М.АНАР

Дээд албан тушаалтнууд тус улсад хууль бусаар нэвтэрч, оршин суух хүмүүсийн тоог мэдэгдэхүйц бууруулах амлалт өгсөн тул Францын шинэ засгийн газар цагаачлалын асуудалд хатуу хандахаар болжээ. Ерөнхийлөгч Эммануэль Макрон зургаадугаар сард ээлжит бус сонгууль явуулахыг уриалсны дараа Бүгд найрамдах намын ахмад консерватив Ерөнхий сайд Мишель Барниерийг томилж, Brexit-ийн хэлэлцээрийг сүүлийн саруудад Францын улс төрийг өөгшүүлсэн улс төрийн үймээн самууныг таслан зогсоохын тулд хуваагдсан хууль тогтоох байгууллагатай хамтран ажиллана гэж найдаж байгаа аж. Үндэсний ассамблей одоо улс төрийн гурван том бүлэгт хуваагдсан бөгөөд Зүүний шинэ ардын фронтын эвсэл, консерваторуудтай тохиролцсон Макроны төв үзэлт холбоотнууд болон хэт барууны Үндэсний ралли нам нь шинэ үеийн хамгийн том тусдаа нам юм.

Шинэ Ерөнхий сайд өнгөрөгч мягмар гаригт Үндэсний Ассамблей дээр хийхээр төлөвлөж буй бодлогыг ерөнхий илтгэлдээ тэргүүлэх чиглэлдээ тодорхойлно. Тэрээр хяналтаа өргөжүүлсэн Герман зэрэг хөрш орнуудын авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээг иш татан “цагаачлалыг хязгаарлана” гэж амласан юм. Шүүмжлэгчид Барниерийн засгийн газрын цагаачлалын байр суурийг Үндэсний раллигийн саналууд хүчтэй нөлөөлсөн гэж буруушааж байгаа учир  түүний оршин тогтнох эсэх нь намын сайн санааны байдлаас хамаарна. Хэт баруун болон зүүний үзэл баримтлалтай хууль тогтоогчид итгэл үзүүлэхгүй байх тухай санал нэгдсэн тохиолдолд засгийн газрыг бүхэлд нь огцруулахыг шаардаж болно. Үндэсний раллигийн тэргүүлэгч Марин Ле Пен “Одоохондоо шинэ засгийн газрыг унагах оролдлого хийхгүй, анхны "үйлдлүүдийг" харахыг хүлээж байна” гэж мэдэгдэв. Саяхан "La Tribune-Dimanche" сонинд өгсөн ярилцлагадаа тэрээр "Мишель Барниер шилжилт хөдөлгөөний талаар манайхтай ижил үнэлгээтэй байгаа нь маргаангүй юм" гэж хэлжээ. Барниерийн хатуу хандлага нь цагаачдын талаар хатуу үг хэлдгээрээ алдартай хуучинсаг үзэлтэн Бруно Ретайллогыг Дотоод хэргийн сайдаар томилсон нь харагдаж байна. Тэрээр “Бичиг баримтгүй цагаачдын эрүүл мэндийн зардлыг нөхдөг Францын төрийн эмнэлгийн тусламжийг "шинэчлэх" оролдлого хийх болно” гэжээ. Түүнчлэн олон жилийн турш үүнийг хамгийн бага яаралтай тусламжаар хязгаарлах ёстой гэж маргасаар ирсэн. Зүүн, төв, баруун талын найман эрүүл мэндийн сайд асан Францын Le Monde сонинд гарын үсэг зурж, засгийн газраас төрийн эмнэлгийн тусламжийг хэвээр үлдээхийг уриалж, үүнийг хязгаарлах нь Францын эрүүл мэндийн тогтолцоог "илүү их дарамтад оруулах болно" гэж мэдэгдсэн ажээ. Дотоод хэргийн сайд мөн хилийн санамсаргүй хяналтыг чангатгаж, Францын нутаг дэвсгэрт хууль бусаар нэвтэрсэн хүмүүсийг торгох, хорих ялаар шийтгэдэг хуулийг эргүүлэн авчирч, Марокко зэрэг Хойд Африкийн улс орнуудтай цагаачдыг цагаачлахаас өмнө авч үлдэхийн тулд хэлэлцээр хийхийг хичээнэ хэмээлээ. 2015 оны цагаачлалын хямралын үеэр 1 сая гаруй хүн Европ руу дайран орж, ихэнх нь Сири, Ирак дахь дайнаас дүрвэсэн үед цагаачидтай мөр зэрэгцэн ажиллаж эхэлсэн Янн Манзи Францын урт хугацааны баруун тал руу шилжихийг буруушаав. Манзигийн ашгийн бус байгууллага болох Utopia 56 одоогоор Парисын захад түр хоргодох байр ажиллуулж, Францын өөр өөр бүс нутагт өдөр бүр олон зуун сайн дурын ажилчдыг зохицуулдаг. Тэрээр хэлэхдээ “Хэдэн арван жилийн өмнө Францын үндэсний жагсаал цуглаан үргэлжилж байх үед цагаачдыг угтан авах нь тус улсад ирж буй гадаадын иргэдийн тоог эрс нэмэгдүүлж, Францын нийгэмд үймээн самуун дэгдээнэ гэсэн яриа гарч ирсэн. Энэ нь бусад намуудад, тэр дундаа зүүний намуудад аажмаар боловч тогтвортой тархаж байна” гэж Манзи хэлэв.

