Удаан хугацааны уулзалтын байр чинь тайван биз, Хорих ангийн дарга нар аа?!

2023-05-26
Нийтэлсэн: Админ
 4 мин унших

Б.БАЯР

 

Говьсүмбэр аймагт байдаг Хорих 425 дугаар ангид энэ сарын 22-23-нд шилжих шөнө хоёр хүн амиа алджээ. Тус ангид хоригдож байсан хүмүүжигч дээр эхнэр нь удаан хугацааны эргэлтээр очжээ. Эмгэнэлтэй нь тухайн хүмүүжигч этгээд эхнэрээ хөнөөгөөд, дараа нь өөрийгөө егүүтгэжээ. Энэ хэрэг явдлыг Цагдаагийн байгууллага шалгаж байна.

Гэхдээ “...Хорих ангид яагаад ийм явдал болсон бэ” гэдэг нь анхаарал татаж байгаа юм. Тэгвэл энэ эмгэнэлтэй явдал хорих ангийн удаан хугацааны уулзалтын буюу “...72 цагийн эргэлт”-ийн байранд болсон байна. Ийм эргэлт нь тусдаа хууль, журамтай юм байна. Тодруулбал, уг эргэлт нь “...Ял эдэлж байгаа хүмүүжигчид хууль, журамд заасны дагуу эхнэр, нөхөр, хүүхэд, төрсөн болон хадам эцэг, эх, төрсөн ах, эгч, дүү, өвөг эцэг, эмэг эх, нэг ам бүлд хамт амьдардаг ач, зээтэй удаан хугацааны уулзалт хийх эрхтэй” хэмээх журмын дагуу зохион байгуулдаг. Энэ журмын дагуу хүмүүжигчид дотнын хүмүүстэйгээ хорих ангийн байрлалд, айлын зохион байгуулалттайгаар тусгайлан бэлтгэж, тохижуулсан уулзалтын өрөөнд 72 цаг хүртэлх хугацаанд дээрх эргэлтийг авдаг байгаа юм.

Хамгийн гол нь энэхүү удаан хугацааны уулзалтыг Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн хүрээнд зохион байгуулдаг. Хуулийн 9.1 дэх хэсгийн “...Энэ хуулийн 4.1.12-т заасан эрүүл мэнд, захидал харилцаа, генетик болон биометрик мэдээлэл, тоон гарын үсгийн хувийн түлхүүр, бэлгийн болон хүйсийн чиг баримжаа, илэрхийлэл, бэлгийн харьцааны талаарх хүний эмзэг мэдээлэл нь хувь хүний нууцад хамаарна” гэжээ. Тэгэхээр удаан хугацааны уулзалтын байранд хяналтын камер тавих нь хориотой болчихож байгаа юм. Бас хорих ангийн алба хаагчид өрөөнд нь биечилсэн хяналтыг тавих аргагүй гэсэн үг.

Ерөөсөө л удаан хугацааны уул­зал­тын 72 цагийн хугацаанд эргэлтээр очсон ойр дотныхныхоо Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн 9.1 дэх хэсэгт зааасан эрхийг тухайн хүмүүжигч ч эдэлдэг гэсэн үг.

Энэ үйл ажиллагаа шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэх, ял эдлүүлэх ажиллагаатай зарим талаар зөрчилддөг байна. Учир нь шүүхээс оноосон ялын хугацаанд давтамжтайгаар гурав хоног буюу 72 цагийн туршид ингэж “ялаас чөлөөлөгддөг” байгаа юм. Яг л иргэний эрх эдэлж 72 цагийг өнгөрөөдөг. Энэ талаас нь харвал удаан хугацааны уулзалт буюу 72 цагийн эргэлтийг эргэж харах ч боломжтой.

Гэвч Монгол Улс дахь хүний эрхийг хангах талаасаа энэ нь маш сайн үйл ажиллагаа гэгддэг байна. ХЭҮК ч хорих байгууллагад хүмүүжиж буй хүмүүст ийм байдлаар “хүний эрх” эдлүүлдгийг дэмждэг. Бүтэн гурав хоногийн хугацаанд гэр бүл, ойр дотныхонтойгоо өнжсөн хүмүүжигч сэтгэл зүй, зан харилцааны хувьд тогтвортой болдог. Ирээдүйдээ итгэх итгэл нь нэмэгддэг. Мөн нийгмийн нэг хэсэг гэдгээ мэдэрдэг. Цаашлаад гэр бүлийн тогтвортой байдал ч үүгээр дамжиж хадгалагддаг. Гол нь нийгмээс тусгаарлагдаж, ял эдэлж буй хүмүүс ялын хугацаагаа дуусгаад нийгэмд хөл тавихдаа “зөөлөн газардах” томоохон хөшүүрэг нь энэ уулзалт болдог байгаа юм. Энэ нь удаан хугацааны уулзалтыг нэвтрүүлснээс хойш практикаар нотлогдоод өнөөдрийг хүрчээ. Нэг үгээр хэлбэл, өнгөрсөн хугацааын туршид удаан хугацааны уулзалтаас саараасаа сайн үр дүн илүүтэй гарчээ. Товчхондоо, жирийн, чанга дэглэмтэй хүмүүжигчдийн тухайд хууль, журмаар тогтоосон хугацааны давтамжаараа энэхүү эргэлт, уулзалтыг авдаг. Энэ нь хүмүүжигчдийн тухайд гарах хугацаанаасаа дутуугүй хоног тоолж хүлээдэг уулзалт болдог байна.

