Герман инженерийн бүтээл сонгодог театр

2022-08-08
Нийтэлсэн: Админ
 2 мин унших

Ч.ГАНТУЛГА

 

Соёлын яам 2022 оны УИХ-аар батлагдсан төсвийн хүрээнд мэргэжлийн урлагийн болон түүхэн, архитектурын дурсгалт Улсын драмын эрдмийн театр, Улсын дуурь бүжгийн эрдмийн театр, Чойжин ламын сүм музей, Богд хааны музей зэрэг түүхэн дурсгалт барилгуудад их засвар хийхээр төлөвлөж, дуурийн театрын засварын ажил эхлээд байгаа билээ.  Энэ удаагийн “Сонгодог урлаг” буландаа УДБЭТ-ын барилгын түүхийн тухай онцолж байна.

 

Олзны цэргүүдийг дайчлав

 

Монголын сонгодог урлагийн хөгжлийг ямар ч хир буртаггүй, булаглаж буй булгийн эхтэй зүйрлэдэг билээ. Харин тус театрын барилга нь дайны дараах энх цагийн бүтээн байгуулалтаар барьсан архитектурын дурсгалт барилгуудын нэг юм. Улсын төв театрын барилга байгуулах тухай “СнЗ”-ийн тогтоол 1940 онд гарсан ч эх орны дайны улмаас хойшлогдож, 1946 оны зургадугаар сарын 28-нд анхны суурийг нь тавьжээ. Барилгын зураг төслийг ЗХУ-д амьдарч байсан фашизмыг эсэргүүцэгч, Герман инженер Герхард Косель 1945 онд зохиосон гэдэг. Ийнхүү 1946-1949 онд Улсын барилга трестийн барилгачид болон Японы олзлогдсон цэргүүд барьж ашиглалтад оруулжээ. Барилгын модыг Тэрэлжийн бүсээс бэлдэн Туул голоор сал урсган зөөвөрлөсөн түүхтэй. 1941-1942 онд Зөвлөлтөд элчин сайдаар ажиллаж байсан Ж.Самбуу энэхүү театрын барилгыг барихад гол үүрэг гүйцэтгэсэн ажээ. Элчин сайд анх Зөвлөлтийн мэргэжилтнүүдэд захиалга өгч Герхард Козельтай холбоо тогтоожээ. Тэрбээр сайдаас “Үндэсний хэлбэртэй хийх үү” хэмээн асуухад Ж.Самбуу “Бид сонгодог маягийн тайзны урлагтай болмоор байна” хэмээн хариулсан тухай зарим эх сурвалжид бичиж үлдээсэн нь бий. Харин Герхард Козель 1968 онд Монголд ирэхдээ өөрийнхөө бүтээлийг хэрхэн сүндэрлэн боссоныг анх харсан гэдэг.

 

Барилгын хээг архитектор Б.Чимэд зохиожээ

 

Дуурийн театрын үзвэрийн гол танхим 800 хүний суудалтай ажээ. Байшингийн хувьд нийтдээ 38 мянган м.кв багтаамжтай барилга юм. Барилгын болон хашааны хээг Б.Чимэд, зураач Д.Манибадар нарын зохиосон зураг төслөөр барималч С.Чоймбол, Н.Даваацэрэн, Н.Жамбаа нар зуржээ. Жүжиг болон сонгодог урлагаар уран бүтээл хийж байсан тус театрыг 1963 оны тавдугаар  сарын 15-наас эхлэн Улсын Драмын театр, Улсын Дуурь Бүжгийн театр болгон өөрчилж, бие даасан хоёр театрыг байгуулсан түүхтэй. Үүний дараагаар тус театр одоогийн байранд 1963 оны тавдугаар сарын 18-нд П.И.Чайковскийн алдарт “Евгений Онегин” дууриар албан ёсны нээлтээ хийж байсан юм.

 Байгуулагдсанаасаа хойш Дж.Пуччиний “Чио чио сан”, “ Тоска”, П.И.Чайковскийн “Шелкунчик”, “Жизель”, “Нойрсож буй хатан”, “Хунт нуур”, Дж.Вердийн “Травиата”, “Торбадур”, В.Моцартын “Дон жуан”, “Бахчесрайн оргилолт булаг”, “Спартак” зэрэг дэлхийн сонгодог бүтээлүүд болон “Учиртай гурван толгой”, “Жаргалын зам”, “Чингис хаан” зэрэг үндэсний 30  дуурийг тоглож тайзнаа амьдруулсан түүхтэй. Харин  1981 оны долдугаар сард Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойгоор тус театрт “Академик” цол хүртээсэн юм. Мөн 1994 онд “Сонгодог урлагийн академик театр”, хамгийн сүүлд 2002 онд “Улсын дуурь, бүжгийн эрдмийн театр” хэмээн нэрлэх болсон билээ.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2022 ОНЫ НАЙМДУГААР САРЫН 8. ДАВАА ГАРАГ. № 150 (6882)

В.Путин, Д.Трамп, Ши Жиньпин нарын уулзалтыг дэлхийн хэвлэлүүд хэрхэн дүгнэв?

Гурван их гүрний удирдагч анх удаа гурван талт уулзалт хийж, энх тайвны тухай хамтарсан тунхаглал гаргасан

5 цаг 27 мин
Монгол–Оросын хэвлэл мэдээллийн форум хиймэл оюун ухаан, мэдээний шинэ формат, соёлын онцлогийг хэлэлцэв

Монгол, Оросын сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн салбарын мэргэжилтнү

10 цаг 33 мин
Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

Тэднийг гурван бүлэгт хувааж болно. Геополитикчид (ихэнх нь барууныг баримжаалдаг бөгөөд одо

17 цаг 0 мин
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

Монгол Улсын зургаа дахь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх бүрэн эрхийнхээ хугацааг дуусахаас өмнө өөрийн хүсэл

17 цаг 0 мин
Д.Ариунсайхан: Хүүхдийн эрүүл мэндийн төлөө “Lumi care” эмнэлэг үзлэг, зөвлөгөөгөө үнэгүй хүргэдэг

НҮБ-аас 1959 оны энэ өдөр Хүүхдийн эрхийн тухай тунхаглал, 1989 онд Хүүхдийн эрхийн тухай конвенцыг

17 цаг 0 мин
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

Өчигдөр 16 цаг 51 мин
Х.Тэмүүжин: Төмөр замын хэрэг бол дэлхийн том мафууд ч төлөвлөж чадахгүй хэмжээний зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

Х.Тэмүүжин: Төмөр замын хэрэг бол дэлхийн том мафууд ч төлөвлөж чадахгүй хэмжээний зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

Өчигдөр 14 цаг 25 мин
Н.Ариунболд: Шахмал түлшний аюулгүй байдалтай холбоотой зөрчилд үйлдвэрлэгчээс нөхөн төлбөр шаардах боломжтой

Шахмал түлшний угаарын хийн хордлого ба хохирогчдын эрхийн талаар өмгөөлөгч Н.Ариунболдтой ярилцлаа. 

Өчигдөр 06 цаг 00 мин
Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

УИХ-ын гишүүн У.Отгонбаяр нарын 25 гишүүн хаврын морин уралдааныг сэргээн з

Өчигдөр 06 цаг 00 мин
Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

Өчигдрийн улс төр Ерөнхий сайд Н.Учралын мэдэгдлээр эхэлж, Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхи

Өчигдөр 06 цаг 00 мин