Гурван хүүхэд дундаа нэг сурах бичиг хэрэглэж байна

2022-04-06
Нийтэлсэн: Админ
 5 мин унших

Ч.ГАНТУЛГА

 

Цар тахлын улмаас боловсролын салбар уналтад орсон билээ. Хоёр жилийн хугацаанд цахим болон танхимын сургалт хослуулсан сурагчид одоо л жигдэрч эхэлтэл улирлын амралт эхэлчихлээ. Багш болон сурагчдын өмнө хичээл хоцрогдолыг арилгах гэсэн том асуудал бий. Үүнтэй тэнцэхүйц дараагийн нэг асуудал нь сурах бичгийн хүртээмж болоод байна. Ялангуяа ерөнхий боловсролын сургуулийн дунд ангийн сурах бичгийн хүрэлцээ улсын хэмжээнд муу байгаа юм. Хүн ам ихтэй хотын захын дүүргийн сургуулиуд нэг ангид 30-45 хүүхэд суралцаж байна. Нэг ширээнд гурван хүүхэд суух тохиолдол хэвийн үзэгдэл болсон. Тэгвэл гурван хүүхэд дундаа нэг номтой байх нь энгийн асуудал болж хувирчээ. Энэ тухай харьяа  яамнаас лавлахад 2021-2022 оны хичээлийн жилд ерөнхий боловсролын сургуулиуд VI-XII дугаар ангийн нийт сурагчдын 60 хүртэлх хувийг түрээсийн сурах бичгээр хангаж, хуучин хэвлэлтийн номуудыг ашиглахаар болсон гэсэн мэдээлэл өгсөн юм. Хичээлд шаардлагатай тохиолдолд сурагчид “Econtent.edu.mn” сайтад хандаж сурах бичиг ашиглах боломжтой гэнэ. Уг нь БШУЯ-наас ерөнхий боловсролын сургуулиудын сурах бичигт зориулж тендер зарладаг. Энэ жилийн хувьд эдийн засаг болоод цар тахлын нөхцөл байдлаас шалтгаалаад тендер зарлахгүй гэлээ.

 

“Монгол хэл, нийгмийн ухааны сурах бичиг дутмаг”

 

Сурах бичиг хүрэлцэхгүй байхад сурагчид хэрхэн хичээлээ гүйцэж, хоцрогдлоо нөхөх вэ. 2009 оноос хойш  бага ангийн сурагчдыг 100 хувь, дунд, ахлах ангийн сурагчдын 40 хүртэл хувь буюу төрөөс зайлшгүй дэмжих шаардлагатай хүүхдүүдэд сургуулийн номын сангаар дамжуулан сурах бичгийг үнэ төлбөргүй ашиглуулдаг журамтай байсан. Харин 2019 оноос бага ангийн сурагчдын сурах бичгийг төрөөс 100 хувь үнэ төлбөргүй, дунд ахлах ангийн сурах бичгийн 40 хувийг үнэ төлбөргүй, үлдсэн 60 хувиа сургуулиар дамжуулан түрээсээр олгох бодлогыг хэрэгжүүлж эхэлсэн. Гэтэл энэ шинэ хичээлийн жилд өнөөх түрээсийн үйлчилгээгээр олгож буй сурах бичиг сургуулиудад хүрэлцэхгүй байна гэсэн гомдол тасрахгүй байна. Энэ тухай 76 дугаар сургуулийн дунд ангийн багш Д.Дэлгэрмаа “Би долдугаар анги хариуцдаг. Манай ангийн хувьд 31 хүүхэдтэй. Сургуулиас тараах сурах бичгийн тоо бага тул гурван хүүхэд дундаа нэг ном хэрэглэж байна. Ялангуяа Монгол хэл, Нийгмийн ухааны хичээлүүдийн ном хүрэлцэхгүй байна. Зарим боломжтой айл нь хүүхэддээ сурах бичгийг нь худалдаж авч өгдөг. Харин боломжгүй айлын хүүхдүүд нь яах вэ. Зарим сурагч ухаалаг утасгүй учир цахим ном уншиж чадахгүй асуудал тулгардаг. Тэдгээр хүүхдэд сурах бичиг нь хангалттай байвал ямар ч асуудал үүсэхгүй” гэсэн юм. Харин наймдугаар ангийн сурагч Б.Хантулга “Миний хувьд энэ жил сургуулиас зургаан хичээлийн сурах бичиг авсан. Монгол хэлний номоо 13000 төгрөгөөр худалдаж авсан. Харин математикийн хичээлийн сурах бичгээ хамт суудаг хүүхэдтэйгээ хувааж хэрэглэж байна” гэв. Өнгөрсөн жилүүдэд дунджаар I-V ангийн сурах бичиг нөхөн хангалтаар хэвлэн нийлүүлэх ажилд 1-1.7 тэрбум төгрөг, шинээр зохиох сурах бичиг хэвлэн нийлүүлэхэд 450-465 сая төгрөг, X-XII ангийн сурах бичиг, багшийн журнал, анги удирдсан багшийн дэвтрийг хангалтаар хэвлэн нийлүүлэхэд 480-505 сая төгрөгийн  төсөвт өртөгтэй тендер зарлаж, хэвлэх үйлдвэрүүдийг шалгаруулж байв.

