Тавантолгойд дахиад нүүрсний хулгай нүүрлэв үү?!

2025-05-06
Нийтэлсэн: Админ
 3 мин унших

Б.ГАРЬД

 

Уг нь хоёр жилийн өмнө, “…Тавантолгойн уурхайг цогц байдлаар ашиглахад шаардагдах усны эх үүсвэрийг шийдвэрлээгүйгээс цахилгаан станц, нүүрс баяжуулах үйлдвэр ашиглалтад орох боломжгүйд хүрчээ” гэсэн дүгнэлтийг төрийн хяналт, шалгалтын байгууллагаас хийж байв.

Гэсэн ч, олон жил яригдсан Тавантолгойн уурхайн нүүрсийг угаах, баяжуулах үйлдвэр өнгөрсөн оны аравдугаар сард ашиглалтад орсон. Албаныхан “…“Тавантолгойн нүүрс баяжуулах үйлдвэр”-ийн төслийн эхний ээлж нь болж буй тус үйлдвэр жилд 10 сая тонн нүүрсийг баяжуулах хүчин чадалтай” гэж байв.

Үүнээс сарын дараа УИХ-ын Аж үйлдвэржилтийн бодлогын байнгын хорооны хуралдаан дээр Тавантолгойн уурхайн нүүрс баяжуулах үйлдвэрийн үйл ажиллагааны талаарх мэдээллийг сонссон. Тэр үеэр нүүрс баяжуулах үйлдвэрийн усны хэрэглээний асуудал хөндөгдөж байв.

Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн Х.Жангабыл “…Энд нэг хувийн “Админерал” компани бас нүүрс баяжуулах үйлдвэр барьж байгаа юм. Миний авсан мэдээллээр бол хуурай аргаар ус хэрэглэхгүйгээр нүүрс баяжуулдаг гээд сонссон. Тэгэхээр танай үйлдвэр энэ технологиор ус хэрэглэхгүй хуурай аргаар нүүрсээ баяжуулж болдоггүй юм уу” гэхэд “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нүүрс баяжуулах үйлдвэрийн газрын дарга Ө.Нямаа “…“Админерал” гээд компанийн технологи бол зургаагаас доош миллиметртэй нүүрсийг бол баяжуулах боломжгүй. Ийм нүүрсийг хуурай бус, нойтон аргаар баяжуулах ёстой” гэж хариулж байв.

Тэгвэл саяхнаас энэхүү нүүрс баяжуулах үйлдвэртэй холбоотой албаны хяналт шалгалтын талаарх албан бус мэдээлэл яригдах болсон. Бид өмнө нь “…Тус баяжуулах үйлдвэр нь тээй холбоотой ноцтой зөрчлийг хууль, хяналтын байгууллагаас илрүүлсэн. Эх сурвалж тус нүүрс угаах, баяжуулах үйлдвэрийг эхнээсээ уурхайгаас нь хол барьсан нь үүнтэй холбоотой байж болзошгүй” гэсэн мэдээллийг хүргэсэн.  Гэвч, уг мэдээллийг “Эрдэнэс Монгол” ХХК, “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийнхан няцаасан. Харин, Тавантолгойн уурхайн нүүрсийг шинээр барьсан нүүрс баяжуулах үйлдвэрт нь бус уурхайд нь шахам байрлах хувийн үйлдвэр угаадаг аж. Үнэхээр ч уурхайгаас нүүрс баяжуулах үйлдвэр хүртэлх зай нь хол юм байна. Энэ талаар УИХ-ын Аж үйлдвэржилтийн бодлогын байнгын хорооны дээрх хуралдаан дээр УИХ-ын гишүүн М.Бадамсүрэн “…Үйлдвэрийн байршлыг сонгохдоо ер нь юун дээр үндэслэсэн бэ. Яг ордоосоо нэлээд хэмжээний зайтай байна вэ” гэхэд “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн Борлуулалт, маркетинг, тээврийн газрын дарга О.Цэрэндондог “…Яг одоо олборлолт явж байгаа Цанхийн уурхайгаас үйлдвэр 15 орчим километрийн зайтай байрлаж байна. Тавантолгойн орд маань өөрөө 64 мянган га талбайг хамаарсан таван тусдаа ордоос бүрдсэн. Тэгэхээр ирээдүйн олборлолтод өртөх нөөц байршлуудаа бодож талбайг сонгосон. Одоогийн сонгосон байрлал нь Зүүнбаян-Тавантолгой чиглэлийн төмөр замын голд байрлаж байна. Мөн дээрээс нь Цанхи, Онч хараат, Бор толгой гэсэн гурван ордын голд байрлалтай” гэж байсан юм. Уурхайгаас олборлосон нүүрсийг ийм зайд тээвэрлэж угаахад зардал нь нэмэгдэнэ. Хар яриагаар бол, алт шиг үнэтэй нүүрс болно. Үүнтэй холбоотой юу, эсвэл өөр учир шалтгаантай юу, “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн шинэ баяжуулах үйлдвэр нь одоогоор өөрийнхөө уурхайн нүүрсийг угааж, баяжуулахад хүндрэлтэй л байгаа бололтой. Энэ үүргийг хувийн үйлдвэр гүйцэтгэдэг байна. Харин тэр “…Хувийн” гэх тодотголтой нүүрс угаах, баяжуулах үйлдвэр хэнийх вэ. Зарим хууль, хяналтын байгууллагаас эзнийх нь эрэлд гараад байгаа аж.

