Чихмэл хийхдээ бэлдсэн эсгийгээ бүх төрлийн өнгөөр будаж, эсгүүрээ тавин бүх төрлийн хэлбэр, хэмжээ дүрсээр хайчилж илүү гарсан ноосоо дотор нь хийж битүүлнэ. Бүтээгдэхүүнийхээ санааг ном, сонин хүүхэлдэйн киноноос авдаг гэж байлаа. Хамгийн сонирхолтой бүтээл болох монгол тоглоом хатан ноёдоо үлгэрийн зурагнаас санаа авч хийдэг байна. Д.Энхтайван нь жижиг оврын бүтээлүүдээ ганцаараа хийдэг. Харин том хэмжээтэй бүтээлээ төвийнхөө гар урлаачидтай хамтарч хийдэг гэлээ. Том, жижиг гэлтгүй бүх зүйлд нь гар ажиллагаа их ордог болохоор том бүтээл болон их хэмжээний захиалгыг баг хамт олноороо хийж гүйцтгэдэг гэсэн.
Анх гар урлалаа хийхийн тулд монгол ахуйгаа судалсан гэж байв. Түүний хувьд гар урлал нь сурч, судалж дуусашгүй их мэдлэг болж байна гэсэн юм. Гар урлал хийж сурснаар хүний сэтгэн бодох чадвар ямагт хөгжин дээшилж байдгийг тэрээр эдийн засагч хүнийхээ хувьд онцолж байлаа. Түүний цаашдын мөрөөдөл нь гар урлалаар хийж болох монгол гэсэн тодотголтой бүх зүйлийг хийж дэлхийн зах зээлд нэвтрүүлэх зорилго тавин ажиллаж байна.
Эх сурвалж: "ЗУУНЫ МЭДЭЭ" СОНИН 2020.7.23 ПҮРЭВ № 140 (6365)