 

78 төрлийн 780 сурах бичиг тараасан

 

Харин энэ жилийн хувьд тендер цуцлагдсан тул сурагчид хуучин сурах бичгийг хэрэглэнэ. Энэ тухай салбарын сайд Л.Энх-Амгалан “Энэ хичээлийн жилийн хувьд тендер зарлаагүй учир сурах бичгийг дахин хэвлэхгүй болсон. Тиймээс хүүхдүүд хуучин номоо хэрэглэхээс гадна цахим номын санг түлхүү хэрэглэх шаардлага тулгарч байна” гэсэн юм. Харин  Ерөнхий боловсролын газрын дарга Т.Ням-Очир “Яамны зүгээс Засгийн газрын тогтоолоор бүх сурах бичгийг тухайн сургуулийн номын сангаар дамжуулж сурагчдад түрээслэх үйлчилгээ нэвтрүүлсэн. Өнгөрсөн хичээлийн жилд 78 нэр, төрлийн 780 мянга орчим буюу нийт сурах бичгийг хэвлэж, орон нутаг болон нийслэлд хүргүүлсэн” гэсэн тайлбар өглөө. Ном сурах бичгийн хангамж ийм муу байж яаж бид сурагчдаасаа үр дүн нэхэх вэ. Ер нь үе үеийн Засгийн газар, харьяа яам жилийн жилд сурах бичгийн хэвлэлтэд зориулж төсөв баталдаггүй жишиг тогтжээ. 2019 онд яамны сайдаар Ё.Баатарбилэг ажиллаж байв. Тэрбээр “Энэ онд Ерөнхий боловсролын сургуульд 600 орчим мянган  сурагч сурч байна. Статистикийн дүнгээс үзэхэд, 40-50 хувь нь сурах бичгээр хангагдсан. Харамсалтай нь сүүлийн жилүүдэд  сурах  бичгийн  хүртээмж тааруу болсон. Цөм хөтөлбөр хэрэгжихтэй  холбоотой сурах бичгийг шинээр зохиох ажил дуусаж байна.

