С.УЯНГА

Намрын чуулган нээлтээ хийхтэй зэрэгцэн Монгол Улс ирэх оныхоо төсвийг зурагласан. Дээр нь парламентын танхим дахь сөрөг хүчний тоглолт идэвхижиж намрын улс  төр эхэлсэн долоо хоног шувтарч байна. Ерөнхий дүр зургаар харвал Монгол Улс ирэх онд ядруухан байгаа төсвөө яаж тараан байршуулахаа нухацтай бодож төлөвлөсөн өдрүүд үргэлжиллээ. Мөнгөний бодлого дээр Засгийн газрын гол гал тогоог хариуцаж буй Сангийн яам танхимынхаа чиглэлийн дагуу энэ жилийн төсвийг нэлээн хумьжээ. Ингэхдээ Хэмнэлтийн хуулийг урдаа барьж бүтээн байгуулалтаас эхлээд зарим нэг зардал дээр харамч хандсанаа хэлж байна. Уг нь өмнөх жилүүдийн төсвийн гол дэвшил нь бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлэх байдаг байв. Гэтэл энэ удаа цар тахлын үеэр сөхөрсөн дансаа бүр мөсөн улайлгачихгүйн тулд улс даяараа бүсээ чангалах талаарх мессежийг битүү өгч байна. Эрх баригчид 2022 оны улсын төсвийг цар тахлын хүнд үед үүргээ гүйцэтгэсэн гэж дүгнэж ирэх жилийн төсвийг ийнхүү хэмнэлтийн горимд шилжүүллээ.

Ерөнхий сайд өчигдөр парламентын танхимд үг хэлэхдээ мөн л хэмнэх гэсэн үгийг хэд дахин давтана лээ. Эрх баригчдын зурагласан төсвийн төсөөллийн гол онцлогоос эшлэн хүргэе.

- 2023 оны улсын төсөв энэхүү өргөн баригдсан хувилбараар батлагдвал эдийн засгийн өсөлт таван хувьд хүрч, инфляц нэг оронтой тоонд хүрч буурч, экспортын биет хэмжээ цар тахлын өмнөх буюу 2019 оны түвшинд хүрч, төлбөрийн урсгал тэнцлийн алдагдал буурч, валютын ханш тогтворжино.

-Макро эдийн засгийн тэнцвэр хангагдсанаар хөрөнгө оруулалт, бизнесийн орчин сайжирч, иргэдийн орлого бодитоор өсөх суурь нөхцөл бүрдэнэ.

-Аж үйлдвэржилтийн сэргэлтийн хүрээнд ган, зэс, алтны үйлдвэржилтийг дэмжих бодлого явуулж, аж үйлдвэрийн боловсруулалтыг нэг шатаар ахиулж, нэмүү өртөг шингээх зорилт тавина.

-2023 онд эрчим хүчний сэргэлтийн бодлогыг эрчимжүүлж, Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц, Тавантолгой цахилгаан станц зэрэг олон жил гацсан бүтээн байгуулалтын ажлуудыг эхлүүлэхээр төсөвт тусгасан.

-Амгалан Дулааны цахилгаан станц, Эрчим хүчний хуримтлуурын бүтээн байгуулалтыг 2023 онд багтаан ашиглалтад оруулна.

-2023 оны улсын төсөвт хөдөө орон нутагт нэг ч шинэ хөрөнгө оруулалтын арга хэмжээ төлөвлөгөөгүй.

-Хүүхдийн мөнгийг  91 хувьд нь олгоно.

-Ирэх оны төсвийг оруулахдаа эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний тарифт тодорхой өөрчлөлт хийж, зарим тусламж, үйлчилгээг нэмж нэг их наяд 570 тэрбум төгрөгийн төсөл оруулсан ч Сангийн яам нэг их наяд 481 тэрбум төгрөгөөр даатгалын сангийн төсвийг баталсан гэдгийг тодотгов. Мөн эмийн хөнгөлөлтийн тарифыг нэмж, 2022 оны төсөвт 67 тэрбум төгрөг байсныг ирэх оны төсөвт 90 тэрбум төгрөг болгож нэмэгдүүлсэн учраас ямар нэгэн эрсдэл гарахгүй гэж үзжээ.

-Нийт 1061 төслийн 914  нь буюу 86 хувийг 2023 онд ашиглалтад оруулж дуусахаар тооцсон.

-Өмнөх жилүүдийн хуримтлагдсан, шилжиж ирсэн төслүүдийг цаашид даамжрах, үнийн өсөлтөөс сэргийлж, олон жил дуусаагүй, мөн ойрын жилүүдэд шилжиж ирэх төслүүдийг дуусгана. Энэ хүрээнд шинэ хөрөнгө оруулалтаас татгалзах бодлогыг баримтална.

Эх сурвалж: www.polit.mn