Гэвч Говьсүмбэр дэх хорих ангид болсон энэ хэрэг явдал ийм уулзалт цаашид байх ёстой юу, үгүй юу гэдгийг хөндөж эхэллээ. Үнэхээр ч үүнийг ярихаас өөр арга байхгүй. Учир нь Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн хүрээнд энэ эргэлт, уулзалт зохион байгуулдаг болохоор яг дээрх шиг нөхцөл байдалд хэн нэгэн алба хаагч, хорих ангийг буруутгах нөхцөл хомс болж байгаа юм. Тэр утгаараа ганц 425 дугаар хорих анги бус ШШГЕГ-ын харьяа бусад хорих ангиудад ч ийм харамсалтай, эмгэнэлтэй явдал гарахыг үгүйсгэх аргагүй гэсэн үг. Тиймээс бусад Хорих ангийн дарга нар ч болгоомжтой байхад илүүдэхгүй. Яг одоо бүх хорих ангид ийм эргэлтийн үйл ажиллагаа үргэлжилж байгаа аж. Тиймээс “...Удаан хугацааны уулзалтын байр чинь тайван биз” гэж Хорих ангийн дарга нараас асууя. Яагаад гэвэл нийгмийн байдал ороо бусгаа, иргэд бухимдалтай байгаа цаг үед хаана хаанаа болгоомж илүүдэхгүй. Ер нь бол энэхүү 72 цагийн эргэлт, уулзалтын асуудлыг ХЗДХЯ, ХЭҮК, ШШГЕГ болоод бусад холбогдох байгууллагууд бодлогын хэмжээнд авч үзээд бодитой шийдвэр гаргахаас өөр гарцгүй боллоо.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2023 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 26. БААСАН ГАРАГ. № 105 (7090)

 

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

5 цаг 48 мин
Х.Тэмүүжин: Төмөр замын хэрэг бол дэлхийн том мафууд ч төлөвлөж чадахгүй хэмжээний зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

Х.Тэмүүжин: Төмөр замын хэрэг бол дэлхийн том мафууд ч төлөвлөж чадахгүй хэмжээний зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

8 цаг 14 мин
Н.Ариунболд: Шахмал түлшний аюулгүй байдалтай холбоотой зөрчилд үйлдвэрлэгчээс нөхөн төлбөр шаардах боломжтой

Шахмал түлшний угаарын хийн хордлого ба хохирогчдын эрхийн талаар өмгөөлөгч Н.Ариунболдтой ярилцлаа. 

16 цаг 40 мин
Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

УИХ-ын гишүүн У.Отгонбаяр нарын 25 гишүүн хаврын морин уралдааныг сэргээн з

16 цаг 40 мин
Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

Өчигдрийн улс төр Ерөнхий сайд Н.Учралын мэдэгдлээр эхэлж, Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхи

16 цаг 40 мин
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг олонх дэмжиж, чуулганд танилцуулахаар боллоо

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг олонх дэмжиж, чуулганд танилцуулахаар боллоо

Өчигдөр 14 цаг 30 мин
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг парламент “дэнсэлнэ”

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх өчигдөр бүрэн эрхийн хугацаанаасаа өмнө чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргаж буйгаа мэдэгдлээ. 

Өчигдөр 06 цаг 00 мин
Тэдэнд ойлгох багш, дэмжих орчин л хэрэгтэй

Хүүхэд бүрийн тэгш суралцах эрхийн төлөө гарын үсгээ зураарай Хүүхэд бүр сургуулийнхаа хаалгаар инээмсэглэн орж, бусдын адил сурч хөгжих эрхтэй.

Уржигдар 13 цаг 44 мин
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэн шийднэ

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэн шийднэ

Уржигдар 13 цаг 15 мин
А.Үйлстөгөлдөр: Ерөнхийлөгч үүрэгт ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өнөөдөр өгнө

А.Үйлстөгөлдөр: Ерөнхийлөгч үүрэгт ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өнөөдөр өгнө

Уржигдар 13 цаг 11 мин