Б.ДАМДИН-ОЧИР
Х.Баттулга Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдоод арван сар болж байна. Бүрэн эрхийн хугацааных нь дөрөвний нэг орчим нь явчихаж байгаа хэрэг. Энэ утгаараа Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өнгөрсөн арван сарын хугацаанд ихийг амжуулах ёстой байв.
Гэвч санаачилж, сэдсэн шийдвэрүүд нь УИХ руу очиж унасаар “...Ажил амжуулж байна” гэхэд хэцүүхэн л харагдах боллоо. Хэдэн ч удаа хориг тавив, тэр тоогоороо л унасан. Ер нь УИХ-ын босго давсан Ерөнхийлөгчийн саналаас унасан нь хамаагүй их.
Энэ тухайд Ерөнхийлөгчийн хавиас УИХ-ыг буруутгаж тайлбарладаг юм. УИХ-ын 65 гишүүн нь МАН-ынх, харин Ерөнхийлөгч АН-ын гишүүн байсан. Тийм учраас улстөржөөд Ерөнхийлөгчийн санал бүрийг унагаад байдаг юм гэдэг.
Гэтэл энэ нь ташаа ойлголт, ташуу тайлбар бололтой. Учрыг ухвал Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өнөөдрийг хүртэл Хуулийн бодлогын зөвлөхгүй явж ирсэнтэй л энэ шууд холбоотой.
Ажаад байх нээ, Ерөнхийлөгчийн Хуулийн зөвлөхийн ажлыг Тамгын газрын дарга З.Энхболд нь давхар хийгээд байх шиг байгаа юм. Энэ үүргийг тэрээр их л сэтгэл ханамж өндөртэйгөөр гүйцэтгэдэг. Гэхдээ мань эр бантан хутгах шиг болж байна.
Өнгөрсөн оны сүүлчээр Ерөнхийлөгч 2018 оны төсвийн тухай хуульд хэсэгчлэн хориг тавьсан. Хоригийг Байнгын хороогоор хэлэлцэж байх үед Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга З.Энхболд “..Хоригоо харсан чинь улсын гэдэг үгийг нэгдсэн гэж андуурсан байна. Хоёрдугаар хуудсан дээр 2.5 гэхийг 5.2 гээд хоёр тоог хооронд нь зөрүүлж бичсэн хоёр алдаа байна. Энэ алдааг гишүүд засаад уншаад явчихаарай” гэж яриад сууж байлаа.
Өчигдөр уржигдархан АТГ-ын даргын талаар бас л “...УИХ-ын гишүүний бүрэн эрх дуусчихаад дараагийн Их хуралд сууна гээд байгаатай адил шүү” гэх ухааны яриад сууж байх жишээтэй. УИХ-ын гишүүн бол сонгуульд орж, ард олны саналаар сонгогддог. Бүрэн эрхийн хугацаа нь хуулиар тогтоосон дөрвөн жилээсээ илүү ч үгүй, дутуу ч үгүй байдаг. Харин АТГ-ын даргыг хэзээ ч томилж болно. Нэгэнт томилогдсон АТГ-ын даргын бүрэн эрхийн хугацаа нь зургаан жил байна гэж хуулиар тогтоож өгсөн. УИХ-ын гишүүн, АТГ-ын дарга хоёр бол нэмэх хасах гэдэг тэс өөр статус, хуулийн зохицуулалттай ажил юм.
Бас яагаад УИХ-ын бүрэн эрх дөрвөн жил, АТГ-ын дарга, Дээд шүүхийн ерөнхий шүүгч гэх мэтийн албан тушаалтны нэг томилолтын хугацаа зургаан жил байдаг вэ гэдгийг хүн бүр л мэдэж байгаа. З.Энхболд ч мэдэхийн цаагуур мэдэх хүн. Энэ албан тушаалтнуудыг улс төрөөс ангид байлгах гэж хуульд хийсэн зохицуулалт юм. Гэтэл З.Энхболд АТГ-ын даргыг УИХ-ын гишүүнтэй жишиж яриад сууж байгааг ер ойлгосонгүй.
Энэ мэтийг дурдсаны учир нь Хуулийн зөвлөхгүй Ерөнхийлөгчийн ажил нэг л явахгүй байгаа. Энэ янзаараа цаашид ч явахгүй нь гэдгийг хэлэх гээд байгаа юм.
