Ч.БЯМБАХАЖИД

Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцлээ. Энэхүү нэмэлт, өөрчлөлтөөр тэтгэврийн шударга тогтолцоог бий болгож, тодорхой шинэчлэл хийхээр болсон талаар Ерөнхий сайд Н.Учрал танилцууллаа.

Ерөнхий сайд Н.Учрал:

-Манай улсад 10 хүн тутмын зургаа нь бага тэтгэвэртэй, гурван тэтгэвэр авагчийн нэг нь 25 ба түүнээс дээш жил ажилласан байна. Өнгөрсөн хугацаанд 5.8 их наяд төгрөгийг тэтгэвэр зарцуулсан ч иргэдийн сэтгэл ханамж тийм ч сайн байсангүй. Бага төлсөн нь илүү, илүү төлсөн нь бага гэсэн зарчмаар явж ирлээ. Монголчуудын дундаж наслалт 20 жилийн дотор 7.2 жилээр уртассан байна. Тэтгэврийн өнөөгийн тогтолцоогоор хоёр даатгуулагч нэг хүний тэтгэвэр төлж байна. 2050 он гэхэд 1:1 буюу нэг даатгуулагч нэг тэтгэвэр авагчийн төлбөрийг төлдөг болохоор тэтгэвэр амьдралд хүрэлцдэггүй асуудал улам нэмэгдэнэ. Тэтгэвэр тавихын тулд энэ онд зургаан их наяд, ирэх онд долоон их наяд төгрөгийг төсөвт тавихаар байна. Жил ирэх тусам орлого, зарлагын алдагдал улам өсөж, 2050 он гэхэд тэтгэвэр тавихад 40 их наяд төгрөг хэрэгтэй болно. Бид тэтгэврээ тавьж чадахгүйд хүрнэ. Иймээс Нийгмийн даатгалын хамрагдалтын хүрээг тэлж, хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих зорилготой дараах шинэчлэлийг хийхээр төлөвлөсөн.

Нэгдүгээрт, бага орлоготой тэтгэвэр авагчийн нийгмийн хамгааллын том баталгаа бол баталгаат тэтгэвэр. Манай улсад нийт 504 мянган иргэн тэтгэвэр авч байна. Эдгээр хүмүүст 100-300 мянган төгрөгийн баталгаат тэтгэврээр хангана. Энэ нь хэр олон жил шимтгэл төлснөөс шалтгаалан шатлалтайгаар үнэ тогтоно. Тухайлбал, 10 жил ажиллаж 769 мянган төгрөгийн тэтгэвэр тогтоолгосон бол 150 мянган төгрөгийн баталгаат тэтгэвэр авна. Нэг сая төгрөгийн тэтгэвэр тогтоолгосон бол 140 мянган төгрөг авна.

Хоёрдугаарт, 2013 оноос өмнөх тэтгэвэр бодох цалингийн дээд хязгаар 1.4 сая байсныг 2018 оноос 2.4 сая болгосон. Энэхүү зөрүүг арилгаж 1.4 саяас бодож байсан иргэдийн тэтгэврийг 2.4 саяас дахин бодно. Ийм зөрүүтэй тэтгэвэр тогтоолгосон 141 мянган хүн байгаа. Үүнийг арилгаж байж шинэчлэл хийнэ.

Гуравдугаарт, 25-аас дээш жил илүү ажиллабал тэтгэвэр бодохдоо 1.5 хувийн нэмэгдэл өгдөг байсныг хоёр хувь болгож байна. Мөн 35 жил ажилласан бол цалингийн 67 хувиар боддог байсныг 72.5 хувь болгоно. Энэ нь ахмад настанг ажлын байртай болгоход хөшүүрэг болно. Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжихийн тулд төлсөн шимтгэлийн хэмжээ хугацаанаас хамаарч тэтгэврийг тогтоож шинэчилнэ.  Жишээлбэл, нэг эмэгтэй 60 настайдаа тэтгэвэр гарахыг хүсвэл хойшлуулсан жил бүр дөрвөн хувь нэмнэ.

Түүнчлэн 1960 оноос хойш төрсөн ахмадуудад нэрийн данс үүсгэсэн байсныг болиулна. Мөн цалингаас тогтоогдсон тэтгэвэр илүү ашигтай учраас хагас хуримтлалыг санал болгоно. 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ЗУРГААДУГААР САРЫН 11. ПҮРЭВ ГАРАГ. № 110 (7852)

Хуурамч мэдээлэл хаа сайгүй тархах болсон энэ үед баримттай, эх сурвалжтай, үнэн бодитой мэдээллийг “Зууны мэдээ” сониноос аваарай.

Үнэн мэдээллийг хамтдаа хамгаалцгаая.

Бие даасан сэтгүүл зүйг дэмжин "Зууны мэдээ" захиалаарай. www.zuuniimedee.mn