Т.САЙХАН

Хархорум хотын асуудлаар тусгай үүрэг гүйцэтгэгч, Хархорум хотын зөвлөлийн дарга Монгол Улсын гурав дахь Ерөнхийлөгч Н.Энхбаярын ивээл дор “Дотоод Азийн түүхэнд нүүдэлчин аймгуудтай суурин ард түмний интеграци” нэртэй олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал Хархорум хотын нутаг дэвсгэр болох Архангай аймгийн Хашаат суманд эхэллээ. Нүүдэлчин соёл ахуйтай дэлхийн улс орнууд түүх соёлоо хадгалан үлдэж, шинэ хот, хот төлөвлөлтийг хэрхэн хийсэн зэрэг олон асуудлыг Хархорум хотын жишээн дээр тургуулан хэлэлцэж байна.  Монгол Улс Хархорум хотыг сэргээж, шинэ хот байгуулахаар болсон.  Тэр ч утгаараа энэ удаагийн олон улсын хурлаар хотын соёл, хот төлөвлөлтийн туршлага хуваалцаж буйгаараа онцлог юм. Эрдэм шинжилгээний хуралд Монгол, Турк, Киргизстан, Узбектсан, Азербайжан зэрэг улсын 30 гаруй эрдэмтэн судлаач нүүдэлчин соёл, түүх, хот байгуулалтын асуудлаар илтгэл тавьж байна.  Хурлын илтгэлүүдийг энэ онд багтаж ном болгон хэвлүүлэхээр болжээ.  Энэ үеэр Монгол Улсын гурав дахь Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр “Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар шинэ Хархорум хотыг сэргээн байгуулж, Өвөрхангай, Архангай аймгийн нутаг Орхоны хөндийд байгуулахаар болсон. Уг хот нь Монгол Улсын эдийн засаг, хөгжлийг түүчээлсэн томоохон хотуудын нэг болох бөгөөд иргэдийн эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах боломжийг бүрдүүлнэ” гэлээ.

Монгол Улсын эртний нийслэл Хархорум хотыг сэргээн байгуулахтай холбоотой үйл ажиллагаа идэвхжиж буй ажлын хүрээнд уг хурлын үндсэн сэдэв нь нүүдэлчин, суурин ард түмнүүдийн интеграци болон нүүдлийн соёл иргэншлийн дотор хот байгуулалт, хотын соёлын хөгжлийн асуудлыг Хархорум хотын жишээн дээр тулгуурлан гаргах явдал юм байна. Хархорум хот нь НТӨ 209 оноос эхлэн дэлхийн түүхэнд өөрийн нөлөөгөө тод үлдээсэн нүүдэлчин эзэнт гүрнүүдийн төв нийслэл байсаар ирсэн юм. Уг хуралдаанаар Дотоод Азийн нүүдэлчид нь дотроо тодорхой хэмжээнд суурин соёлыг агуулсан, өөрийн онцлог бүхий газар тариалангийн уламжлалтайн хувьд суурин соёлыг ч хамтад нь хөгжүүлж байсныг түүх, хэл, утга зохиол, археологи зэрэг салбар ухаануудын үүднээс онцлон тэмдэглэх юм.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2025 ОНЫ ДОЛООДУГААР САРЫН 1. МЯГМАР ГАРАГ. № 122 (7619)