Үүнээс гадна, Тавантолгойн уурхайн хөрс хуулалтын үйл ажилллагаанаас ноцтой зөрчил илэрсэн байж болзошгүй байна. Тендерт шалгарсан гадаад, дотоодын компаниуд хөрс хуулалтын ажлыг хийдэг. Энэ үйл ажиллагааны зардал буюу төлбөр нь гаднын компанид өндөр, дотоодын компанид хямдаар тогтоогдсон байна. Тодруулбал, хөрс тээвэрлэх зай нь ойрхон ч гаднын компани бол өндөр, харин хол зайтай атал дотоодын компаниуд үүнээс бараг хоёр дахин бага төлбөртэйгээр уг ажлыг гүйцэтгэдэг байгаа юм.

Иймэрхүү хардлага, эргэлзээ төрүүлсэн мэдээллүүд гараад эхлэв. Өөр бусад ноцтой асуудлууд ч удахгүй дэгдэж мэдэхээр боллоо. Өөрөөр хэлбэл, “…Тавантолгойд дахиад нүүрсний хулгай нүүрлэв үү” гэдэг асуулт тавигдаж байх шиг байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2025 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 6. МЯГМАР ГАРАГ. № 84 (7581)

 

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

6 цаг 53 мин
Х.Тэмүүжин: Төмөр замын хэрэг бол дэлхийн том мафууд ч төлөвлөж чадахгүй хэмжээний зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

Х.Тэмүүжин: Төмөр замын хэрэг бол дэлхийн том мафууд ч төлөвлөж чадахгүй хэмжээний зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

9 цаг 19 мин
Н.Ариунболд: Шахмал түлшний аюулгүй байдалтай холбоотой зөрчилд үйлдвэрлэгчээс нөхөн төлбөр шаардах боломжтой

Шахмал түлшний угаарын хийн хордлого ба хохирогчдын эрхийн талаар өмгөөлөгч Н.Ариунболдтой ярилцлаа. 

17 цаг 44 мин
Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

УИХ-ын гишүүн У.Отгонбаяр нарын 25 гишүүн хаврын морин уралдааныг сэргээн з

17 цаг 44 мин
Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

Өчигдрийн улс төр Ерөнхий сайд Н.Учралын мэдэгдлээр эхэлж, Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхи

17 цаг 44 мин
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг олонх дэмжиж, чуулганд танилцуулахаар боллоо

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг олонх дэмжиж, чуулганд танилцуулахаар боллоо

Өчигдөр 14 цаг 30 мин
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг парламент “дэнсэлнэ”

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх өчигдөр бүрэн эрхийн хугацаанаасаа өмнө чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргаж буйгаа мэдэгдлээ. 

Өчигдөр 06 цаг 00 мин
Тэдэнд ойлгох багш, дэмжих орчин л хэрэгтэй

Хүүхэд бүрийн тэгш суралцах эрхийн төлөө гарын үсгээ зураарай Хүүхэд бүр сургуулийнхаа хаалгаар инээмсэглэн орж, бусдын адил сурч хөгжих эрхтэй.

Уржигдар 13 цаг 44 мин
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэн шийднэ

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэн шийднэ

Уржигдар 13 цаг 15 мин
А.Үйлстөгөлдөр: Ерөнхийлөгч үүрэгт ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өнөөдөр өгнө

А.Үйлстөгөлдөр: Ерөнхийлөгч үүрэгт ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өнөөдөр өгнө

Уржигдар 13 цаг 11 мин