Уул уурхайн компаниудаас өгсөн хандивын зарцуулалт ил тод биш байна

2021-09-01
Нийтэлсэн: Админ
 2 мин унших

Ц.БАЯР

 

Олборлох үйлдвэрийн ил тод байдал санаачилга / ОҮИТБС/-ын цахимд тайлагнах үүрэгтэй 2240 тусгай зөвшөөрөлтэй компаниас энэ оны зургадугаар сарын байдлаар тайлангаа ирүүлсэн 1419 компани байна. Энэ нийт компанийн 63.3 хувийг эзэлж байгаа аж. Ихэнх компани хайгуулийн тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд үйл ажиллагаа явуулж байна. Хуулийн дагуу гурван жил тутамд сунгалт хийх ёстой. Зарим компани байгуулагдаагүй хэрнээ Х зөвшөөрөл авсан, сунгалтаа хууль бусаар хийлгэсэн. Төлбөр төлөлтөд зөрчил илэрсэн байна. Тухайлбал, Дорноговь аймгийн Хатанбулаг суманд үйл ажиллагаа явуулдаг  “Кинг даймонд” компани хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн сунгалтыг хууль бусаар хийлгэсэн нь нээлттэй датаа өгөгдлөөр шалгахад илэрсэн аж. Тус компани 2008 онд Х зөвшөөрөл авсан гэх атлаа http://opendata.burtgel.g ov.mn/ дата өгөгдлийн мэдээллээр 2011 онд байгуулагдсан түүхтэй байх жишээтэй. Түүнчлэн хайгуулын төлбөр төлсөн байдлаар нь шалгахад тайлант хугацаагаар санхүүгийн жил нь 11-12 дах жилээр тооцсон байгаа нь тус компани 2008 онд Х зөвшөөрөл авсан нь нотлогдож  байна. Тиймээс хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн сунгалтыг хуурамчаар авсан байх хардлага төрүүлж буй юм. Нөгөөтэйгүүр, уул уурхайн компаниуд 2020 онд 45.9 тэрбум төгрөгийн хандив тусламжийг ТББ, Хөгжлийн сангуудаар дамжуулан өгсөн байна. Хандив тусламжийн мөнгийг юунд зарцуулсан нь ил тод биш байгааг  /ОҮИТБС/-ын цахимаар ирсэн тайлан болон нээлттэй өгөгдлийн сангуудаас татаж үзэхэд ажиглагдсан байна. Энэ нь сүүлийн долоон жилийн хандивтай харьцуулахад хамгийн өндөр байгаа аж. Улсын хэмжээнд хамгийн өндөр хандив авдаг аймаг гэвэл Өмнөговь, Дорноговь, Булган, Сэлэнгэ, Баянхонгор, Ховд, Баян-Өлгий аймаг хүртдэг байна. 2019 онд 33 гаруй тэрбум төгрөг төвлөрсөн байна. Гагцхүү энэ мөнгө хаана, хэнд, юунд зарцуулагдсан нь тодорхой бус байна. Төрийн байгууллагуд төсвийн хуулийн хүрээнд боловсрол, эрүүл мэнд, соёлын үйлчиглгээнд зарцуулдаг бол сонгуулийн үеэр ТББ-аар дамжуулан хандивласан  хандивын тооцоо ил болдоггүй. Дээрх хандивын 60 хувь нь “Говийн Оюу “ Хөгжлийн сангаар  дамжсан ч 40 орчим хувь нь юунд зарцуулагдсан нь бас л тодорхой бус. Энэ нь их хэмжээний мөнгө хяналтгүйгээр зарцуулагдаж байна хэмээн Монголын ОҮИТБС-ын Харилцааны мэргэжилтэн З.Цэлмэг хэлж байна.

ОҮИТБС-ын 2019 оны стандарт нь эрдэс баялгийн салбарын үйл ажиллагааны үе шат бүрийг ил болгож, Засгийн газар, компанийн хариуцлагатай, нээлттэй байдлыг нэмэгдүүлэх замаар сайн засаглалыг төлөвшүүлэх зорилготой.

Компанид  тусгай зөвшөөрөл, үйлдвэрлэл, борлуулалт, нийгэм, дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалт, төсөл, ажиллах хүчний мэдээллээ ил тод болгох. Түүнчлэн тухайн компани төлсөн төлбөрөө, Засгийн газар хүлээн авсан орлогоо тайлагнаж олон нийтэд мэдээлдэг байх.  Харин Засгийн газар  улсын төсөв, Хөгжлийн сан, ОНХС-ийн зарцуулалт, Төрийн өмчийн компаниудын төрийн эзэмшил, төсвийн шинжтэй зардлын ил тод байдлыг хангах үүрэгтэй. Тэгвэл энэ үүрэг хангалтгүй байгааг тус санаачилагаас дүгнэж байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2021.9.1 ЛХАГВА № 171 (6648)

 

В.Путин, Д.Трамп, Ши Жиньпин нарын уулзалтыг дэлхийн хэвлэлүүд хэрхэн дүгнэв?

Гурван их гүрний удирдагч анх удаа гурван талт уулзалт хийж, энх тайвны тухай хамтарсан тунхаглал гаргасан

1 цаг 35 мин
Монгол–Оросын хэвлэл мэдээллийн форум хиймэл оюун ухаан, мэдээний шинэ формат, соёлын онцлогийг хэлэлцэв

Монгол, Оросын сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн салбарын мэргэжилтнү

6 цаг 40 мин
Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

Тэднийг гурван бүлэгт хувааж болно. Геополитикчид (ихэнх нь барууныг баримжаалдаг бөгөөд одо

13 цаг 8 мин
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

Монгол Улсын зургаа дахь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх бүрэн эрхийнхээ хугацааг дуусахаас өмнө өөрийн хүсэл

13 цаг 8 мин
Д.Ариунсайхан: Хүүхдийн эрүүл мэндийн төлөө “Lumi care” эмнэлэг үзлэг, зөвлөгөөгөө үнэгүй хүргэдэг

НҮБ-аас 1959 оны энэ өдөр Хүүхдийн эрхийн тухай тунхаглал, 1989 онд Хүүхдийн эрхийн тухай конвенцыг

13 цаг 8 мин
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

Өчигдөр 16 цаг 51 мин
Х.Тэмүүжин: Төмөр замын хэрэг бол дэлхийн том мафууд ч төлөвлөж чадахгүй хэмжээний зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

Х.Тэмүүжин: Төмөр замын хэрэг бол дэлхийн том мафууд ч төлөвлөж чадахгүй хэмжээний зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

Өчигдөр 14 цаг 25 мин
Н.Ариунболд: Шахмал түлшний аюулгүй байдалтай холбоотой зөрчилд үйлдвэрлэгчээс нөхөн төлбөр шаардах боломжтой

Шахмал түлшний угаарын хийн хордлого ба хохирогчдын эрхийн талаар өмгөөлөгч Н.Ариунболдтой ярилцлаа. 

Өчигдөр 06 цаг 00 мин
Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

УИХ-ын гишүүн У.Отгонбаяр нарын 25 гишүүн хаврын морин уралдааныг сэргээн з

Өчигдөр 06 цаг 00 мин
Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

Өчигдрийн улс төр Ерөнхий сайд Н.Учралын мэдэгдлээр эхэлж, Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхи

Өчигдөр 06 цаг 00 мин