Хэрэв Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Хуулийн зөвлөхтэй байсан бол Г.Баасангийн бантагнуулсан, З.Энхболдын завааруулсан олон бүтэлгүй ажил биеллээ олж хэрэгжээд явах байсан болов уу. Адаглаад л тэр Хуулийн зөвлөх гэдэг хүн чинь нэг үг андуурч, хоёр тоо зөрүүлэхгүй. Бас Ерөнхийлөгч хэзээ, ямар шалтгаанаар хориг тавьдаг вэ гэдгийг хэлээд өгөх байсан биз. Тэгэхээр өнөөдөр УИХ руу улиг болтол шидсэн хоригийн үнэлэмж өндөр хэвээр байх байлаа.
Ер нь тэгээд Ерөнхийлөгчийн гараасаа гаргаж буй бичиг бүрт Хуулийн зөвлөхийн санал, зөвлөмж дутаад байгаа нь харагддаг.
Хамгийн сүүлд гаргасан ганц хоёр шийдвэрийг харъя. Ерөнхийлөгч зарлиг гаргаж, гурван генералын цолыг хураасан. Яг хуулийг барьж яривал генерал Ч.Амарболд, П.Даш, Т.Дашдэлэг нарыг давхар яллачихаж байгаа юм. Уг нь тухайн хүн нэг хэргээр нэг л шийтгүүлэх ёстой. Гэтэл энэ гурван генерал шүүхийн шийдвэрээр нэг, Ерөнхийлөгчийн зарлигаар хоёр дахиа яллагдав.
Бас АТГ-ын даргыг олон нийтийн санал асуулга гээчээр тодрууллаа гэсэн. УИХ тэр саналыг нь бас унагаж байгаа бололтой байна лээ. Ерөнхийлөгчийн энэ санаачилга хэдэн хуулийг хичнээн янзаар зөрчсөнийг мэргэжлийн хуульчаар тоолуулбал хөгийн тоо гарч ирнэ. Хуульчид ингэж ярьцгааж байна.
Ийм маягаар гарын үсэг бүр нь хуулийн гадуур зарлиг дээр зурагдаад байвал Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Монголын хамгийн том популист улстөрч болоход ойрхон байна.
Яг үнэндээ энэ “зэрэг дэв”-д ойртуулаад байгаа олон хэрэгтэй, хэрэггүй зөвлөх Ерөнхийлөгчид бий. Гэтэл хамгийн хэрэгцээтэй Хуулийн зөвлөхөө томилохгүй өдий хүрч байгаа нь гайхшрал төрүүлээд байгаа юм.
Ийм зөвлөхгүй болоод байвал бас яахав. Гэтэл болохгүй байгаа. Хуулийн зөвлөхийнх нь үүргийг нь “сайн дурын уран сайханчид” гүйцэтгээд, ёстой баллаж өгч байна.
Тийм учраас нэг ажил хэрэгч санал байна. Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад Хуулийн зөвлөх олдохгүй, эсвэл өөрөө томилох сонирхолгүй байгаа бол УИХ-аас томилоод өгчихье. Хуулийн зөвлөхтэй Ерөнхийлөгчийн ажил хуулийн дагуу л болно. Угтаа энэ нь Монгол төрийн хэрэг билээ.
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин
2026.10.21: Улстөрчдийн хэн юу хэлэв
Засгийн газрын ээлжит хуралдаан өчигдөр болж, холбогдох байнгын хороод хуралдав. Өчигдөр болсон үйл явдлаас “Улстөрчдийн хэн юу хэлэв” буландаа онцлон хүргэж байна.
Уржигдар 06 цаг 00 мин
НҮБ ноцтой эрсдэлтэйг анхааруулав
Йемений гурав дахь том хот Таизыг хуситууд бараг бүрэн бүсэлж, ихэнх нийлүүлэлтийн замыг таслан иргэдийг "ноцтой эрсдэлд" оруулсан гэж НҮБ мэдэгдлээ. Хуситууд болон Засгийн газрын хүчний хүнд тулалдаанаас хүн ам шигүү суурьшсан хороолол ихээхэн сүйдсэн байна.
2026-10-21