Ашгийн бус байгууллагыг үүсгэн байгуулагч нь цагаачдыг Франц болон Европын бусад орнуудад улам хүнд нөхцөлтэй тулгарсан гэж үзэж байна. Цагаачлалыг зогсоох зарим саналууд нь аль хэдийн хуваагдсан парламентаар дамжих шаардлагатай байгаа тул хэрэгжүүлэхэд хэцүү байж болох ч зарим нь Франц руу хууль бусаар нэвтэрсэн цагаачдад хориг тавих зэрэг нь Европын шийдвэрийг эсэргүүцэж байгаа бололтой.
Барниер 2022 онд намаасаа ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихээр кампанит ажлынхаа үеэр дэмий хоосон санал дэвшүүлж, Францыг Европын Холбооны Шүүх болон Европын Хүний Эрхийн Шүүхийн шийдвэрийг тойрч гарах арга замыг хайж олох хэрэгтэй. Гэсэн хэдий ч Ерөнхий сайд болон Дотоод хэргийн сайд болон бусад нь шилжилт хөдөлгөөний бодлогыг хэрэгжүүлэх үүрэг бүхий үндэсний болон орон нутгийн засаг захиргааны тогтоол, заавар зэрэг шинэ хууль тогтоомж батлахгүйгээр арга хэмжээ авах боломжтой гэж үзэж байна. Дотоод хэргийн сайд ирэх долоо хоногт цагаачдын асуудалд хамгийн их өртсөн бүс нутгуудын префектүүдтэй "илүү их албадан гаргах" болон "бага зохицуулалт" хийх уулзалтыг зохион байгуулахаар болсон байна. Шүүмжлэгчдийн үзэж байгаагаар Францын цагаачлалын талаар хатуу ширүүн өөрчлөлт хийх нь удаан хугацаанд хэрэгжиж байна.
Макроны хуучин төв засгийн газрууд 2017 оноос хойш цагаачлалын хяналтыг чангатгаж, орогнол олгох журмыг хурдасгах зорилготой хэд хэдэн хуулийн төслийг баталсан. Энэ оны нэгдүгээр сард батлагдсан хамгийн сүүлийн цагаачлалын тухай хуулийн төсөл нь Францыг хүсээгүй гэж үзсэн гадаадын иргэдийг албадан гаргах боломжийг бэхжүүлэх зорилготой байв. Консерватив намын ерөнхийлөгч Николя Саркози 2007-2012 онд албан тушаал хашиж байсан ч хэт барууны үзэлтнүүдийн сонгогчдыг урвуулахын тулд цагаачлалын бодлогыг илүү хатуу баримтлахыг онцолжээ. Дотоод хэргийн яамны статистик мэдээгээр, 2022 онд Франц улс 115 мянга орогнол хүсэж байсан бол 2023 онд 145 мянга орчим орогнол хүссэн хүсэлт хүлээн авсан байна. Энэ нь 2016 оноос хойш бүртгэгдсэн хамгийн өндөр өргөдлийн тоо юм. Франц нь 160-350 мянга гаруй өргөдөл хүлээн авсан Герман, Испанийн дараа Европын Холбооны гуравдугаарт бичигдэж байна.

Эх сурвалж: www.polit.mn