Одоо  эдгээрийг 600 гаруй мянган хүүхдэд хэрхэн хүргэх нь тулгамдсан асуудал болоод байна” хэмээн ярьж байв. Гэтэл гурван жилийн өмнөх 40-50 гэсэн үзүүлэлт өнөөдөр ч хэвээр байна. Нийслэлийн 46 дугаар сургуулийн нийгмийн ажилтан Ө.Өнөртуул “Манай сургуулийн хувьд  дунд ангийн сурах бичгийн хангамж 50 хувьтай байна. Энэ жил нэмэлтээр сурах бичиг ирээгүй. Ялангуяа Монгол хэл, Уран зохиол, Эрүүл мэндийн хичээлд сурах бичиг хүрэлцдэггүй. Манай сурагчдын хувьд гурван хүүхэд дундаа нэг ном хэрэглэж байна. Зарим номын хувьд бүр нэг ангид 10 гаруйхан очих нь бий. Тиймээс багш нар аль болох хичээлээ цахим хувилбарт шилжүүлж, хичээлийн судлах агуулга, гэрийн даалгавраа онлайн орчинд тавьж байна” гэсэн юм. Хэдийгээр цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэн алхахын тулд цахим хичээл сонгохоос өөр аргагүй болж байгаа ч сурах бичгийн хүрэлцээ гэдэг анхаарал хандуулахгүй орхих сэдэв биш юм. Цахим хичээлдээ орох боломжгүй, ухаалаг утасгүй, эсвэл эрүүл мэндийн шалтгаанаар дэлгэц удаан ширтэх боломжгүй олон мянган хүүхэд бий. Тэдэнд эрдэм мэдлэгтэй болж, мөрөөдлөө биелүүлэхэд нь сурах бичиг нь зайлшгүй хэрэгтэй.  Тиймээс сурах бичгийн хүртээмжээ 100 хувь болгоё.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2022 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 6. ЛХАГВА ГАРАГ. № 69 (6801)

 

В.Путин, Д.Трамп, Ши Жиньпин нарын уулзалтыг дэлхийн хэвлэлүүд хэрхэн дүгнэв?

Гурван их гүрний удирдагч анх удаа гурван талт уулзалт хийж, энх тайвны тухай хамтарсан тунхаглал гаргасан

8 цаг 38 мин
Монгол–Оросын хэвлэл мэдээллийн форум хиймэл оюун ухаан, мэдээний шинэ формат, соёлын онцлогийг хэлэлцэв

Монгол, Оросын сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн салбарын мэргэжилтнү

13 цаг 43 мин
Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

Тэднийг гурван бүлэгт хувааж болно. Геополитикчид (ихэнх нь барууныг баримжаалдаг бөгөөд одо

20 цаг 11 мин
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

Монгол Улсын зургаа дахь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх бүрэн эрхийнхээ хугацааг дуусахаас өмнө өөрийн хүсэл

20 цаг 11 мин
Д.Ариунсайхан: Хүүхдийн эрүүл мэндийн төлөө “Lumi care” эмнэлэг үзлэг, зөвлөгөөгөө үнэгүй хүргэдэг

НҮБ-аас 1959 оны энэ өдөр Хүүхдийн эрхийн тухай тунхаглал, 1989 онд Хүүхдийн эрхийн тухай конвенцыг

20 цаг 11 мин
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

Уржигдар 16 цаг 51 мин
Х.Тэмүүжин: Төмөр замын хэрэг бол дэлхийн том мафууд ч төлөвлөж чадахгүй хэмжээний зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

Х.Тэмүүжин: Төмөр замын хэрэг бол дэлхийн том мафууд ч төлөвлөж чадахгүй хэмжээний зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

Уржигдар 14 цаг 25 мин
Н.Ариунболд: Шахмал түлшний аюулгүй байдалтай холбоотой зөрчилд үйлдвэрлэгчээс нөхөн төлбөр шаардах боломжтой

Шахмал түлшний угаарын хийн хордлого ба хохирогчдын эрхийн талаар өмгөөлөгч Н.Ариунболдтой ярилцлаа. 

Уржигдар 06 цаг 00 мин
Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

УИХ-ын гишүүн У.Отгонбаяр нарын 25 гишүүн хаврын морин уралдааныг сэргээн з

Уржигдар 06 цаг 00 мин
Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

Өчигдрийн улс төр Ерөнхий сайд Н.Учралын мэдэгдлээр эхэлж, Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхи

Уржигдар 06 цаг 00 мин